Монголчууд 1990 оноос өмнө гадаадын бодибилдинг, фитнесийн тамирчдын булчинг хараад гайхдаг байлаа. “Ямар бэлтгэл, сургуулилалт хийхээрээ ийм овоож, товойсон булчинтай болдог юм бол, манай улсын залуус ийм булчингийн хөгжилтэй болох ч өдий байна даа” гэж ярьдаг байсан. Манай улсад бодибилдинг, фитнесийн спорт хөгжөөгүй байсан болохоор аргагүй биз. Зах зээлийн чөлөөт нийгэмд шилжсэний дараагаас хаалттай, хориотой байсан бүх зүйл нээлттэй болж, манай улсад фитнесийн стандарт  тоног, төхөөрөмжүүд чөлөөтэй орж ирж, бялдаржуулах клуб олноор нээгдэх болсон. Түүнийг дагаад өөх, хайлуулах, булчин хөөлгөх эм бэлдмэл, уураг, амин дэм, төрөл бүрийн витамин, сэргээшийн төрлийн хориотой болон зөвшөөрөгдсөн хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн орж ирэх болсон.

     Богинохон хугацаанд Монголын бодибилдинг, фитнесийн тамирчид Ази болон тив дэлхийн тамирчидтай өрсөлдөх хэмжээнд хүрч чадсан билээ. Гэхдээ тэдгээр тамирчдыг “натурал” уу, “фэшн” загварын хөөсөн булчинтай юу гэдгийг хараад ялгах ямарч боломжгүй юм. Эрчүүд  байгалиас заяасан ханхар өргөн цээжтэй, баргил бүдүүн дуутай байдаг. Хүч, бяр, тэнхээтэй, зориг зүрх, хурц ухаанаас гадна өтөлж хөгширтлөө үр удмаа үлдээх чадамжтай гормонтай байх ёстой.  Гормон гэдэг нь хүний биеийн дотоод шүүрлийн булчирхайд байдаг тусгай эсүүдээр үүсгэгддэг химийн бодис юм. Энэхүү дотоод шүүрлийн булчирхайнаас ялгарсан гормон нь цусанд нэвчин орж, цусны эргэлт, урсгалаас хүний биеийн бүх хэсэгт хүрдэг.

    Эр хүний хувьд бие махбодийг зохицуулж байдаг ганц гол даавар бий тэр нь тестостерон аж. Уг даавар нь төмсөгөнд боловсорч эр бэлгийн хоёрдагч шинжийг тодорхойлж эр хүний бэлгийн үйл ажиллагаг зохицуулдаг юм байна. Хурд хүч , дайчин чанар ,тэсвэр тэвчээр , хүчирхэг хүйсний гол шинжүүд энэ л даавартай холбоотой. Химийн бүтцийн хувьд анаболик стеройд тул булчингийн масс нэмж, өөх хайлуулахад оролцдог ажээ.

    Фитнесээр хичээллэж буй залуус хэмжээ, хязгааргүй, ямарч хяналтгүйгээр уураг, амин хүчил, эм бэлдмэлээр тестостероны  хэмжээг зохисгүйгээр  ихэсгэх байдал газар авч байна.  Уургийн гаралтай биологийн идэвхит бүтээгдэхүүнүүд нь биеийн жиндээ тохируулж хэрэглэхэд хүний биед хор учруулдаггүй бөгөөд бүгд клиник туршилтаар баталгаажсан байдаг. Харин дааврын тестостерон нь хүний биед өөрөө нийлэгждэг. Гэтэл гаднаас их хэмжээгээр авах буюу тарьж хэрэглэх нь бие организмд маш ноцтой эмгэгүүдийг учруулдаг юм байна. Товчхондоо бол төмсгөнд ялгарч буй дааврыг тарилга хэлбэрээр авах нь тухайн дааврыг дахин төмсгөнд үйлдвэрлэх нөхцлийг үгүй хийдэг ажээ. Ингэснээр төмсөг жижгэрэх, хатингарших мөн цаашлаад үргүйдэлд хүрэх аюултай тулгардаг гэнэ.

