Жилийн жилд мөнгө тараасан улстөрчдийн хэрэг сөхөгддөг. Сүүлдээ ил цагаандаа гараад “Би хэдэн төгрөг тараасан юм. Ах, дүүдээ мөнгө барьж золгосон, энэ буруу юу” гэж томордог болсон. Төрийн түшээд, улстөрчдийн мөнгө тараадаг эрэн үе эхэлж байна. Тэд цагаан сар, баяр наадмын өдрүүдэд тойргоо усалж, сонгогчдынхоо саналыг “худалдаж авахын” тулд дэмжлэг нэрээр дугтуйтай мөнгө тараагаад эхэлдэг.

Өнгөрсөн онд гэхэд л хоёр ч гишүүн мөнгө тараасан “хэрэг”-т холбогдсон. Хэрэг нь хэрэгсэхгүй болсон юм уу, хэрэг үүсгэж шалгаагүй юм уу, бүү мэд. Ямартай ч тэд мөнгө тараасан хэрэгтээ гэм зэмгүй үлдэж, дараагийн “аялал”-даа гарах гэж байна.

Д.ТОГТОХСҮРЭНГИЙН 20 МЯНГАН ТӨГРӨГИЙН ХЭРЭГ

  Төрийн түшээд нарын хүндлэл төгрөгөөр хэмжигддэг болсон. Үүний бодит жишээ нь УИХ-ын гишүүн Д.Тогтохсүрэнгийн “хэрэг”. Түүний мөнгө тарааж байгаа бичлэг өнгөрсөн жил ил болоход “Төрийн хишиг байна даа, түмэнд хүндэтгэл үзүүлэхдээ төгрөг өгсөн нь миний буруу юу” гээд хэвлэлийнхнийг тойруулчихаад даналзаж байсан. Түүгээр ч зогсохгүй “Тэр дугтуйд чинь их мөнгө байгаагүй 20 мянган төгрөг л байсан шүү дээ” гэж иргэдээ даапаалж байсан.

 УИХ-ын гишүүн Д.Тогтохсүрэн Өвөрхангай аймагт ажиллаж байх үеэрээ ахмадуудад дугтуйтай мөнгө тарааж байгаа бичлэг олон нийтийн сүлжээнд ил болсон. Энэ талаараа тэрбээр олон нийтэд тайлбар өгөхдөө “Би Сар шинийн баярын дараа тойрогтоо ажилласан. Энэ үеэр Хархорин суманд уулзалт хийж, уулзалтын дараа 5-6 ахмад настанд хүндэтгэл үзүүлсэн. Тэрийг Ардчилсан намын гишүүд бичиж аваад намайг мөнгө тараасан гэж бичсэн байна лээ.     Би мөнгө тараагаагүй. Хууль зөрчөөгүй. Монгол ёсоор ахмадууддаа хүндэтгэл үзүүлсэн явдал бий. Дугтуйтай мөнгийг нуугаад байх зүйл байхгүй. 20 мянган төгрөг байсан. Улс төрийн зорилгоор мөнгө тараана гэж байгаа бол мөнгө өгдөг асуудал байхгүй байх. Би олон нийтийн дунд өгсөн. Сумын дарга ахмад настнаа зааж өгөөд би өгсөн. Надад тараагаад байх их мөнгө ч байхгүй. Энэ бол УИХ-ын гишүүний тойрогтоо ажиллахад хийж болох зүйл. Намайг хуулийн байгууллагад өгөх нь өгнө л биз. Одоогоор намайг дуудаж шалгасан зүйл байхгүй” гээд хээв нэг тайлбар өгсөн.

Тойрог услах томилгоот ажилдаа явахаараа л дугтуйтай мөнгө тараадаг, тараасан мөнгийг нь ил болгохоор "Сөрөг хүчний гишүүд тэнд нь байж таарсан юм билээ" гээд ард түмнээ намын харьяаллаар гадуурхдаг үзэгдэл нийгэмд дасал болсны жишээ нь Д.Тогтохсүрэн болсон.       

         Уг нь УИХ-ын гишүүний үндсэн үүрэг нь мөнгө тарааж, хүндэтгэл үзүүлэх биш. Улсдаа манлайлагч гэсэн нэгнээ миний өмнөөс бидний өмнөөс хууль тогтоох дээд байгууллагад ажиллаж, бидний, миний амьдрах орчинг сайжруулаад ирээрэй гээд өөрийнхөө саналыг өгч төрд илгээдэг бие төлөөлөгч нь гишүүд шүү дээ. Гишүүн хүн олныхоо итгэлийг хүлээж хууль тогтоох дээд байгууллагад олонхынхоо эрх ашгийг хамгаалсан хууль санаачилж, баталж, хэлэлцүүлэх л үүрэгтэй. Гэтэл гишүүдийн үүрэг үндсэн зарчмаасаа хазааж, хальсаар ард түмний амьдралаас хол тасарч байгаа нь харагдаж байгаа юм, эндээс.       

