Тэрбээр энэ оны улсын төсвийн тодотголд 1.4 их наяд төгрөг хэмнэх тухай болон цалин, тэтгэврийн асуудлын тухай асуудлаар мэдэгдэл хийлээ.

    Тэрбээр “Бизнесийн өртөг, зардал нэмэгдэж, ашиг багасаж байна. Нүүрсний экспорт, уул уурхайн салбар тогтвортой байгаа. Гэсэн хэдий ч энэ олон өсөлтийг инфляц эвдэж байна. Худалдаа үйлчилгээний идэвх суларч, ААН-үүдийн борлуулалтын орлого багассан. Төсвийн орлого төсвийн зардлаас 1.4 их наяд төгрөгөөр дутуу төвлөрч байна. Өнгөрсөн сарын байдлаар тэнцвэржүүлсэн орлого1.3 их наяд төгрөг, нийт зарлага 19.5 их наяд төгрөг боллоо. Гэсэн хэдий ч Монгол улсын засгийн газар ОХУ болон бусад улс орнуудтай идэвхтэй яриа хэлэлцээрийг өрнүүлж, түлш шатахууны нэмэлт ачилт нэмэгдсээр байгаа ч дэлхийн тодорхойгүй байдлыг Монгол улс өөрчилж чадахгүйг үнэнтэй ард иргэд хамтдаа нүүр тулж байна. Гэхдээ засгийн газар болон ард иргэд цалин, тэтгэвэр, худалдан авах чадвар, эмнэлэг, сургууль, цэцэрлэг, ААН-үүдийн орлого, түлш шатахууны хангамж, тог цахилгааны найдвартай байдлыг хамгаалахын төлөө өөрөөсөө хамаарах бүхнийг хийх ёстой.

    Өнөөдөр УИХ-ын дэд даргад 2026 оны улсын төсвийн тодотголыг өргөн мэдүүллээ. 2026 оны улсын төсвийн тодотгол бол “Үнийн өсөлт, эрчих хүч, түлш шатахууны тасалдал, доголдлоос ард түмэн, улс орноо хамгаалах, болзошгүй хүнд цохилтыг зөөллөх, шинжлэх ухаанч бас эдийн засгийн тооцоолол” юм гэдгийг та бүхэндээ хэлье. Энэ оны улсын төсвийн тодотголд “Иргэдээ үнийн өсөлтөөс хамгаалах, үнийн өсөлтийг тогтворжуулах, стратегийн нөөцүүдийг хадгалахын тулд төр зардлаа хэмнэсэн шиг хэмнэж, цалин, тэтгэврээ хэрэгтэй зүйлд зарцуулахад зориулах хэрэгцээ шаардлага”-ыг төсвийн тодотголд тусгалаа.

    Мөнгө хаана байна вэ гэж та бүхэн асууж магадгүй. Нэгт, төр өөрөө бүсээ чангална. Төсвөө 1.4 их наяд төгрөгөөр хэмнэж байна. Сургалт, тавилга, хогшил, машин, техник, зөвлөх үйлчилгээ, элдэв тэтгэмж, шагнал, хурал, баяр ёслол, илүүц тээвэр шатахууны зардал, цаасны зардлыг бүхлээр нь танаж бүсээ чангалсан шиг чангалж, 1.4 их наяд төгрөгийг хэмнэх улсын төсвийн тодотголыг өргөн мэдүүллээ. Бид урсгал зардлаас 433.₮ тэрбум төгрөг, нийслэлийн үнэт цааснаас 758 тэрбум төгрөг, хөрөнгийн зардлаас 249.5 тэрбум төгрөгийг буюу нийт 1440.9 тэрбум төгрөгийг бодитоор хэмнэж байна. Төр зардлаа танахдаа төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын урсгал зардлыг бууруулсан. Зөвхөн төрийн албан хаагчдынхаа цалинг тавиад, бусад үйл ажиллагааг үүгээр бууруулах боломж бүрдүүлсэн. Бууруулах шаардлагатай 217.1 тэрбум төгрөг, урсгал зардлаас 216.3 тэрбум төгрөг, нийт 433.4 тэрбум төгрөгийг сайд нарын багцаалсан урсгалаас хэмнэсэн. Нэг үгээр бол, сайд нар зөвхөн цалингаа тавиад, өдөрт нь үйл ажиллагаагаа явуулах бөгөөд элдэв  нэмэлт зардал байхгүй гэсэн үг. Боловсрол, эрүүл мэнд, соёл, спорт болон бусад төрийн үйлчилгээний цалинг нэмэгдүүлж, нийгмийн даатгалын хуулийн хэрэгжилтийг наашлуулж, суурь тэтгэвэр болгох заалтыг танилцууъя. Стратегийн нөөцүүдийн хангамжийг тогтворжуулах, хэрэглэгчид ирэх ачааллыг хөнгөлж, эрчим хүчний тарифын алдагдалд татаас олгох, эрчим хүчний салбарын засвар, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл болон гэрт ойр сургууль гэсэн төсвийн төлөвлөгөөг өргөн барьж байна.

    Нийгмийн даатгалын хуулийн хэрэгжилтийг наашлуулж, суурь тэтгэврийг энэ оны 11 дүгээр сарын нэгнээс эхлэн ахмадуудад олгож эхэлнэ. Үүнийг 1.4 их наядын хэмнэлтээс зардлыг нь шийдэж байна. Суурь тэтгэвэр нь 100-300 мянган төгрөгөөр тооцогдох ба дунджаар 220-233.8 мянган төгрөг болно. Гэхдээ энэ нь ялгамжтай. Хамгийн бага тэтгэврээр тогтоогдсон ахмадуудад хамгийн бага тэтгэврээр тогтоогдсон ахмадуудад 300 мянган төгрөг, өндөр тогтоогдсон бол арай бага гээд индексжүүлээд нэмж байна гэсэн үг.

    Цалин нэмэгдүүлэх арга хэмжээнд иргэдээ үнийн өсөлтөөс хамгаалахын тулд цалин хөлсний хэмжээнд бодлого гаргасан. Боловсролын салбарын цалинг энэ оны нэгдүгээр сарын нэгнээс 50% болгон нэмэгдүүлж, хоёр хуваагдсан, ойлгомжгүй байдлыг арилгасан. Эрүүл мэндийн цалинг мөн энэ оны нэгдүгээр сарын нэгнээс 30% нэмсэн бөгөөд ирэх 11 дүгээр сарын нэгнээс 20% нэмж, боловсролын салбарын цалинтай тэнцүүлж, 50% болгож тэнцүүлж байна гэсэн үг. Бусад төрийн үйлчилгээний алба хаагчдын цалин хөлсийг мөн 50% болгож байгаа. Шинжлэх ухааны салбарынхан бол 15%-иар нэмэгдсэн байсныг 35%-иар нэмэгдүүлэх болно. Энэхүү салбаруудын цалин хөлсийг 50%-иар нэмэгдүүлж, ирэх оны төсвөөр инфляцдаа уялдуулж нэмэгдэх бэлтгэлийг хангаж байна” гэлээ.