Төрийн сонгууль түмнийг хагалан бутаргаж, төрөл садан бүү хэл, төрсөн ах дүүс ч нэгэнтэйгээ мэнд мэдэхээ больжээ. Учир нь аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн ИТХ-ын сонгуульд нэр дэвших иргэд төрөл, садан бүү хэл нэг гэрт нэг тогооноос хоол иддэг ах, дүү, эхнэр нөхрүүд байгаа аж. Тухайлбал, эхнэр нь МАН бол нөхөр нь АН байх жишээтэй. Гол усны хамаатнуудаа танай, манай хэмээн булаалдаж, гар зөрүүлэхийн наагуур байгаа гэнэ. Гол өгсөж, уруудан уралдан давхиж, ах дүүсийнхээр орж байгаа сурагтай. Нэг гэрт, нэг хөнжилд унтдаг эхнэр, нөхөр сонгуулиас болж тангараг тасарч, өөрсдийг нь дэмжих ах дүүгээ бараадаж, тэднийгээ чадахаараа тойглож байгаа аж.

Нэг гэрт, нэг хөнжилд унтдаг эхнэр, нөхөр сонгуулиас болж тангараг тасарч, өөрсдийг нь дэмжих ах дүүгээ бараадаж, тэднийгээ чадахаараа тойглож байгаа аж.

             Орон нутгийн сонгууль төрлийн сонгууль болдог гэхэд буруудахгүй. Ах дүү, хамаатан олонтой нэр дэвшигч сумынхаа ИТХ-д суудаг. Түүнээс мэдлэг боловсролтой байх нь чухал биш. Насаараа шахам сумынхаа уурын зууханд галч хийсэн хүн орон нутгийнхаа сонгуульд ялалт байгуулж, сумын засаг даргын ажил хийгээд явсан цөөнгүй тохиолдол байдаг. Мөн дөрөвдүгээр ангийн боловсролтой хэрнэ,сонгуульд өрсөлдөж, ялалт байгуулж, төрийн албанд ажиллах жишээтэй.  Түмэнг түжигнүүлж, буманг бужигуулсан УИХ-ын сонгуулийн араас бид орон нутгийн сонгуультай золгож буй. Ард иргэдийн ахуй амьдрал, орчин нөхцөлтэй ойр холбогдох нь орон нутгийн сонгууль буюу Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын сонгууль.

Тиймээс орон нутаг одоог хүртэл хөгжихгүй байгаагийн нэг жишээ энэ болов уу. Иргэд ч аж байдал, ахуй амьдралаа сайжруулах сонголт хийхээс илүүтэй “Сүхээ, Болдоо, Манлай манай төрөл энэ хэдийгээ дэмжихгүй яах билээ” гээд сонгочихдог.

          Иргэд ямар орчинд хэрхэн амьдарч буйг, тэнд ямар бүтээн байгуулалт хийх шаардлагатайг, юу хийвэл бодит дэмжлэг болох вэ гэдгийг хамгийн сайн ойлгож, ажиллах ёстой хүмүүс бол сум, дүүрэг, аймаг, нийслэлийн ИТХ-ынхан. Гэтэл энэ сонгуульд боловсролтой нь биш төрөлтэй ялалт байгуулдаг. Тиймээс орон нутаг одоог хүртэл хөгжихгүй байгаагийн нэг жишээ энэ болов уу. Иргэд ч аж байдал, ахуй амьдралаа сайжруулах сонголт хийхээс илүүтэй “Сүхээ, Болдоо, Манлай манай төрөл энэ хэдийгээ дэмжихгүй яах билээ” гээд сонгочихдог. Нөгөө хэд нь боловсрол нимгэн, төрд ажилласан туршлага үгүй. Тиймээс орон нутгаа хөгжүүлэх нь бүү хэл унаж яваа мориныхоо дэлийг ч засаж чадахааргүй хүмүүс байдаг нь эмгэнэлтэй.

нутгаа хөгжүүлэх нь бүү хэл унаж яваа мориныхоо дэлийг ч засаж чадахааргүй хүмүүс байдаг нь эмгэнэлтэй.

             “Сонгуулиас болж тэнд гэр бүл салж гэнэ. Энд ах дүүс зодолдож нэгнийнхээ аминд хүрэх шахжээ. Төрөл садангууд тангараг тасарч Цагаан сараар ч нэгнийдээ орж золгохгүй байна гэнэ” гэх яриа олон гарч байлаа. Бараг сонгууль болгоны дараа ийм сураг дуулддаг билээ. Нэгнээ цаашлуулсан онигоо биз гэж бодоод өнгөрүүлдэг хүн олон байх. Гэтэл энэ нь бодит үнэн. Орон нутгийн сонгуулиар хэдэн гэр бүл салж, хэчнээн төрөл садан тангараг тасарсаныг таамаглах аргаггүй.