Ардын намынхан улс төрд ард түмнээсээ ч дээгүүр эрх, дарх эдлэхийн хажуугаар рейтинг тогтоож, түүнийгээ тэргүүлж байгаа хэмээн аархаж эхэллээ.  Аргагүй дээ арван жил тэд ард түмнээс хулгайлахыг нь хулгайлж, авахыг нь авч, айдгаа авдартаа хав дарчихсан улс тэргүүнд өөрсдийгөө залах нь өдрийн будаа идэхээс амархан биз.

          Тэргүүлэх гэдэг үгийг сайн сайхан, бэлэгшээлтэй зүйлд ашиглаад сурчихсан монголчуудын хувьд энэ үг эмзэг тусах нь аргагүй. Тэмцээн, уралдаанд, эсвэл эдийн засгийн үзүүлэлтээр тэргүүлсэн бол алга ташиж хүлээж авах нь лавтай.

        Харин Ардын намынхны тэргүүлсэн бол лав сайн зүйл, сайхан үйл бүтээгээгүй  гэдэгтэй санал нийлэх хүн олон биз. Эрх баригчдын тэргүүнийг тодруулъя гэвэл ард түмний боломжийг хэн хамгийн их хүртсэн бэ гэдгээр нь тодруулж үзэж болох юм. Тухайлбал, төрийн эрхийг авахын тулд тэднээс хэн нь хамгийн их мөнгө зарцуулсан, түмний боломжоос хулгайлсан хулгайгаараа хэн нь тэргүүлэх вэ гэдэг уралдаанд тэргүүлэх хүн олон бий.

ХУЛГАЙГААРАА ТЭРГҮҮЛСЭН МАН-ЫНХАН

         Өнгөрсөн хугацаанд МАН-ынхан Засгийн эрхийг дангаараа, хууль тогтоох байгууллагад үнэмлэхүй олонхоороо, төрийн бүх шатанд эзэн суухдаа мөн ч олон хулгайн хэргийг олон нийтэд зарлаж байлаа. Тэд эхлээд төрийн эрхийг хууль бусаар хулгайлж авсан гэдгээ олон нийтэд ил зарласан. Өөрөөр хэлбэл, одоогоос хоёр удаагийн сонгуулийн өмнө тарийн эрхийг “хулгайлах” ханш 60 тэрбум төгрөгт хүрч байв. Харин хоёр сонгуулийн дараа хэдэн их наядаар яригдах болсныг иргэд лав гадарлахтай болсон. Үндсэндээ тэр төрийн эрхийг “хууль бусаар” авахдаа төгсөрчихсөн гэдэгтэй маргах хүн байхгүй. Төрийн эрхийг тэргүүлэхдээ түмний боломжийг ч хулгайлаад сурчихсан.

       Хөгжлийн банкны хэргийн хамгийн гол буруутан нь МАН-ынхан. Хөгжлийн банкны хамаг боломжийг МАН-ынхан төрийн эрхийг тэргүүлэхдээ хөлөөсөө толгой хүртэл нь хуу тонож, ард түмний боломжийг хулгайлсан. Хариуд нь тэд ганц хоёрхон улстөрчөөр туг тахиж, сонсголгүй сонсголоор мартагнуулснаар дараагийн сонгуулийн сценартаа орсон. ЖДҮХС-ийн хулгайг мөн л МАН-ынхан тэргүүлсэн. Тодруулбал, ЖДҮХС-аас УИХ-ын 49 гишүүн өөрийн хамаарал бүхий компаниараа дамжуулан зээл авч, зээлээ зориулалтын бусаар ашигласан, хугацаандаа төлөөгүй гэх хэргүүд дуулиан тарьж байлаа. Уг хэргээ мөн л МАН-ынхан өөрсдөө илчилж, өөрсдөдөө оноо авсан.  ЖДҮХС-г цөлмөсөн  гишүүд хариуцлага хүлээх нь битгий хэл УИХ-ын сонгуульд дахин дэвшиж, өнөөдөр олонх нь “давхар дээл”-тэй сайд болчихсон даналзаж яваа.

       Монгол Улсын экспортын 90 хувийг эзэлдэг, монголчуудыг тэжээж байгаа нүүрсний орлогоосоо ч МАН-ынхан хулгай хийсэн. Нүүрсний хулгайн хэрэг МАН-аас нэр холбогдсон гишүүд чамгүй олон. Гэвч өнөөдөр нүүрсний хулгайн хэрэгтүүнд “улсын баатар” болтлоо мандаж яваа.

