-СЭТГҮҮЛЧДИЙГ "АЛНА" ХЭМЭЭН ЗАНАЛХИЙЛСЭН МАН-ЫН ДАРГЫН АХЛАХ ЗӨВЛӨХ АСАН Ё.ОТГОНБАЯР ЁС ЗҮЙН АЛДАА ГАРГАЖ, МАН-ААС ХӨӨГДСӨН Ц.САНДУЙ, А.ГАНБААТАР, Н.НОМТОЙБАЯР, С.МӨНХЧУЛУУН, Д.ГАНБОЛД, Д.БАТ-ЭРДЭНЭ НАРТАЙ ДӨРӨӨ ХАРШУУЛЖ, НАМААСАА ЯВАХ ЁСТОЙ БУС УУ. ГЭТЭЛ ТҮҮНИЙ ТОЛГОЙГ НЬ ИЛЭЭД, ҮҮРЭГТ АЖЛААС НЬ ЧӨЛӨӨЛӨӨД, ХЭСЭГ ХУГАЦААНЫ ДАРАА ӨӨР АЛБАН ТУШААЛД ТОМИЛОХ ЮМ БИШ БИЗ...-

          МАН ёс зүйн хариуцлага алдаж, намынхаа нэр хүндийг шороотой хутгаж, гутаан доромжилсон, төрийн өндөр албан тушаал хашиж байхдаа авлигын хэрэгт холбогдож, шүүхээр тогтоогдсон, нэр дэвшигч нартайгаа зэрэгцэж, бие даан нэр дэвшсэн, намынхаа эсрэг ухуулга сурталчилгаа хийж, мөнгөөр санал худалдаж авсан, намын эрх ашиг, албан ёсны шийдвэрт хүндэтгэлтэй хандаагүй хэнийг ч болов үг дуугүй намаасаа хөөх алтан дүрэмтэй. Тэд энэ алтан дүрмээ сахин биелүүлж хэд хэдэн гишүүнээ хөөж байлаа. Өөрөөр хэлбэл, “Чи манай намын нэр хүндийг унагаасан тул чамайг намаасаа гаргалаа” гэх албан бичгийг хэдэнтээ хүнд хаяглаж, хариуцлага тооцож байсан гэсэн үг.

Тэгвэл хэдхэн хоногийн өмнө МАН-ын даргын ахлах зөвлөх асан Ё.Отгонбаяр Монгол Улсын иргэдийг “Ална” хэмээн заналхийлж, сүрдүүлж, түүнийгээ хүлээн зөвшөөрсөн байдаг. Төрийн өндөр албан тушаал хашиж байсан эрхэм байж боломгүй, байх ёсгүй ёс зүйн хариуцлага алдаж, олон түмний дургүйцлийг хүргэсэн билээ. Тийм ч учраас МАН-ын Удирдах зөвлөлийн тогтоол гарч, Ё.Отгонбаярыг ажлаас нь чөлөөлсөн юм.

Түүнийг ажлаас нь чөлөөлсөн тогтоолд:

1. МАН-ын үндсэн дүүрмийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.5, 4.2.9, 4.3.1, 4.5.2 дахь заалт, Төрийн улс төрийн болон намын албан тушаалд сонгогдож, томилогдсон МАН-ын гишүүний ёс зүйн дүрмийн 3.2.2 дахь заалт, хүний нөөцийг бүрдүүлэх, шилж сонгох, дэвшүүлэх, хариуцлага тооцох тоцох журмын 6дугаар зүйлийн 6.5 заалтуудыг үндэслэн болон МАН-ын үндсэн дүрэмд заасан намын албан тушаалтны ёс зүйн хэм хэмжээг ноцтой зөрчсөн өөрөө хүлээн зөвшөөрсөн Ёндон овогтой Отгонбаярыг 2022 оны 01 дүгээр сарын өдрөөс МАН-ын даргын ахлах зөвлөхийн үүрэгт ажлаас нь чөлөөлсүгэй” гэжээ.