Д.БАТЛУТЫН 20 МЯНГАН ТӨГРӨГИЙН “ХЭРЭГ”

УИХ-ын гишүүн Д.Батлутыг хууль хяналтын байгууллагаас 20 мянган төгрөг тараасан хэргээр шалгаж эхлэх болсон талаар мэдээлэл цацагдаад намжсан. Тодруулбал, авлига, албан туушаалтай холбоотой  өргөдөл, гомдлыг тойргийнх нь иргэдээс хууль хяналтын байгууллагад хүргүүлж, шалгуулахаар болсон гэх.

           Эх сурвалжийн мэдээлснээр “УИХ-ын гишүүн Д.Батлут өнгөрсөн хоёрдугаар сард Орхон аймгийн иргэдэд дугтуйдаа мөнгө тараасан. Тэрбээр сар шинийн мэнд дэвшүүлэх нэрийн дор иргэдэд хахууль өгч байгаа зураг нь баримтаар байгаа юм байна лээ. Мэндчилгээ дэвшүүлж байгаа нэрийн дор иргэд, сонгогч нартаа дугтуй дугтуйгаар нь мөнгө тараагаад гишүүд ч улаан цагаандаа гарч байна. Орхон аймагт чиглэсэн төсөл хөтөлбөр, бүтээн байгуулалт байхгүй хэрнэ мөнгө тарааж байгаа нь иргэдэд таалагддаггүй байна. Энэ бол иргэдийн сонголтыг эрх мэдэл, мөнгөөр худалдаж авах гэсэн бохир арга. Сонгууль болохын өмнөх жилүүдэд амьгүй гишүүд амь орж, тойргоо мөнгөөр усалж байна шүү дээ. Үүнийг хууль хяналтын байгууллагынхан шалгах нь зүйтэй. Дээрээс нь мөнгө авсан иргэд буцааж өгөөд, хууль хяналтын байгууллагад гомдол гаргах хэрэгтэй. Ядарсан иргэдээ доромжилж байна. Эсвэл хэдэн төгрөг тараасныг нь үнэн шударгаар хэлэх ёстой. Иргэд үүргээ биелүүлж, авлигын эсрэг дуугарах хэрэгтэй” гэсэн байдаг.

      Уг мэдээллийн мөрөөр хууль хяналтын байгууллагаас УИХ-ын гишүүн Д.Батлутын хууль бус үйлдлийг шалгаж эхэлсэн ч сураг алдарсан. Өөр нэг эх сурвалжийн мэдээлснээр “УИХ-ын гишүүн Д.Батлут тойргийнхоо иргэд, сонгогчдод зурагт мэндчилгээ, өөрийнхөө хийсэн ажлын тайлан, 20 мянган төгрөг тараасан байна лээ. Хахууль өгч байгаа энэ үйлдлийг нь иргэд зургаар баримтжуулж авсан байсан. Энэ бол баримтгүй гүтгэлэг биш, баримттай хахууль маш ноцтой асуудал. Хууль хяналтын байгууллагынхан тойргийнхоо иргэдийг мөнгөөр хуурч, хахууль өгсөн гишүүдийг шалгаасай билээ. Засгийн газрын Шүүр ажиллагааг УИХ-ын гишүүдээс эхлүүлэх нь зүйтэй. Гишүүд нь авлига өгөөд, сандал суудлын төлөө одооноос бэлдэж эхэлж байна шүү дээ. Тэгэхээр хажуудах хүмүүсээс л ажиллагаагаа эхэлж, цэвэрлэх хэрэгтэй байна. Д.Батлут 20 мянган төгрөгөөр л өөртөө давуу байдал олгож байна” гэсэн байдаг.

     Ардын намынхан тойргийнхоо гишүүдийг 20 мянган төгрөгөөр үнэлдэг бололтойдог. Ард түмэн ядуурлаа, ядуурлаа гэхэд гишүүдээс 20 мянган төгрөг хүлээтлээ, горьдтолоо амьдрал нь уруудчихаагүй л байлтай. Арч аатай, анхиатай төртэй сэн бол өнөөдөр ард түмэн гишүүдээ 20 мянган төгрөг авах хүртлээ уруудахааргүй байлаа Ардын намынхан сонгууль дөхөөд ирэхтэй зэрэгцээд, чихэр боов, түмпэн шанага, мөнгө төгрөг бариад гүйчихдэг түшээд нараасаа хэзээ салах вэ. Ард түмэнд 20 мянган төгрөг тараадаг гишүүдийн хэрэгт цэг тавихгүй бол шат ахих нь тодорхой. Тэдний хэрэг хэрхсэн бэ...