Европын хэд хэдэн оронд өнгөрсөн есдүгээр сараас эхлэн оюутан залуус эдийн засгийн хямрал, авлига, боловсролын салбарын уналтын эсэргүүцэн жагсаал хийж байна. Анх тайван эсэргүүцлийн жагсаалаар эхэлсэн оюутны жагсаалууд Албани тэргүүтэй зарим оронд хурцдаж, мөргөлдөөний шинжтэй болоод байгаа талаар бид өмнө нь мэдээлсэн. Нөгөөтээгүүр оюутнуудын жагсаал үр дүнд хүрсэн орон ч байгаа бөгөөд оюутны эсэргүүцлийн жагсаалын улмаас Серби Улсын төрийн тэргүүн огцорч, Францын Засгийн газар эдийн засгийн салбартаа томоохон буултууд хийх амлалт өгөөд байгаа юм. Тэгвэл үүнтэй холбоотойгоор Европын гурван оронд болсон оюутны жагсаалуудыг тоймлон хүргэе.

ЕРӨНХИЙЛӨГЧӨӨ ОГЦРУУЛСАН СЕРБИЙН ОЮУТНУУДЫН ЖАГСААЛ

Бүгд Найрамдах Серби Улсад болсон оюутнуудын эсэргүүцлийн жагсаал 2024 оны арваннэгдүүгээр сард Нови-Сад хотын галт тэрэгний буудлын дээвэр нурж, 16 хүн амь үрэгдсэн эмгэнэлт явдлаас үүдэлтэй гэж болно. Тухайн ослоос хойш серби оюутнууд нийслэл Белград тэргүүтэй хэд хэдэн хотод эсэргүүцлийн жагсаал зохион байгуулсан байдаг. Харин эсэргүүцлийн жагсаал нь өнгөрсөн аравдугаар сард хүчээ авч, оюутнууд зөвхөн жагсаалаар зогсохгүй “Оюутны жагсаал” эвсэл байгуулан улс төрийн системд нөлөөлөх томоохон алхам хийсэн юм.

Сербийн оюутнуудын жагсаал аравдугаар сард эхлэхдээ улстөрчдийн авлига, хариуцлагагүй байдлаас үүдэн амиа алдсан 16 хүний хэргийг нэхэн сэргээж, жагсаал өрнүүлсэн. Улмаар Сербийн өнцөг булан бүрээс оюутнууд цуглан Белград хотын төвд томоохон хэмжээний эсэргүүцлийн жагсаал хийсэн. Улс төр дэх хууль бус томилгоо, авлигын асуудалтай холбоотойгоор Сербийн парламент ээлжит бус сонгууль зохион байгуулах амлалт өгсөн бөгөөд тус сонгуульд оюутнуудын зүгээс “Оюутны жагсаал” нэртэй эвсэл байгуулан оролцсон нь оюутны жагсаал түүхэн үр дүндээ хүрэх эхлэл болсон.

Бүгд Найрамдах Серби Улсын парламентын ээлжит бус сонгууль аравдугаар сарын 25-ны өдөр зохион байгуулагдаж, оюутнуудын “Оюутны жагсаал” эвсэл сонгогчдын 52.7 хувийн санал авч түүхэн ялалт байгуулсан байдаг. Улмаар оюутнууд ялалт байгуулснаар тус улсыг 12 жилийн дараалан удирдсан автократ Ерөнхийлөгч Александр Вучич болон түүний эрх баригч нам ялагдлаа хүлээн зөвшөөрөн огцорсон юм. Уг оюутны жагсаал нь мөн Европын зарим оронд болж байгаа оюутнуудын жагсаалд “Өөрчлөлт авчрах боломж байгаа” гэдгийг харуулсан бөгөөд жагсаалын талаар олон улсын хэвлэлүүд “Оюутнуудын ачаар Сербид ардчилсан шинэ тогтолцоо эхэлж байна” хэмээн онцолж байгаа.

БОЛОВСРОЛЫН САЛБАРТАА ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ ТАТСАН Ч “ХАНГАЛТГҮЙ” ГЭЖ ЖАГСААЛАА ҮРГЭЛЖЛҮҮЛСЭЭР БУЙ ФРАНЦ ОЮУТНУУД