      Цаашлаад “Ногоон автобус”-ны хэрэг, Боловсролын зээлийн санг тоносон, хотын хөрөнгийг хуу тоносон гэгчлэн жагсааж бичвэл чамгүй олон хэрэг, улсаа тонон дээрэмдсэн булхай бий, эрх баригчдад.

       Тэр байтугай эрүү өвдөг нийлэх шахам өвгөрч, элгээрээ хэвтсэн эрчим хүчний салбарыг МАН-ынхан өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд юу ч үгүй тонон дээрэмдэж, шинээр цахилгаан станц барих эрчим хүчний шинэ эх үүсвэртээ болох боломжийг юу ч үгүй хулгайлсныг хууль хяналтын байгууллагаас шалгаж, өнөөдрийг хүртэл хэрэг нь шийдэгдээгүй байна. Төрийн өмчит компаниуд тонож, өрөнд оруулаад эцэстээ нэр нэршлээ өөрчилж, эцсийн сумаа тавьж эхэлсэн.

МАХНЫ ҮНЭ, МАГНАГТ ХҮРГЭСЭН МАН

     Гурван сая хүн амтай 60 сая малтай Монгол Улсын иргэдийн тэн хагас нь килограмм махаа 30 гаруй мянган төгрөгөөр худалдан авч, хоногийн хоолоо залгуулж байгаа гээд боддоо. МАН-ынхан махны үнийг магнагт хүргэж, эдийн засгийг элгээр нь хэвтүүлснээрээ тэргүүлэх нь гарцаагүй. Тэр байтугай нөөцийн махаа хулгайлж, махны үнийг хөөрдөх ажиллагааг ч гардаг явуулсан гэдгийг хууль хяналтын байгууллагаас тогтоохоос нь өмнө өөрсдөө илчилсэн.

  Цаашлаад инфляцын түвшинг нэг оронтой тоонд барина хэмээн ам гарч байсан МАН-ынхны амлалт талаар болж, хэдийнээ хоёр оронтой тоонд алдчихсан. Өөрөөр хэлбэл, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнээс шалтгаалж, өнөөдөр инфляцын төвшин 11.2 хувьд хүрч, төгрөгийн ханш суларсаар байна. гэтэл бодит байдал дээрээ эдийн засгаа элгээр нь хэвтүүлж, махны үнийг магнагт хүргэсэн. Амласан төсөл хөтөлбөрүүдээ таг зогсоож, хөрөнгө оруулагчдаас эрх баригч МАН-ынхан мөрийн хөтөлбөрийн биелэлт 29 хувьтай байгаа гэх хариуцлагагүй мэдээллийг хийж сууна.

          Нөхөн сонгуулийн үр дүнгээр Ардын нам ахиад ялалт байгуулахдаа ард түмэн бидэнд хайртай хэвээрээ юм байна гэж уянгын халилтай улс төрийн мэдээлэл хийх хүртлээ арга аа барьж байна, МАН-ынхан. Энэ талаар МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Я.Содбаатар “Нөхөн сонгуульд 46 мандатаас МАН 26 мандат буюу 56.5 хувийн саналаар ялалт байгууллаа. АН 17 мандат буюу 36.9, ХҮН нам нэг мандат, хоёр бие даагч ялсан байна. Аймгийн ИТХ-ын 9 суудалд МАН ялалт байгуулсан. Энэ удаагийн сонгуульд аймгийн ИТХ-ын нөхөн сонгуульд нэлээд ач холбогдол өгсөн. МАН-ын шинэ удирдлага “МАН ард түмэндээ эргэн ирнэ” уриан дор ажиллаж байна. Намын дарга 11, би 19 аймагт ажиллаад байна. Намын шинэ даргын дэвшүүлж байгаа олон бодлогыг ард иргэд ярьж, дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн. Энэ нь ч ард иргэдийн өгсөн саналаар баталгаажлаа” хэмээн мэдээлсэн.    

    Нэмээд тэд ард түмний дунд улс төрийн манлайллаараа тэргүүлж байгаа учраас Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчийг иргэдийн саналаар шийдэх гэнэ. Ардын намынхны арга заль тэр. Тэд улс төрд удаан тогтнохын тулд ард түмнээр хаь татаж, эцэст нь сонголтгүй сонгуульд оруулдаг. Түүнийгээ улс төрийн манлайлал хэмээн аархдаг танил технологио хэдийнээ хэрэгжүүлээд эхэлжээ. Ингээд харвал Ардын намынхан ард түмний боломжийг хулгайлснаараа  тэргүүлж, ард түмэн амьдрахын тулд сүүл мушгиж байна.