Тэгвэл дээрх тогтоолд бичсэн намын үндсэн дүрмийн заалтууд нь намаас хөөх хүртэл арга хэмжээ авах ёстой ажээ. Тодруулбал, Ё.Отгонбаяртай адилхан намын дүрмийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.5, 4.2.9, 4.3.1, 4.5.2 дахь заалт зөрчсөн МАН-ын гишүүд намаасаа хөөгдөж явлаа.

НАМЫН НЭР ХҮНДИЙГ ГУТААЖ, ЭВ НЭГДЛИЙГ ХАМГААЛААГҮЙ ХЭМЭЭН 60 ТЭРБУМЫН “ГҮЙЦЭГТГЭГЧ” Ц.САНДУЙ, А.ГАНБААТАР НАРЫГ НАМААСАА ХӨӨЖ БАЙЛАА 

Тодруулбал, 2016 оны зургадугаар сард буюу УИХ-ын сонгуулийн сурталчилгааны үеэр тухайн үеийн МАН-ын удирдлагууд болох М.Энхболд, Нийслэлийн намын хорооны дарга Ц.Сандуй, түүний туслах А.Ганбаатар нарын ноцтой бичлэг цацагдсан билээ. Тэдний төрийн албан тушаалыг үнэлэн 60 тэрбум төгрөг босгох тухай ярилцаж байсан дуу бичлэг ил болж байлаа. МАН-ын Хяналтын хороо хуралдаж, хэрэгт нэр холбогдож, шүүхээс хоёр жилийн ял сонссон НИТХ-ын дарга асан, төлөөлөгч Ц.Сандуйг МАН-аас хөөх шийдвэрийг 2019 оны хоёрдугаар сард гаргаж байсан юм.  

             Ингэхдээ намын Хяналтын хорооноос "Ц.Сандуй нь МАН-ын нэр хүндийг унагаах 60 тэрбумын бичлэгт байсан хүн бөгөөд 60 тэрбумын схемийг хамтран санаачилж ажил хэрэг болгохоор төлөвлөн намын удирдлагадаа танилцуулсан ёс зүйгүй үйлдэл гаргасан учраас ийнхүү намаас түдгэлзүүлэх шийдвэр гаргасан” гэж тайлбарлар өгч байсан билээ.

Мөн төд удалгүй буюу 2019 оны хоёрдугаар сарын 21-нд намын Хяналтын хорооноос МАН-ын гишүүн, 60 тэрбумын хэрэгт холбогдсон гэх А.Ганбаатар хариуцлага тооцох тухай тушаал гаргаж, намаасаа хасах шийдвэр гаргаж байв.

Түүнийг намаас хасаж, хариуцлага тооцсон тогтоолд:

            МАН-ын гишүүн А.Ганбаатар намын дүрмийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.5, 4.2.9 дэх заалтыг зөрчиж, ёс зүйн алдаа гаргасан тул МАН-ын дүрмийн 4 дүгээр зүйлийн 4.4, 4.5, 6 зүйлийн МАН-ын Хяналтын ерөнхий хорооноос намаас гарсанд тооцлоо” хэмээжээ.

НАМААСАА ХАСАГДАЖ, ХОРИХ АНГИАС СОНГУУЛЬД НЭР ДЭВШСЭН Н.НОМТОЙБАЯР

            МАН-ын Хяналтын хороо 2020 оны нэгдүгээр сарын 29-ны өдөр хуралдаж, УИХ-ын гишүүн асан Н.Номтойбаярыг намаасаа хасах шийдвэр гаргаж байлаа.

