-БҮР “АРХИ ХУНДАГАЛЖ ЗАРАХ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ, ЖАГСААЛ ХИЙЕ” ГЭЖ ТЭРСЭЛЬЕ-

           Цөөнгүй хүн “Болж, муусайн архинчингууд, та нар даанч дэндүү аархаж байсан юм. Баар, ресторанд орохоороо архийг ус шиг л шил шилээр нь залгилдаг. Тасартлаа уух гээд бие биенээсээ өрсөж, хэдэн литрээр нь уудаг байсан. Тэгснээ гудамж талбайгаар нэг орилж хашхирч, гуйвж дайван, энд тэндгүй бөөлжиж явдаг. Одоо та нарын тэгж дураараа уудаг байсан цаг үе чинь түүх болон үлдэж байна. “Зөөгчөө нэг шил архи” гээд л ямар бахархалтайгаар захиалдаг байлаа. Тэгвэл Х.Нямбаатар, С.Бямбацогт нарын санаачилсан хуулийн төсөл УИХ-аар батлагдчихвал та нарын архи ихээр уудаг байдал үгүй болох нь. Баар, рестораны зөөгч нарыг царай алдаж, “Ээ, зөөгчөө 25 амны халбага архи өгчих л дөө. Таван халбага пиво авах гэсэн юм” гэж гуйдаг болох нь. Ашгүй нэг юм архинчуудаасаа манай улс ингэж салах цаг ирдэг юм байжээ” гэцгээж байна.  

ХУУЛЬ ЗҮЙ, ДОТООД ХЭРГИЙН САЙД Х.НЯМБААТАР: Үйлдвэрлэлийн савлагаатай хатуу архийг баар ресторанд шилээр нь тавьж, зарж худалдахыг хориглож байгаа юм

        Хууль зүйн сайд Х.Нямбаатарын улс төрд орсноос хойш санаачилсан хуулийн төслүүдээс амьдралд арай ойр ганц хуулийн төсөл нь энэ байлаа. Хөөрхий муусайн эрчүүдийн архи уудаг үнэн төрхийг тоон үзүүлэлтээр нь гаргаж ирээд, улайтал нь хэлдэг байна шүү. Бүр тодруулж хэлбэл, УИХ-ын Чуулганы нэгдсэн чуулганаар Согтууруулах ундааны эргэлтэд хяналт тавих, архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслийг нь хэлэлцэж эхэлсэн юм. Энэ үеэр Х.Нямбаатар “Манай улсад насанд хүрсэн хоёр эрэгтэй хүн тутмын нэг нь архины хамааралтай байна. Манай улсад архины донтой болсон 10 мянга гаруй хүн бий. Гэтэл албадан эмчилгээний ор 200 хүрэхгүй. Хуулийн гол агуулга бол архидан согтууруулах донтой тэмцэх Засгийн газрын сан байгуулах. Мөн бүтээгдэхүүний загвар дээр тодорхой шаардлагууд тавина. Ер нь бол цаашид төрийн бэлгэ тэмдэг агуулсан загварыг батлуулахгүй байхад анхаарна. Үйлдвэрлэлийн савлагаатай хатуу архийг баар, ресторонд шилээр нь худалдахыг хориглож байгаа юм” гэсэн. Үүнийг сонсож суусан гишүүдийн цөөнгүй нь жуумалзаж, хэсэг нь инээд алдан, зарим нь бүр ийм хуулийн төсөл ярих гэж байгааг нь түрүүлж мэдээд, амны болон хоолны халбага Төрийн ордонд авчирсан байв. Ингээд тэд дараах байдлаар санал бодлоо илэрхийлж байлаа.

Б.ПҮРЭВДОРЖ: Шар айргаа халбагаар уугаад, жаахан байж байгаад “Зөөгчөө, дахиад нэг халбага шар айраг” гэх юм байна л даа

       УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж зориуд бэлтгэн авчирсан амны халбагаараа архи хөнтөрч байгаа дүр эсгэн зангаснаа "Ахиад нэг халбага архи авъя" гэх юм уу хаашаа юм хэмээн бувтнаад “Хуулийн олон заалтыг дэмжиж байна. Гэхдээ бааранд ороод архийг шилээр нь авч болохгүй юм байна. "Зөвхөн нэг шотоор борлуулна" гэж Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд хэлээд байгаа юм. Нэг шот гэдгийг тайлбарлавал 30 грамм архи гэсэн үг. 30 грамм буюу халбага архи 300 төгрөг, үнэтэй газраа үнэтэй л байх. Шотоор нь борлуулахаар шар айргаа халбагаар нь уугаад, жаахан байж байгаад дахиад нэг халбага пиво гэх юм байна л даа. Тэгэхээр борлуулах хэмжээн дээр асуудал байна. Үүнийгээ бодож үз. Монгол Улс хүн ам цөөтэй. Үйлчлэгч, зөөгчийн ажил руу иргэдээ татан оруулахад борлуулалтын хэмжээ чинь нөлөөлөхөөр байна” гэв.

        Харин УИХ-ын дэд дарга Т.Аюурсайхан “Чухал санал байна. Тэгээд арга хэмжээ баяр ёслол болдог. Хамаатан саднаараа уулзахдаа шилээр нь согтууруулах ундааны зүйл авч болдоггүй хуулийн зохицуулалттай болчих вий” гэж байлаа. Энэ мэтээр цөөнгүй гишүүн түүний дээрх санаачилгыг эсэргүүцэж буйгаа УИХ-ын индэр дээрээс ил цагаан хэлээд авсан. Гол нь...

АРХИ ХУНДГАЛЖ ЗАРАХ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ, ЖАГСААЛ ХИЙЕ

         Х.Нямбаатар архинчидтай тэмцэнэ, эмчилгээ хийх орны тоог нэмнэ гээд бүр “даварч” байна. Энэ тухайгаа “Төв аймгийн Баян суманд байрлах Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газрын харьяа албадан эмчилгээний төв 200 хүрэхгүй ортой байна. Үүнийг өргөтгөж 250 ортой болгохын зэрэгцээ, нийслэлийн Сонгинохайрхан дүүрэгт 100 ортой албадан эмчилгээний байр нээсэн. Цаашид эмчлэх шаардлагатай 9600 гаруй хүн бий. Үүнээс гадна бусад төрлийн донтой хүмүүс бий. Тиймээс Архидан согтууруулах  болон донтох өвчний уршигтай тэмцэх Засгийн газрын сан шинээр байгуулж, 18-37 градустай архи согтууруулах ундааны литр тутамд 200 төгрөг, 37-гоос дээш градустай согтууруулах ундаанд 300 төгрөгийн татвар ногдуулж, санг бүрдүүлнэ. Градусын шатлал тавьж байгаа нь цаашид согтууруулах ундааны градусыг бууруулах хөтөлбөр хэрэгжүүлэх боломжтой болж байгаа юм” гэсэн. Гэхдээ Монгол Улсад үүнээс өөр хийчих ажил, баталчих хууль, засаж, сайжруулчих дүрэм журам үнэхээр алга гэж үү. Ядаж л Батлан хамгаалахын салбарт өдөр дараалан шахуу гарч байгаа яргалал, тамлал, зодуур нүдүүр, алаан хядааныг таслан зогсоочих сэтгэл алга уу.

       Согтууруулах ундааны эргэлтэд хяналт тавих, архидан согтуурахтай тэмцэх тухай хуулийн төсөл амьдралд нийцнэ, нийцэхгүй гэж нийгэм өчигдрөөс хойёр тал болоод хуваагдчихлаа.  Зарим нь “Тийм тэнэг хууль гэж хаа байсан юм. Гадаадын нэг ч оронд ийм завхарсан хууль байхгүй. Архийг шилээр нь уусан нь зөв. Энэ хуулийн төслийг эсэргүүцэж байна” гээд л цахим орчинд эсэргүүцэл өрнүүлээд эхэлжээ. Тэгвэл үүн дээр нь нэмээд бүр “Архи хундагалж зарах хуулийн төслийг эсэргүүцэж, жагсаал хийе” гэж тэрсэлье. Аавын олон хүүхдийн эрүүл мэнд, амь насаар тоглогсдын толгойг илээд, хэдэн хурган дарга нарт нь цалингийн арга хэмжээ авсан нэртэй хаацайлцгаачихаад, Төрийн ордноос “Архи хундагалъя” гээд ичих ч үгүй сууж байгаагийнх нь төлөө архийг авдар авдраар нь уумаар байна гэж тэрсэлье.