Яагаад Т.Доржханд УИХ-аас төв талбай дээр гараад ирэв ээ. Яагаад өнөөдөр энд зогсож байгаа юм бэ гэдэг асуултад эхлээд хариулъя. Яагаад вэ гэвэл, хэдэн долоо хоногийн өмнө залуучууд энэ талбайг дүүргэсэн. “Ирээдүйд минь итгэл өгөөч” гэж, “Хүнд цаг үед хэмнэлт хийгээд өгөөч” гэж талбай дээрээ цуглаж, дүүргэсэн. УИХ-ын гишүүн хүний хувьд, дөрвөн хүний аав хүний хувьд би маш их баярласан. Үр дүн гараасай, залуучууд тэр үр дүнгээс урам аваасай гэж хүссэн. Харамсалтай нь, залуучуудын тэр шаардлагыг УИХ шийдвэрлэж, үр дүнд хүргэж чадсангүй, УИХ-д сууж байгаа бид хэмнэлт хийж чадсангүй, 18 их наядын төсөв яг тэр чигээрээ батлагдчихлаа. Засгийн газраас оруулж ирсэн хэмнэлтийн заалтуудыг УИХ дээр унагаачихлаа. Залуучууд уг нь бидэнд мөнгө өг, бид гадагшаа явмаар байна гэж жагсаагүй. Бид эх орондоо сайхан амьдармаар байна, хүнд үеийг давахын тулд хэмнэлтийг өөрсдөө хий гэж шаардсан юм. 

---

 

Одоо бид тогтолцоогоо өөрчлөх ёстой юм байна. Тогтолцоогоо өөрчлөхийн тулд Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах шаардлагатай байна. Үндсэн хуулийг өөрчлөхийн тулд 57 гишүүний кноп хэрэгтэй. АН 11, ХҮН ганц кноптой. Тэгэхээр Үндсэн хуулийг өөрчлөх боломж зөвхөн МАН-д байгаа. МАН-ын гишүүд иргэдийн төлөө Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг зоригтой хийгээсэй гэж хүсэж байна. 

---

 

Үндсэн хуулийг өөрчлөхдөө нэн түрүүнд сонгуулийн тогтолцоогоо өөрчлөх ёстой. МАН нийт иргэдийн 40 хувийн саналыг авчихаад төрийн 80 хувийг удирдаж байна. Энэ бол шударга биш тогтолцоо буюу өөрчлөх ёстой. Дараагийн асуудал нь, УИХ-ын гишүүд 76 тойргийг усалдаг, зөвхөн тойргийнхоо иргэдэд жорлон барьж өгье, гудамжинд чинь гэрэл тавьж өгье гэдэг байдлаар өрсөлддөг байж болохгүй. Би эдийн засагч хүн, мэргэжлийн хүний зүгээс хэлэхэд бид Африкийн араас орох гээд байна. 

---

 

Монгол улс нэг тойрогтой болох ёстой. Тэгээд зөвхөн улс орныхоо эрх ашгийг боддог гишүүдийг сонгох хэрэгтэй. 

---

 

Бид хөгжиж байна уу, өнөөдрийнхөө амьдралд сэтгэл хангалуун байна уу. Монгол улс нэг хүнд ногдох өрөөрөө тэргүүлж байгаа. Иргэдийн бодит орлого улам бүр буурч, гаднын хөрөнгө оруулагчид цөөрч байна, иргэд халамж хүлээдэг боллоо, дөрвөн хүний нэг нь төрд ажилладаг болчихлоо. Ингэж явсаар байгаад эдийн засагт төрийн оролцоо 80 хувь боллоо. Энэ байдлыг халах ёстой.

---

 

Төрийг жижиглэх хэрэгтэй. Яаж гэхээр, сумдад ажил хийдэг хүн алга, зах зээл алга, ажлын байр алга. Гэтэл яагаад 2000-хан хүнтэй суманд 600 хүүхдийн сургууль, эмнэлэг, соёлын төв бариад байдаг юм бэ. Тиймээс 330 сумыг нэгтгэе, цөөлье. Үнэндээ бол, 1940-1950 онд Оросууд ирээд, мориор явж үзээд, 60 орчим километр тутамд нэг сум байгуулах нь зөв гээд шийдчихсэн юм шүү дээ. Гэтэл одоо бүгд машинтай болчихлоо. Хэдхэн минут яваад нэг сум байдаг байж болохгүй. Сумын төвүүдийг нэгтгэе. Ядаж нэг сумыг 10-15 мянган хүн амтай болгоё. Тэгвэл ажлын байр, зах зээл бий болж, хот руу цуваад байх шаардлагагүй. Ийм тогтолцооны өөрчлөлтийг хийх хэрэгтэй.