Бүгд Найрамдах Турк Улсын өмнөд хэсгийн Шанлыурфа хотоос зүүн тийш орших Карахантепе гэх газраас бичиг, үсэг үүсэхээс өмнөх үеийн буюу 11 мянган жилийн настай хүний толгойн сийлбэр бүхий томоохон хэмжээний байгууламж нээн илрүүлжээ.

1997 онд Карахантепе бүс газрыг нээн илрүүлсэн ч, 2019 он хүртэл малтлага хийлгүй зөвхөн судалгааны ажил явагдаж байв. Эх сурвалжийн мэдээлснээр 1997-2019 онд Карахантепед хийсэн хэд хэдэн судалгааны үр дүн ил болоогүй. Судалгааны талаар тайлбар өгөх хүсэлтэд ч хариу өгдөггүй байж.

          Тэгвэл энэ удаад Истанбулын их сургуулийн профессор, археологич Некми Карулаар ахлуулсан малтлагын баг Карахантепе орчмын бүсэд малтлага хийж, “маш том олз” олсон нь 11 мянган жилийн настай буюу бичиг, үсэг үүсэхээс өмнөх үеийн хүний толгойн сийлбэр. Мөн хүний толгойн сийлбэрийн ойролцоох газраас фаллус хэлбэр бүхий 11 багана олж тогтоосон байна. Энэ талаар Истанбулын их сургуулийн профессор, археологич Некми Карул “Etnografya Dergisi” сэтгүүлд хэвлүүлсэн нийтлэлдээ “Бүх бага нь босоо, фаллус хэлбэртэй байсан” гэж онцлон “Одоогийн байдлаар яагаад хүний толгойн, фаллус хэлбэртэй багана барьсан, энэ нь ямар утгатай болохыг тогтоогоогүй” хэмээжээ. Хүний толгойн хэлбэртэй сийлбэрээс гадна Фаллус хэлбэртэй 11 багана нь могой, үнэг зэрэг амьтныг дүрсэлсэн сонирхолтой хэлбэртэй багана байсан аж.

Хүний толгойн сийлбэр болон баганууд нийлж, дахин өөр гурван жижиг барилгатай холбогдож, нэгэн цогц цогцолбор болж байгаа юм. 11 мянган жилийн настай уг томоохон байгууламжийн талаар Истанбулын их сургуулийн профессор, археологич Некми Карул “Тухайн үеийн хүмүүс байгууламжийг ёслол, жагсаал, парад зохион байгуулахад ашиглаж байсан байж болзошгүй” хэмээжээ.

          Байгууламжийн бүтэц нь хүний толгойн сийлбэрээр байгууламж руу нэвтэрч, фаллус хэлбэртэй тулгуур баганууд дунд ёслолоо хийх боломжтой байсан гэнэ. Гэсэн хэдий ч археологид “Карахантепен байгууламжийг ёслолыг гэж баттай хэлэхээсээ өмнө илүү их малтлага хийж, шинжилгээ хийх шаардлагатай болно” гэсэн байна.

Археологичид хүний толгойн сийлбэр, фаллус хэлбэртэй баганууд олдсон байгууламжийг орхигдож, хаягдсан гэхээсээ илүүтэй ашиглалтаас гарах үед нь шороогоор дүүргэсэн байж болзошгүй гэж үзэж байгаа юм.

Мөн Турк Улсын өмнөд хэсгийн Шанлыурфа хотын ойролцоо байрладаг Гобекли Тепе гэх газар хүн, амьтны сийлбэртэй өөр нэгэн томоохон байгууламж бүхий археологийн дурсгалт газар олдож байжээ. Одоогоор тус улсын судлаачид Карахантепе болон Гобекли Тепегийн хоорондын хамаарлыг тогтоохоор ажиллаж байгаа аж.