Тухайн үед энэ талаар УИХ-ын гишүүн асан Н.Номтойбаяр тайлбар өгөхдөө  “Намаас намайг ёс зүйн асуудлаар хөөх шийдвэр гарсныг танилцуулсан. Миний бие энэ шийдвэртэй санал нэг байна. Маргалдаж өөрийгөө өмөөрөх зүйл байхгүй. Намын журмын гишүүдээсээ уучлалт гуйя. МАН-ын гишүүн биш сул гишүүн болж байна. Удаа дараа би өөрийн биеэр уучлалт хүссэн” гэж тайлбарлаж, өөрөө намаасаа үг дуугүй явж байсан юм. Мөн Н.Номтойбаяр УИХ-ын гишүүнээсээ өөрөө түтгэлзэж, намаасаа, парлемантаасаа явж байлаа. Тэрбээр уг шийдвэрийнхээ дараахан хууль хяналтын байгууллагад шалгагдаж, УИХ-ын сонгуульд бие даан дэвших үеэрээ хорих ангид саатуулагдаж байсан билээ. Өөрөөр хэлбэл, тэр хорих ангиас нэр дэвшсэн хүмүүсийн анхагдагч нь болсон.

           МАН-аас хөөгдөж, ёс зүйн алдаа гаргасан хэмээн үг дуугүй хасагдаж явсан гишүүдийн цуваа НИТХ-ын төлөөлөгч асан С.Мөнхчулуун, Чингэлтэй дүүргийн намын хорооны дарга асан Д.Ганболд, тэргүүлэгч Д.Бат-Эрдэнээр үргэлжилдэг билээ.

       Гишүүдээ яг адилхан дүрмээр “яллаж” намын гишүүнээсээ хасах шийдвэрийг гаргадаг МАН-ын алтан дүрэм Боловсролын сайд асан, намын даргын ахлах зөвлөх Ё.Отгонбаярт ч мөн үйлчлэх ёстой бус уу. Ё.Отгонбаяр дараах дүрмүүдийг зөрчсөн тул ажлаас нь чөлөөлжээ. 

МАН-ЫН ҮНДСЭН ДҮРЭМ 

4 дүгээр зүйл. Монгол Ардын Намын гишүүний эрх, үүрэг

-4.2.5. Намын эв нэгдлийг хамгаалах, намын нэр хүндийг гутаасан аливаа үйлдэл гаргахгүй байх;

-4.2.9. Намын ёс зүйн хэм хэмжээг сахин биелүүлэх.

6 дугаар зүйл. Монгол Ардын Намын гишүүнээс гарах

6.5. Монгол Ардын Намын гишүүнийг дараах тохиолдолд намаас гарсанд тооцно:

6.5.1. намаас Улсын Их Хурал болон орон нутгийн сонгуульд нэр дэвшигчтэй зэрэгцэн бие даан нэр дэвшсэн нам болон намын нэр дэвшигчийн эсрэг сурталчилгаа хийсэн

6.5.2. намаас сонгогдсон буюу томилогдон төрийн өндөр албан тушаал эрхэлж байх хугацаандаа авлигын гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон;

6.5.3. намын бүх шатны сонгуульд нэр дэвшигч нь санал худалдаж авах үйлдэл гаргасан.

6.5.4. намын албан ёсны шийдвэр буюу олонхийн саналаар шийдвэрлэсэн асуудлаар энэ дүрмийн 1.5.4-т заасан зарчмыг зөрчсөн.

               Ё.Отгонбаярт дээрх дүрмийг үндэслэн шийтгэлийн арга хэмжээ авчээ. Харин түүний гаргасан алдаа, зөрчсөн зөрчил нь намаас хөөх хүртэл шийдвэр гаргах ёстой. МАН бусад гишүүдээ намдаа хайртай байсангүй, нэр хүнд унагалаа гэх шалтгаанаар хөөж байсан хэрнээ Ё.Отгонбаярыг толгойг нь илээд, үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөөд өнгөрөх гэж байна уу. Хожим, хэсэг цаг хугацааны дараа өөр албан тушаалд томилохоор бэлтгэж байна уу. Угтаа бол нэр намаас хөөгдсөн гишүүдийнхээ цувааг үргэлжлүүлэх "ял" авах ёстой бус уу. МАН-ын алтан дүрэм Ё.Отгонбаярт үйлчлэхгүй юм уу.