   Харин эмэгтэй фитнесийн тамирчид  дааврын тестостероныг  хэмжээ, хяналтгүйгээр хэрэглэх нь эмэгтэйлэг шинжээ алдаж, ичиж, зовохоо мэдэхгүй эрэгтэйлэг шинжтэй болно. Эмэгтэйчүүд гормоны дутагдалд орсон зайлшгүй үед мэргэжлийн эмчийн хяналт, зөвлөгөөний дагуу хэрэглэх нь зөв болов уу. Мэргэжлийн бус хүний зөвлөгөөг даган дааврын төрлийн бүтээгдэхүүнийг зарбараагүй хэрэглэх  нь маш том эрсдэл болон аюулыг дагуулдаг юм байна. Эмэгтэйчүүдийн дуу хоолой нь бүдүүрэх, хөх нь хатангиршах, хэлүү нь эрэгтэй хүний шодойрхуу болж ургах, нүүр бие нь батгаших, сахал, үс ургах, эрүү хамар  нүүрний хэлбэр ясны системийн хөгжил өөрчлөгдөх шинжүүд илэрдэг аж. Мөн арьс тослогжиж, бэлгийн дуршил буурч, сарын тэмдгийн хэм алдагдаж, өндгөвч үрэвсэх аюултай гэнэ. Тестостероныг уураг, өөх шатаагч, судас тэлэгч, хүний бие дэх усыг хөөж, шээс гадагшлуулах бүтээгдэхүүнтэй хамт хэрэглэж, эрүүл мэндээрээ хохирч, яаралтай мэс засал хийлгэсэн тохиолдол нэг бус удаа гарч байжээ.

    "Адам" эрэгтэйчүүд, бөөрний эмнэлгийн захирал, андрологи урологийн тэргүүлэх зэргийн эмч, анагаах ухааны доктор Н.Нансалмаа  “Фитнесийн багш нар хүний даавраар аймшигтайгаар  тоглох юм аа. Тестостерон нь багасвал  тэрийг өгнө, болохгүй бол өсөлтийн даавар  өгнө. Үгүй бол седик даавар өгчихнө. Бүр болохгүй бол тэрийг уулгачихна гээд ярих юм. Тэд нар ямар хоолны чихэр, давсыг нэмэж, хасаж  байгаа хүмүүс юм уу. Болиоч ээ гэж хэлмээр байна. Яагаад та нар мэдэхгүй байж хүний амьдралаар, эрүүл мэндээр тоглоод байгаа юм. Эмч нар  хүртэл мэдэхгүй зүйлийг мэдэхгүй л гэж хэлнэ. Олон жил андерогены талаар судалсан хүний хувьд надад ч гэсэн мэдэхгүй зүйл гарч ирдэг. Тийм үед бусад нарийн мэргэжлийн эмч, дотоод шүүрлийн эмч нартайгаа зөвлөж ярьдаг.

    Хүний дааврын процесст бамбай булчирхай оролцоно, өнчин тархи, бөөрний дээд булчирхай хүртэл оролцдог. Гэтэл фитнесийн багш нар замбааргүйгээр тестостероны хэрэглэх юм. Эмчийн зааварт 21 хоног хэрэглэх ёстой тунг долоо хоногт хоёр удаа, бүр гурав хоногт нэг удаа хэрэглэж байна. Тухайн хүний физилогийн хэрэглээг хангах тестостероныг  долоо дахин их тунгаар хэрэглэхэд мэдээж булчингийн масс ихэснэ. Булчин овоогоод, ярзайгаад л өөх, тос нь багасаад гоё болно. Үүнийхээ хэрээр алсдаа хор хөнөөлтэй. Бие махбодийн эргэж сэргэдэг процесс зогсож, элэг, бөөр, төмсөгний үйл ажиллагаанд өөрчлөлт өгнө” гэж ярьж байна.

    Фитнесээр хичээллэгч залуус богино хугацаанд “Фэшн” булчинтай болохын тулд тестостероныг ямарч хяналтгүйгээр тун хэтрүүлэн хэрэглэж байгаа. Мэргэжлийн эмчийн зөвлөгөөг авахгүйгээр дур мэдэн тестостероныг их хэмжээний тунгаар хэрэглэх  нь эрсдлийг дагуулна. Харин натурал булчингийн хөгжилтэй болох нь таны эрүүл мэндэд ач тустай байх болно. Натурал булчин гэдэг нь стероид, дааврын бэлдмэл болон хиймэл бодис ашиглахгүйгээр, зөвхөн эрүүл хооллолт, тууштай бэлтгэл, амралтын үр дүнд бий болсон биеийн булчингийн массыг хэлнэ. Энэ нь эрүүл мэндэд хоргүй, урт хугацаанд булчингийн массыг хадгалагдах чадвартай болгоно.