Олон улсын хэвлэлүүдийн хамгийн их анхаарлыг татсан Бүгд Найрамдах Франц Улсад болсон оюутнуудын эсэргүүцлийн жагсаал анх есдүгээр сард нийслэл Парис хотын захын дүүргүүдэд багш нарын хомстол, анги дүүргэлт хэтэрсэн, сургуулийн барилгууд хуучирч, муудсан байдлыг эсэргүүцсэн хэсэг бүлэг сурагчдын хөдөлгөөнөөр эхэлсэн. Улмаар хөдөлгөөн нь аравдугаар сарын эхлэл гэхэд Францыг бүхэлд нь хамарсан томоохон хэмжээний эсэргүүцлийн жагсаал болон өргөжиж, оюутнууд дээр инфляц болон амьжиргааны зардлын эсэргүүцсэн үйлдвэрчний эвлэлүүд, тариаланч, тээвэрчид нэгдсэн байдаг. Гэсэн ч зөвхөн оюутнууд төдийгүй олон салбарын ажилчид нэгдсэн эсэргүүцлийн жагсаал ширүүсэж, цагдаа болон хүчнийхэнтэй мөргөлдөх, гудамж, талбайн дэлгүүр, үйлчилгээний газруудыг тонож, үймээн дэгдсэн бөгөөд үүнтэй холбогдуулан Францын цагдаагийн байгууллага 2700 гаруй хүнийг баривчлаад байгаа. Түүнчлэн жагсагчдын тоо 100 мянгыг давж, Парис төдийгүй Лион, Лилль, Бордо, Лимож зэрэг хотод ч эсэргүүцлийн жагсаал эхэлж, зарим түүхэн дурсгалт газар, барилгыг галдан шатаасан хэрэг ч гарсан.

Харин мөргөлдөөний шинжтэй болсон тус жагсаалын хүчээр дарж болзошгүй талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээлж байсан ч эсрэгээрээ Францын эрх баригчид буулт хийсэн байдаг. Оюутнууд, үйлдвэрчний эвлэлүүдийн шахалтын үр дүнд Ерөнхийлөгч Эммануэл Макроны засаг захиргаа жагсагчдын төлөөлөлтэй уулзаж, хэд хэдэн шаардлагад санал нэгдсэн. Тухайлбал, Эммануэл Макроны засаг захиргаа

• Сургуулиудын засвар, шинэчлэлд зориулж, дөрвөн тэрбум евро төсөвт суулгасан,
• Их, дээд сургуулиудад шинээр 15 мянган суудал бий болгох
• Багшийн орон тооны цомхотголын цуцалж, шинээр 500 ажлын байр нэмэх,
• Ахлах сургуулийн анги дүүргэлтийг 28 сурагчаар хязгаарлах зэрэг амлалт өгсөн.

Гэсэн ч Франц даяар нэгэнт эрчээ аваад байгаа оюутнууд Ерөнхийлөгчийнхөө амлалтгүй “Хангалтгүй” гэж үзэн эсэргүүцлийн жагсаалаа үргэлжлүүлсээр байгаа юм.

АЛБАНИЙН “ФЛАМИНГО ХУВЬСГАЛ” БА ЗАСГИЙН ГАЗРЫН НЯЦААЛT

Бүгд Найрамдах Албани Улсад өрнөж байгаа “Фламинго хувьсгал” нэртэй жагсаал анх аравдугаар сарын дунд үеэс эхлэн нийслэл Тирана хотод их, дээд сургуулийн сургалт муу, сургалтын төлбөр өндөр, сураад төгссөн ч залуу хүчинд ажлын байр хомс байгааг эсэргүүцсэн оюутнуудын жагсаалаар эхэлсэн. Жагсаалын явц дунд оюутнууд байгаль орчин, авлигын эсрэг тэмцдэг иргэний нийгмийн “Фламинго хувьсгал” хөдөлгөөнтэй нэгдэж, Ерөнхий сайд Эди Рамаг огцрохыг шаардан жагсаж байгаа юм. Гэсэн ч оюутнуудын эсэргүүцлийн жагсаал ширүүсэж, жагсагчид төрийн байгууламжууд руу чулуу шидэж, зарим газрыг галдан шатааж байсантай холбоотойгоор эрх баригчдын зүгээс жагсаалыг тараах тушаал гаргаж, хэд хэдэн жагсаалыг цагдаагийн хүчнийхэн нулимс асгаруулагч, усан буу ашиглан тараасан байдаг.

Харин дээр дурдсан хоёр жагсаалаас ялгаатай нь Албанийн Засгийн газар жагсагчдын шаардлагыг шууд хүлээн авалгүй жагсагчдын дараах хуулийн хатуу арга хэмжээнүүд авч эхэлсэн. Тухайлбал, эсэргүүцлийн жагсаалд оролцсон, жагсаалын ойр орчмын хүн цугласан газар байгаа иргэнийг 5500 еврогоор торгох хууль шууд баталсан байна. Үүнтэй холбоотойгоор оюутнууд хичээл хаялт зарлан, орон нутгийн сургуулиудыг ч уриалан эсэргүүцлийн жагсаалаа идэвхжүүлж байгаа аж.