Хэнтийн Бор-Өндөрийн жоншны уурхайн захирал, “Монголросцветмет”-ийн захирал, Уул уурхайн дэд сайд, Уул уурхай, металлургын төслүүдийн удирдагч, УИХ-ын гишүүн гээд бүх насаараа уул уурхайд ч, улс төрд ч дарга хийсэн Х.Бадамсүрэн 2016 онд ээлжит сэнтийдээ заларч, “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Ерөнхий захирал болж байжв. Даргын суудлын “одтой”, дамаа мөнгө эргэлддэг газарт эзэн суух чадвартайг нь нийгэм ч, намынхан ч гайхаж байлаа, тэр үед. Х.Бадамсүрэн “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг зургаан жил удирдахдаа Ардын намын угшилтай улстөрч болгоныг “Эрдэнэт”-ийн мөнгөөр “угжиж”, хариуд нь хуульгүй мэт л аашилсан. Улстөрчид “улсын данс улайсан” хэмээн зовлон тоочиж, хүүхдийн эмнэлэг, цэцэрлэгээс мөнгө харамлаж байхад Х.Бадамсүрэн хагас тэрбумаар жийп захиалан баярхаж байлаа. Тэр “Эрдэнэт”-д тэгж эрхэлж, бас тэгж “галзуурсан”. Намаа санхүүжүүлдэг хүнд нийгмийн шүүмжлэл нөлөөлдөггүй л юм билээ.
Улмаар өнгөрсөн намар Х.Бадамсүрэнг “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн захирлаас чөлөөлж, тэгэх мөртөө “Эрдэнэс тавантолгой” ХК-ийн Зэс, метал группын даргаар томилсон. Харин өнгөрсөн сард Х.Бадамсүрэнг энэ албан тушаалаас нь чөлөөлж, Ардын намынхан “ах”-ыгаа албан ёсоор нь тэтгэвэрт нь суулгаж байгаагаа зарласан. Гэвч төрд 43 жил ажиллахдаа 40 жилд нь дарга хийсэн, эхнэрийнхээ нэр дээр эмийн сангаас өөр бизнесгүй гэх Х.Бадамсүрэн хэрхэн толгой баячуудын тоонд ортлоо хөрөнгөжиж, хэдэн арван тэрбумын хурдан удмын адуун сүрэгтэй, хэдэн арван тэрбумын орон сууц, оффистой болгож чадсаныг хэн ч асуусангүй, хариуцлага нэхсэнгүй. “Эрдэнэт үйлдвэр”-т Х.Бадамсүрэнгийн удирдлага доор ажиллаж байсан хурган дарга нар нь нэг нэгээрээ баригдаж, орон доороос нуусан хоёр тэрбум төгрөг, оффшорт данснаас нь дөрвөн тэрбум төгрөг илэрч, тэр байтугай хаа байсан Англид хаустай болцгоочихсон байсан нь илчлэгдсээр буй. Атал Ардын намынхан Х.Бадамсүрэнд л хир халдаахгүй, хариуцлага нэхэхгүй, хамгаалсаар. Эсрэгээрээ энгэрээр нь дүүрэн одон медаль зүүлгэж, Хөдөлмөрийн баатар болгож хөхиүлэн шагнаж, Манлай уяач болгож магтан сайшаасаар тэтгэвэрт нь суулгалаа.
Тэгвэл Х.Бадамсүрэн тэтгэвэрт суухдаа төрийн албанд хүүхдүүдээ шургуулж, албан тушаалын зах зухтай золгуулаад амжжээ.
Тодруулбал, Х.Бадамсүрэн охин Б.Буянжаргалыгаа Канадын Тронтогийн их сургуульд “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн мөнгөөр сурсан. Сургалтын төлбөрийг нь Х.Бадамсүрэн “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын газраас шилжүүлж байсан нь 2020 онд ил болж, иргэдийн уур, ундууцлыг хөдөлгөж байлаа. Жишээ нь, 2019 онд Х.Бадамсүрэн “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн данснаас 102 сая төгрөгийг Торонтогийн Их сургууль руу шилжүүлсэн нь баримтаар ил болсон байдаг. Тэгвэл Х.Бадамсүрэн охин Б.Буянжаргалыгаа Торонтогийн Их сургуульд “Эрдэнэт”-ийн мөнгөөр сургаад, эргэж ирмэгц нь Гадаад харилцааны яамны атташе болгожээ. Ингээд болоогүй, Б.Буянжаргал нь ГХЯ-ны Америк, Ойрхи Дорнод, Африк хариуцсан төлөөлөгч сэтэртэй аж.

