-АВТОЗАМ ДЭЭРЭЭ ДАВС ЦАЦАХААС ӨӨР ТЕХНИОЛГИ ХЭРЭГЛЭЕ-

             Дэлхийн хамгийн хүйтэн 10 хотын нэг бол Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар. Идэр есийн хүйтэнд зам нь толь шиг болж, халтиргаа гулгаанаас үүдэн осол аваар ихээр гаргадаг гэхэд хилсдэхгүй. Автозам дээрээ давс цацаж буй боловч халтиргаа байсаар байгаа нь сонин. Тухайлбал сүүлийн өдрүүдэд үргэлжлэн орж буй цаснаас болж, халтиргаа, гулгаа дээд цэгтээ хүрлээ. Иргэд “Давс цацахгүй байна” хэмээн бухимдаж байна. Харин Албаны хүмүүс “Давсны нөөц хангалттай байгаа” гэсээр буй.

Өвөл болохоор толь шиг болчихдог хөлдүү замаа бид давс цацан аргацааж байхад дэлхийн бусад орнууд халдаг зам, цас сордог зам бий болгожээ

             Өвөл болохоор толь шиг болчихдог хөлдүү замаа бид давс цацан аргацааж байхад дэлхийн бусад орнууд халдаг зам, цас сордог зам бий болгожээ.  Тухайлбал, Исланд Улс хүйтний улирал эхэлсэнтэй холбогдуулан халтиргаа гулгаанаас болгоомжлох үүднээс авто зам болон олны хөдөлгөөний газар, иргэдийн зорчих хэсэгт халаалтын систем тавьжээ. Энэхүү системийг тавьснаар цас, мөсийг хайлуулж, өвлийн улиралд иргэдэд үүсэх эрсдлийг бууруулж байгаа аж.

         Цас орохтой зэрэгцэн нийслэлчүүдийн хувьд авто замын халтиргаа гулгаа ихэсч, автомашинууд хооронд шүргэлцэх, мөргөлдөх осол цөөнгүй гардаг.

Үүнээс үүдэлтэй замын түгжрэл үүсч, тэг зогсох нь энгийн үзэгдэл болсон. Өглөө, оройдоо толь шиг мөстсөн зам дээр машин байтугай явган хүн явахад ч бэрх болдог нь нууц биш. Хотын замын түгжрэл ярихаас ч залхмаар сэдвийн нэг болоод буй.

Ажил, амралтын өдөргүй л хэдэн цагаар зам дээр гацаж, түгжирдэг дүр зураг Улаанбаатар хотын амьдралын хэмнэл болтлоо дасал болж. Жил ирэх тусам хотын хөл хөдөлгөөн нэмэгдэнэ үү гэхээс буурахгүй. Гадаа цас хаялж, халтиргаа гулгаа үүссэн энэ өдрүүдэд замын түгжрэл улам нэмэгддэг.

ард түмний гэр рүүгээ алхдаг, худгаасаа ус зөөдөг, хүүхдүүдээ сургууль, цэцэрлэгээс нь авдаг зам мөс болоод гөлийчихсөн байх аж. Үүнээс болж зам тээврийн ослоор бэртэж гэмтдэг цаашлаад амиа алдах иргэд жил бүр нэмэгддэг гэх тоон мэдээлэл байдаг.

            Ажил эхлэх, тарах цагаар хотын төвийн зам түгжирч, уртаас урт дараалал үүссэний улмаас хэн хүний хараал бардаг нь хэвийн үзэгдэл гэлтэй. Зарим жолооч уцаарлан бачимдаж явахад нэг хэсэг нь замын түгжрэлд өнгөрүүлж буй цагаа хэрхэн зөв ашиглах вэ гэж толгойгоо гашилгаж сууна. Үүнээс гадна, иргэд хөлдүү мөсөн замаар халтираад уначих вий хэмээн зөөлөн гэлдэрсээр өрхийн эмнэлэг рүүгээ дөхөж буй эмээ, өвөө, аав, ээжүүд, шавар, шавхай ч үгүй дардан замаар явсаар төрийн ордондоо залрах дарга, сайд нарын хооронд тэнгэр, газар шиг ялгаа бий. Дарга нарын зам дээр мөс битгий хэл цас ч үзэгддэггүй гээд л бод. Харин ард түмний гэр рүүгээ алхдаг, худгаасаа ус зөөдөг, хүүхдүүдээ сургууль, цэцэрлэгээс нь авдаг зам мөс болоод гөлийчихсөн байх аж. Үүнээс болж зам тээврийн ослоор бэртэж гэмтдэг цаашлаад амиа алдах иргэд жил бүр нэмэгддэг гэх тоон мэдээлэл байдаг.

             Дарга нарын зам зунаараа, ардын зам өвлөөрөө өнждөг Улаанбаатар хотын төрх жилийн жилд үргэлжилсээр байна. Тэд цас оров уу, гүй юу өөрсдийн замаа цэвэрлээд амжих боловч энгийн иргэдийнхээ үнэн төрхийг хэрхэвч хайхрахгүй байсаар өвлийг үддэг нь нууц биш. Улаанбаатар хотын хөлдүү замыг жилээс жилд давс цацан аргацааж байхад бусад орон өөр шинэ технологийг нэвтрүүлээд эхэлжээ. Гэтэл Монгол Улс бахь байдгаараа байгаа нь инээдтэй ч юм шиг эмгэнэлтэй ч юм шиг. Ийм л дүр зургийг нийслэлийн иргэд жилээс жилд үзэж сууна. Хотын дарга аа, автозам дээрээ давс цацахаас өөр арга хэрэглэж, дэлхийн жишигт нийцсэн халдаг замтай болъё.