Энэ жил Ховд, Баян-Өлгий, Говь-Алтай аймгуудад шүлхий өвчний SAT-1 хэвшил бүртгэгдсэн. Харин Өвөрхангай аймгийн зургаан сум болон Сэлэнгэ, Завхан аймгуудад бүртгэгдээд байгаа юм. Эдгээр нутгуудаас мах, махан бүтээгдэхүүн нийслэл хот руу ачигдаж байна. Шүлхий туссан малын махаа малчид ченжид хямд өгч байгаа аж.
Ченжүүдийн гар дээрээс зах зээлийн үнээс хэт хямд үнээр мах худалдан авах нь таны болон гэр бүлийн тань эрүүл мэндэд маш том эрсдэл дагуулж болзошгүйг мэргэжилтнүүд сануулж байна. Хэдийгээр шүлхий өвчний вирус нь халуун боловсруулалтад тэсвэргүй, хүнд шууд халдварлах эрсдэл бага ч хамгийн аюултай нь өвчний голомтод байсан малд тарьсан вакцин болон антибиотикийн үлдэгдэл юм. Вакцин хийлгэснээс хойш 14-21 хоногийн хорионы хугацаа дуусаагүй байхад нядалсан малын махыг хэрэглэвэл хүний биед харшил өгөх, хордох, цаашлаад антибиотикийн дасал үүсэх өндөр эрсдэл үүсдэг байна.
Малын эмч нарын сануулж буйгаар, шүлхийн вакцин хийснээс хойш 14–21 хоногийн хугацаанд тухайн малын мах, сүүг хүнсэнд хэрэглэхийг хатуу хориглодог байна.
Улаанбаатарчуудын хүнсний гол хэрэглээ болсон махны аюулгүй байдал дахиад л олны анхаарлын төвд орлоо. Орон нутагт малын гоц халдварт шүлхий өвчний гаралт намжихгүй байгаа энэ үед нийслэлчүүд маань мах авахдаа болгоомжтой хандахгүй бол таны эрүүл мэнд, амь насанд эрсдэл үүсэж болохыг анхаарах хэрэгтэй. Малын эмч нарын сануулж буйгаар, шүлхийн вакцин хийснээс хойш 14–21 хоногийн хугацаанд тухайн малын мах, сүүг хүнсэнд хэрэглэхийг хуулиар хатуу хориглодог. Учир нь вакцины химийн нэгдэл, үлдэгдэл маханд нь хадгалагдаж байдаг тул үүнийг идсэн хүний дархлааны систем унах, хүнд хэлбэрийн харшил өгөх, цаашлаад элэг, бөөрөнд хорт нөлөө үзүүлэх бодит эрсдэлтэй гэнэ.
Харамсалтай нь, орон нутгийн зарим малчид болон ашиг хонжоо хайсан ченжүүд хуулиар тогтоосон энэхүү хүлээлгийн хугацааны хяналтыг уландаа гишгэж байна. Шүлхийн голомтоос малаа үнэгүйдүүлж алдахаас эмээсэн, эсвэл вакцины хугацааг хүлээж цаг алдахыг хүсээгүй хүмүүс малаа яаран төхөөрч, нийслэлийн зах зээл рүү нууцаар болон илээр нийлүүлсээр байгаа нь нууц биш юм.

вакцины хугацааг зөрчих асуудлыг амьдрал дээр бүрэн хянаж чадахгүй байгаа бололтой
Өнөөдөр Улаанбаатар хотын томоохон хүнсний зах, худалдааны төвүүд дээр борлуулагдаж буй махны гарал үүслийн гэрчилгээ зөвхөн хяналтын байгууллагыг хуурах "цаас" төдий байна уу гэх хардлага иргэдийн дунд бий. Малын цахим бүртгэлийн систем хөгжсөн гэх боловч хуурамчаар бичиг бүрдүүлэх, вакцины хугацааг зөрчих асуудлыг амьдрал дээр бүрэн хянаж чадахгүй байгаа бололтой.
Хэрэглэгч бидний худалдан авч буй мах эрүүл бүсээс ирсэн үү, хэзээ вакцин хийлгэсэн бэ гэдгийг батлах бодит баталгаа хотын хүнсний захын лангуун дээр алга. Иргэд эрүүл мэндээрээ дэнчин тавьж мах худалдан авч байна.
ӨВЧТЭЙ МАЛЫН МАХЫГ ТАНИХ АРГА
Хүнсний зах, дэлгүүрт зарагдаж буй шүлхийтэй малын махыг зөвхөн нүдээр хараад 100% таних боломжгүй бага байдаг аж. Гэвч шүлхий өвчний үндсэн шинж тэмдэг нь мах цавчихаас өмнө малын амны хөндий, хэл, буйл, туурайны завсар цэврүү үсрэх байдлаар илэрдэг байна. Гэсэн хэдий ч шүлхий тусаад нядлагдсан мах эсвэл шүлхийн эсрэг вакцин, тариа хийлгэсэн махыг дараах ерөнхий шинж тэмдгүүдээр баримжаалан таньж болдог байна.