Х.Бадамсүрэнгийн хүү Б.Бүрэнжаргал нь хар тамхины хэрэгт холбогдож, хэвлэлийн нүүрүүдэд “заларч”, аавынхаа чихнээс хонх уяж явсан нь саяхан. Атал Б.Бүрэнжаргалыг Сингапур дахь Монголын хөлөг онгоцны бүртгэл хариуцсан Засгийн газрын төлөөлөгчөөр томилжээ. Засгийн газрын төлөөлөгч гэх сэтэрийг хэн хүссэнд нь зүүлгэж, хилийн чанадад томилоод байж болмооргүй. Харин Х.Бадамсүрэнгийн хүү учраас томилогдож чаджээ. Тэгээд болоогүй, 2021 онд Б.Бүрэнжаргалыг Азийн хөгжлийн банк болон Японы ядуурлыг бууруулах сангаас санхүүжүүлж, ХХААХҮЯ-наас хэрэгжүүлсэн 9192-MON төсөл буюу “Хоршоолсон хэлбэрээр ногооны аж ахуй эрхлэх замаар өрхийн амьжиргааг сайжруулах төсөл”-ийн Зохицуулагчаар томилсон байна.

Түүнчлэн, Х.Бадамсүрэнгийн хүү Б.Бадрахжаргал нь аавыгаа “Эрдэнэт”-ийг удирдаж байх хугацаанд “Сайн менежмент” ХХК, “БСТ трейдинг” ХХК, “Класс трейдинг венчур” ХХК, “Грэйнес индастри групп” ХХК-уудыг байгуулж, захирал гэгдэх болсон. Илүү сонирхолтой нь, Б.Бадрахжаргал өнгөрсөн оны намар “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн орлогч захирал асан З.Ганбаатарын хүү Г.Эрдэнэчулуунтай хамтран “Мон минериалс трансцендент ложистик” ХХК-ийг байгуулжээ. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн орлогч захирал асан З.Ганбаатар албан тушаалаа ашиглан их хэмжээний авлига авч, улмаар хүү Г.Эрдэнэчулууныхаа нэр дээр оффшор бүсэд 4.0 тэрбум төгрөг нууж, тэр мөнгөөрөө Лондонд тансаг зэрэглэлийн хаус худалдаж авсан илэрч, улмаар байрыг хураасан. Гэтэл оффшор дахь байраа хураалгасан Г.Эрдэнэчулуун “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн захирал асан Х.Бадамсүрэнгийн хүү Б.Бадрахжаргалтай дахин компани байгуулсан нь анхаарах, ажиглах ёстой асуудал мөн.

Эрх баригч Ардын намынхан энэ оныг “Авлигатай тэмцэх жил” болгон зарлаж, төрд нүүрлэсэн хулгайтай тэмцэх “Таван-Ш” ажиллагааг эхлүүлсэн. Ардын намын “ах нар”-ын нэг Т.Бадамжунай эхнийх нь болж, өдгөө цагдан хоригдож, өнгөрсөн хугацаанд өдүүлсэн хэргүүддээ тайлбар өгч буй. Хил давж зугтсан Т.Бадамжунайг баривчилж авчирч, 18 жилийн өмнө Хотын менежер байх үеийнх нь хэргүүдийг хүртэл сөхөж шалгаж эхэлснээрээ хууль хяналтынхан, тэр тусмаа Л.Оюун-Эрдэнэ, Х.Нямбаатар нар ард түмнээр алга ташуулсан. Тэгвэл хотын хаяанд, Төв аймгийн Баян-Өнжүүлд адууныхаа жүчээнд байгаа Х.Бадамсүрэнгээс хариуцлага нэхэж чадах болов уу гэдгийг харах л үлдэж байна.
АРДЫН НАМ Х.БАДАМСҮРЭНД ХАРИУЦЛАГА ТООЦОХ БАЙТУГАЙ, ХҮҮХДҮҮДИЙГ НЬ АЛБАН ТУШААЛД ТОМИЛЖЭЭ |
|