-ТӨРИЙН ДЭЭД АЙЛЧЛАЛЫН ХҮРЭЭНД ӨРНӨЖ БАЙГАА ҮЙЛ ЯВДЛЫН АЛИЙГ НЬ ОЛОН НИЙТЭД ХҮРГЭЖ, ЮУГ НЬ НУУЦЛАХЫГ ХАМГИЙН САЙН ЭРХЭМЛЭН САХИДАГ УЛСЫН НЭГ БОЛ ОХУ-

               Оросууд Монголыг дэлхийн улс, орнуудад ямархан нэр хүндтэй харагдуулахыг хүсдэг вэ гэдгийг Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн ОХУ-д хийсэн айлчлалын үед өрнөсөн үйл явдлууд бараг л харуулчихлаа даа. Улсын Ерөнхийлөгч айлчлан очиж байхад Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд нь биш юмаа гэхэд ядаж Гадаад харилцааны сайд нь ч биш, дэд сайд нь хүлээж авснаар нь тэд монголчуудыг хэрхэн үнэлж байгаа нь харагдсан гэхэд болно. Бидний мөнхийн хөрш, үүрдийн ахан дүүсийн найрамдалт харилцаатай хэмээн омогшиж, итгэдэг ОХУ Монгол Улсын Ерөнхийлөгч цаг, өдрөө хэдэн сарын өмнөөс товлон товлон айлчлахад нь орос ах нар монголчуудынхаар бол уриагүй зочин, нэр нүүрээ алдсан, үнэ хүндгүй хүн гэрт нь ирж байгаа аятай ёозгүй аашиллаа гэхэд нэг их буруудахааргүй үйл явдлууд одоо ч өрнөсөөр байна.  

          Тодруулбал, айлчлалын эргэн тойрныг зориуд гэмээр элэг доог болгон онцгойлон, зохион байгуулалттайгаар сурвалжлан төв телевизүүдээрээ цацаж, олон улсад түгээж байгаа нь “Бидний хувьд монголчууд хэн ч биш. Тэд чухал түнш биш” гэсэн санааг бусдад “шидэх”-ийг хүссэн байх гэж хардахад хүргээд буй. Уг нь төрийн дээд айлчлалын хүрээнд өрнөж байгаа үйл явдлын алийг нь олон нийтэд хүргэж, юуг нь нууцлахыг хамгийн сайн эрхэмлэн сахидаг улсын нэг бол ОХУ. Тэр дундаа хүндэтгэлтэй хандаж байгаа, ач холбогдол бүхий улсынхаа айлчлалын эргэн тойрны элдэв дэмий, инээд ханиадтай зүйлсийг таягдан орхиж, харин ч хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр зориуд магтан, сайшааж хөөргөн дөвийлгөдөг жишиг ОХУ-д бат суусан гэхэд хилсдэхгүй. Гэтэл тэд Монголоос очсон багийнхны уулзалт дундуур, ажлын бус үеэр өөрөгдсөн сэтгүүлчдийг нэг бүрчлэн бичиж, зургийг нь авч түүгээрээ тусгайлан мэдээ, сурвалжилга бэлтгэн олон улсад шар мэдээ байдлаар цацав. Энэ үйлдлээрээ айлчлалын багийнхныг гутаагаад зогсохгүй Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг олон улсад “Өөрөгдөж гүйсэн бацаан”, монголчуудад “Ойрдоо найрамдалт харилцаа байхгүй шүү” гэсэн өнцгөөс харагдуулахыг хүсэж байна гэж хэлэхэд үнэнээс хол зөрөхгүй л болов уу.

         Ингээд зогсохгүй “Та нар манай дүрмээр тоглоомонд оролцвол оролц” гэх шиг “Бид ийм ийм зүйл хийхээр төлөвлөлөө, ингэж ажиллана, тийм юм хийхгүй, тэрийг тэгнэ” гэх мэтээр өөрсдийн төлөвлөгөөгөө Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид уншиж өгөөд, манайх “За” гээд ирэв бололтой. Тодруулбал, энэ удаагийн айлчлалаар “Монгол Улс, ОХУ-ын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 100 жилийн ойн хамтарсан Тунхаглал”-ыг гаргаж, хилийн боомт, гааль, оюуны өмч, боловсрол, соёлын салбарын хамтын ажиллагааны баримт, бичгүүдэд гарын үсэг зурсан. Эдгээр нь ердөө сүүлийн гурван сар гаруйн хугацаанд ОХУ-аас Монголд ээлж дараалан ирсэн албаныхны манайд тавьсан элдэв албан шаардлага, тулгалтыг “Та нар хүлээн зөвшөөрөхөөс өөр сонголтгүй” гэсэн агуулгатай, дипломат дүртэй үйл явдал байв. Үүний хамгийн том жишээ бол ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин уулзалтын үеэр “ОХУ нь Монгол Улсын эрчим хүчний найдвартай нийлүүлэгч бөгөөд тус улсын газрын тосны бүтээгдэхүүний нийт хэрэгцээний 80 хувийг хангаж байна. Оросын эрчим хүчний компаниуд Монгол Улстай хамтран ажиллах, тэр дундаа Монголын шатах, тослох материалын зах зээл дэх орон зайгаа тэлэх сонирхолтой байна. Энэ хүрээнд “Роснефть” компани Улаанбаатарын олон улсын нисэх онгоцны буудал дахь түлш цэнэглэх шинэ цогцолборын операторын хувьд бүртгүүлэхээр ажиллаж байна” гэснээс нь ОХУ манайд эзэн шиг хандаж байгааг захын хүүхэд ч ухаж болохоор байна. Мөн Эгийн голын усан цахилгаан станц барих төсөл, шатахуун импортлолт зэрэг манайд амин чухал сэдвүүдийг огт хөндөлгүйгээр, өөрсдийн ой тэргүүт ажлуудыг онцолсон нь “Бид ярина. Та нар зөвшөөрнө” гэсэн хандлага гаргаж байгааг зөвхөн монголчууд ч бус олон улсын шинжээч, ажиглагчид онцлон тэмдэглэж байлаа.

          Том зургаараа Монгол Улсыг сайн түншгүй байлгах, өөрсдөөсөө түлхэж байгаа мэтээр ашигтайгаар буулган авах нь ОХУ-д төдийгүй түүний түнш орнуудад ашигтай байгааг энэ удаагийн Ерөнхийлөгчийн айлчлал маш сайн харууллаа. Мөн манайд дипломат айлчлалын ёс зүй, дэг журам, сахилга бат, өөрөгдмөөр байсан ч өөрөгдөлгүй сэтгэл хөдлөлөө дарах, тэвчих тэвчээр дутагдаж буйг Оросын сэтгүүлчдийн сурвалжилгууд хэлээд өглөө.