1. Гадаад байдал:
2. Муудаж, чанараа алдсан байдал:
Уг нь хотын баруун, зүүн талын авто тээврийн шалган нэвтрүүлэх товчоодоор шувуу ч нисэж гарахааргүй хяналт тавих ёстой баймаар. Гэтэл шүлхийтэй мах портер портероороо орж ирж, захуудын лангуун дээр үг дуугүй өрөгдөж байгаа нь харамсалтай. Малын гарал үүслийн цахим гэрчилгээ гэх цаас хуурамчаар үйлдэгдэж, лабораторийн шинжилгээгүй мах иргэдийн ходоодонд орж байна. Иймд ченжийн гар дээрээс болон гудамж талбайн ил задгай машинаас зах зээлийн үнээс хэт хямд мах худалдан авах нь гэр бүлийнхээ амиар дэнчин тавьж буй хэрэг болж мэднэ. Хямд үнийн цаана үхсэн малын, эсвэл вакцин хэтрүүлсэн шүлхийтэй мах нуугдаж буйг анхаараг цаг хэдийнэ иржээ..jpg)
| УЛААНБААТАРЧУУД ШҮЛХИЙТЭЙ МАХ ИДЭХ НЬ |
|
О.ЦОГТГЭРЭЛ: Ардчилсан нам анхнаасаа өөрийгөө хэт давжаа болгосон
2026-11-11 15:48:41
Г.ТЭМҮҮЛЭН: Шүгэл үлээгчийг хамгаалах хуулийн төсөл өргөн барьна
2026-11-11 15:09:23
ЕРӨНХИЙ САЙД Н.УЧРАЛ: НОГДОЛ АШГИЙН ТАЛААРХ ИРГЭДИЙН САНАЛ НЭГТ БАЙНА
2026-11-11 14:50:04
З.Мэндсайхан: “Рио Тинто” ирэх онд ногдол ашиг олгохоо захидлаар мэдэгдсэн
2026-11-11 14:28:03
Г.Дамдинням: Шатахууны үнийг тогтворжуулах арга хэмжээ авна
2026-11-11 14:21:25
"Түүний буруу" сэтгэлзүйн драмыг дахин тоглоно
2026-11-11 14:14:48
“Хэлхээгүй сувд” яруу найргийн уншлага болно
2026-11-11 13:26:42
ХХААХҮЯ-НЫ ТӨРИЙН НАРИЙН БИЧГИЙН ДАРГЫН ҮҮРГИЙГ ТҮР ОРЛОН ГҮЙЦЭТГЭГЧЭЭР Ц.БОЛОРЧУЛУУНЫГ ТОМИЛЛОО
2026-11-11 11:51:17
Гэрэл зургийн "Гамма" агентлаг 30 нас хүрлээ
2026-11-11 11:41:47
Соёлын бүтээлч сар улс орон даяар үргэлжилж байна
2026-11-11 11:20:45
Э.Цэндбаатар Мухаммадхужа Якубовтой тулалдана
2026-11-11 10:44:25
ДУЛААН ГАРААШИЙГ ТАТВАРААС ЧӨЛӨӨЛӨХ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙГ ЗАСГИЙН ГАЗАР ДЭМЖЛЭЭ
2026-11-11 10:28:52
Хүннү хотын дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтууд үргэлжилж байна
2026-11-11 10:15:00
АМАРХАН АРГААР УТГАГҮЙ КИНО ХИЙЖ, ҮЗЭГЧДЭЭС МӨНГӨ АВАХАА БОЛЬЁ ОО, УРАН БҮТЭЭЛЧДЭЭ
2026-11-11 08:49:23
ЗАСГИЙН ГАЗАРТ АН-ЫНХАН ХАМТРАХ УУ, АРДЫН НАМЫНХАН ХҮЧ СЭЛГЭХ ҮҮ
2026-11-11 07:00:00
ҮЕЭ ЭЛЭЭСЭН ДЦС-УУДАД ГАНЦХАН АСУУДАЛ ГАРАХАД Л УЛААНБААТАР ТЭР ЧИГТЭЭ ХӨЛДӨНӨ
2026-11-11 07:00:00
ЕРӨНХИЙЛӨГЧИД ХҮРСЭН ТАГНУУЛЫН НУУЦ МЭДЭЭЛЭЛД НЭР ДУРДАГДСАН “ШТС”-ЫН ЭЗЭД ХЭН БЭ
2026-11-11 07:00:00
Д.ЭНХГЭРЭЛ: “Норсон зүрх” мюзиклын Уянгын дүр дуугаар сэтгэл зүрхээ илэрхийлдгээрээ надтай адил
2026-11-11 07:00:00
