Засгийн газрын сайд нар сонгууль дөхөхтэй зэрэгцээд цараагаа таниулж, танхимдаа талцаж суугаа сурагтай. Ирэх сонгуульд тойргоосоо жийгдэж, намынхаа “хар жагсаалтад” орох дээрээ тулчихсан хуучин гишүүд Засгийн газартаа “сөрөг хүчин”-ний үүрэг гүйцэтгэж, бодлого шийдвэрүүдийнхээ эсрэг ажиллаад эхэлсэн гэх. Үүний нэг нь УИХ-ын гишүүн, ХХААХҮ-ийн сайд Х.Болорчулуун гэнэ.

     Угтаа бол сайдын суудалд сууснаасаа хойш үхэр ээмэгжүүлэх төслөөс өөрийг санаачлаагүй хэмээн олны шүүмжлэлд өртөөд буй ХХААХҮ-ийн сайдын суудал ганхах дээрээ тулаад байгаа нь энэ. Уг нь бол Засгийн газар нэг бодлогоор  бодлого шийдвэрээ тодорхойлж, сайд нар нь нэг шийдвэрт зангидагдаж байх хариуцлага хүлээдэг. Гэтэл Х.Болорчулуун сайд Ерөнхий сайдын гаргасан шийдвэрүүд дээр эсрэг дуугарч, Засгийн газрын бодлого шийдвэрүүдийг хэт улстөржүүлсэн гэх асуудал Л.Оюун-Эрдэнийн танхимд яригдаж хатуухан сануулга авсан аж.

     Хамгийн сүүлд гэхэд Монгол Улсын Засгийн газраас Франц Улсын “Орано” групптэй хамтран ажиллах хөрөнгө оруулалтын гэрээг байгуулах төслийг болосвруулах үеэр эсрэг санал гаргаж, Ерөнхий сайдын дургүйг хүргээд амжсан сурагтай. Угтаа бол ХХААХҮ-ийн сайд Х.Болорчулуун ирэх сонгуульд Их хуралд горилох “хаягаа манаж” ураны асуудлыг улстөржүүлэх гэж зүтгэсэн нь сайдын суудлыг ганхуулаад зогсохгүй, 2024 оны сонгуульд  тойрог үлдээж мэдэх дээрээ тулаад байгаа гэнэ. Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газар бүтэц бүрэлдэхүүнээ шинэчлэхтэй зэрэгцээд УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулуун “давхар дээл”-тэй сайдын суудалд хүрэх гэж Засгийн газрыг мөн ч их шүүмжилсэн дээ. Эцэст нь санасандаа хүрч, “дээлээ давхралсан” ч түүний санаанд нийцсэнгүй бололтой.

УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулууныг ХХААХҮ-ийн сайдад томлох шийдвэр гаргах үеэр түүнийг хөдөө аж ахуйн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг томоохон бизнесийн төлөөлөл хэмээн ашиг сонирхлын зөрчилтэй нэгэн гэх шүүмжлэл дагуулж байсан. Харин тэрбээр сайд болсон даруйдаа “Миний хувьд хөдөө аж ахуйн салбарт насаараа ажилласан, УИХ-д ороод Байгаль Орчин, Хүнс Хөдөө Аж Ахуйн Байнгын Хороонд 10 гаруй жил ажилласан. Сүүлийн гурван жил Байнгын хорооны дарга хийлээ. Өмнөх сайдыг би сайн ажилласан, муу ажилласан гэж дүгнэхгүй. Ерөнхий сайд өол намайг мэргэжлийн хүн гэдэг үүднээс ХХААХҮ-ийн сайдаар томилсон байх” хэмээн мэдэгдэж байв.

      Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, ЖДҮ хөгжүүлэх сангаас зээл авсан төрийн түшээдийн цувааг УИХ-ын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Х.Болорчулуун цагтаа тэргүүлж байлаа. Тодруулбал, тэрбээр  эрх мэдэл, албан тушаалаа ашиглаж, өөрийн хамаарал бүхий “Дорнод гурил” ХХК-аар дамжуулж, ЖДҮ-ийг хөгжүүлэх сангаас зээл авсан хэрэгт буруутган хууль хяналтын байгууллагаас шалгаж байсан. Х.Болорчулуунд холбогдох хэргийг АТГ-аас шалгаж дуусаад, НПГ-т шилжүүлсэн байдаг. Түүний үүсгэн байгуулсан “Дорнод гурил” ХХК нь 2016 оны арваннэгдүгээр сарын 20-нд ЖДҮХС-гаас хоёр тэрбум төгрөг авсан нь тогтоогдсон байдаг. Ингэхдээ Х.Болорчулуун гишүүн эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, Дорнод аймгийн Хүнс, хөдөө аж ахуйн газрын дарга асан А.Энхтүвшинтэй хуйвалдаж, хуурамч бичиг, баримт бүрдүүлж, зээл авсан нь тогтоогджээ. Тодруулбал, газрын дарга А.Энхтүвшин нь Хүнс, хөдөө ах ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны ЖДҮХС-нд “Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын нэгдүгээр багт байрлах “Дорнод гурил” ХХК нь жижиг, дунд үйлдвэр эрхлэгч болохыг тодорхойлов” хэмээх хуурамч албан бичгийг явуулсан гэдэг. Өөрөөр хэлбэл, жилийн хэдэн тэрбумын орлоготой, үйлдвэрлэлтэй тус компанийг ЖДҮ хэмээн хуурамчаар тодорхойлсон юм. Мөн үүгээр ч зогсохгүй тухайн үеийн ЖДҮ-ийн Хоршооны бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга М.Дондогдорж нь “Дорнод гурил” ХХК-ийг ЖДҮ эрхлэгчээр бүртгэж, авч байжээ.

Үүнээс гадна УИХ-ын гишүүн, ХХААХҮ-ийн сайд Х.Болорчулуун эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа ашиглан хамаарал бүхий этгээдүүдийн компаниараа дамжуулан төсвийн тендерийг түүдэг байж болзшгүй баримтууд ч бий.

Х.Болорчулууны төрсөн дүү Х.Болор-Эрдэнэ “Дорнод газар” ХХК-иараа 2018 оноос төрийн байгууллагуудын төсвийн хөрөнгөөр зарласан тендерүүдийг түүж эхэлжээ. Тэр төрийн 17 тендерт шалгарч, 8.0 тэрбум төгрөг “халаасалсан” бөгөөд Х.Болорчулууны удирдаж буй ХХААҮЯ-наас л гэхэд 2.8 тэрбум төгрөгийн тендер авсан баримт байна.

Түүнчлэн түүний төрсөн дүү Х.Болорчимэг Барилгын хөгжлийн төвд аж ахуй хариуцсан менежерээр ажилладаг. Харин түүний төрсөн хүүг О.Тэмүүлэн гэдэг бөгөөд нагац ах буюу дээр дурдсан Х.Болор-эрдэнийн “Дорнод газар” ХХК-ийн нэг хувьцаа эзэмшигч байсан.  Тэгвэл О.Тэмүүлэн өдгөө хувьдаа “Саруул өргөө констракшн” ХХК-тай болсон бөгөөд тус компани 2021 онд барилга угсралтын тусгай зөвшөөрөл, 2022 оны гуравдугаар сард эрчим хүчний цахилгаан хангамжийн тусгай зөвшөөрөл авсан. Хамгийн ноцтой нь, тэр даруйдаа л төсвийн тэрбумаар тоологдсон санхүүжилттэй тендерүүдийг “түүж” эхэлсэн байна. Тус компани хоёр жил гаруйн дотор төрийн байгууллагуудын 11 тендерт ялж, 12.9 тэрбум төгрөг “халаасалжээ”. Тэр тусмаа, УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулууны төрсөн нутаг, сонгогдсон тойрог буюу Дорнод аймагт энэ оны гуравдугаар сард зарлагдсан 9.8 тэрбум төгрөгийн тендерийг “Саруул өргөө констракшн” ХХК авсан баримтууд ч байна.

Ийн УИХ-ын гишүүн, ХХААХҮ-ийн сайд Х.Болорчулууны ашиг сонирхлын зөрчилтэй байж болзошгүй баримтууд ар араасаа хөвөрнө. Харин  Ерөнхий сайдынхаа дургүйг хүргэсэн ХХААХҮ-ийн сайд Х.Болорчулуун ирэх сонгуульд тойроггүй үлдэх гээд санадарч яваа сурагтай.