МОНГОЛЫН НУУЦ ТОВЧООНООС ДЭЛХИЙН ӨВ ХҮРТЭЛХ ШУА-ИЙН ТҮҮХ
2026-11-11 07:00:00
О.НОМУКИ: ХҮН БҮР ХАЙРТАЙ ЗҮЙЛИЙНХЭЭ ТӨЛӨӨ ТЭМЦДЭГ БАЙГААСАЙ
2026-11-11 07:00:00
Б.ОЮУН-ҮЖИН: Дэлхийн даамын аваргаас алт, мөнгөн медаль хүртсэндээ баяртай байна
2026-11-11 07:00:00
ЭРГЭЛТ.МН МЭДЭЭЛЛИЙН САЙТ “НҮҮДЛИЙН ЗАМ УУ, НҮҮРСНИЙ ЗАМ УУ” СЭДЭВТ ПАНЕЛ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА
2026-11-10 17:39:55
П.Бат-Амгалан дэлхийн дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоолоо
2026-11-10 15:06:02
У.ХҮРЭЛСҮХ: Монгол түмний минь билиг оюун мохошүй хурц, мөхөшгүй бат байг
2026-11-10 13:28:54
Элчин сайд Д.Сэргэлэн Кувейтийн морин спортын ёслолд оролцов
2026-11-10 12:21:45
Элсний нүүлтийг сааруулах 50 га талбайд нөхөн сэргээх ажил хэрэгжүүллээ
2026-11-10 12:11:05
С.ДЭМБЭРЭЛ: Эрдэмтэн судлаачдын бүтээл туурвил, хөдөлмөр, гавьяат үйлсийг үнэлсэнд талархаж байна
2026-11-10 12:08:19
2026-11-10 11:50:21
Н.УЧРАЛ: “Шинэ цагийн малчин” төслийг үндэсний хэмжээний хөтөлбөр болгоно
2026-11-10 11:44:14
Хятадын Элчин сайд сэргээн засах төхөөрөмж хандивлав
2026-11-10 11:38:11
Багануурын сургууль, цэцэрлэгүүдэд 300 сая гаруй төгрөгийн тоног төхөөрөмж хүлээлгэн өглөө
2026-11-10 11:10:54
Төв аймагт математик, байгалийн ухааны чиглэлээр төрөлжсөн ахлах сургууль нээгдлээ
2026-11-10 10:52:29
2026-11-10 10:17:46
Зуун буудалт даамын дэлхийн цомын тэмцээн эхэллээ
2026-11-10 09:45:17
2026-11-10 08:54:23
МОНГОЛ БАХАРХЛЫН ӨДРИЙН ЭРГЭН ТОЙРОНД
2026-11-10 08:03:54
Завханы Алдартны музейд олимпын өвийн дурсгалт зүйлс гардууллаа
2026-11-10 07:20:00
Нөмрөгийг нөхөн сэргээх сайн дурын түншлэл байгуулах санаачилгыг дэмжив
2026-11-10 07:10:00
ТУУЗ ХАЙЧЛАХЫГ САНААРХАГЧ, ТЕНДЕРЧИН ЗАСАГ ДАРГА С.МӨНХЧУЛУУН ИРЭХ СОНГУУЛЬД СҮ.БАТБОЛДЫН ХҮҮ БАТТҮШИГТЭЙ ӨРСӨЛДӨНӨ
2026-11-10 07:00:29
ТАНИЛЦ: ТӨСВИЙН МӨНГӨӨР "ТАНСАГЛАСАН" ТӨРИЙН ӨМЧИТ КОМПАНИЙН ХАМГИЙН БАЯН ДАРГА НАР
2026-11-10 07:00:00
“УЛААНБААТАРЫН ҮДЭШ” ШИГЭЭ НАМУУХАН ХӨГЖМИЙН ЗОХИОЛЧ Г.ПҮРЭВДОРЖ
2026-11-10 07:00:00
2026-11-10 07:00:00
МОНГОЛ БАХАРХЛЫН ӨДӨР ЗОРИУЛСАН БАРИЛДААНД ТҮРҮҮЛЭХ МАГАДЛАЛТАЙ БӨХЧҮҮД
2026-11-10 07:00:00
ХҮҮХДҮҮД ЭМЧЛҮҮЛЖ ГАРААД ГУРАВ ХОНОХГҮЙ ХАЛУУРЧ, ХАНИАЛГАСААР ДАХИАД ЭМНЭЛЭГТ ХЭВТЭЖ БАЙНА
2026-11-10 07:00:00
Е.АМАРБАЯСГАЛАН: Т.ТОГОО ЭГЧТЭЙ ХАМТ БҮЖИГЛЭЖ, ХҮМҮҮСИЙГ ХӨГЖӨӨГӨӨД "ХОЁР ТОНЖОО" ГЭДЭГ НЭР АВСАН ДАА
2026-11-10 01:11:22
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |