Ардчилсан нам гэх энэ улс төрийн хүчин 30-хан жилийн настай байжээ.

 

       Парламентад сөрөг хүчний үүрэг гүйцэтгэнэ, эрх баригч намд хариуцлага тооцно гэж иргэдийн итгэлийг хүлээж, сонгуульд ялалт байгуулсан гишүүд нь хувийн амбицаа дийлэхгүй тамга тэмдгээ булаацалдаж, урвалт, шарвалт, талцал хуваагдлаар намаа тамирдуулж орхисон. Өчигдөрхөн гэхэд л УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн дарга Д.Ганбат мэдэгдэл хийж, “Ардчилсан намын Үндэсний бодлогын хорооноос УИХ-ын гишүүн Ц.Тувааныг намын дүрэм зөрчсөн үндэслэлээр дөрвөн жил гишүүнчлэлээс хасах сахилгын шийтгэл ногдуулсан байна. Тиймээс бид хуулийн дагуу Ц.Тувааныг намын бүлгээс хөөж, хурал цуглаанд оруулахгүй гэдгээ мэдэгдэж байна” хэмээн нийгэмд бас нэгэн сенсац тариад амжив. Гэтэл үүнийгээ бүлэг дотроо хэлэлцэх нь битгий хэл ганцаараа шийдчихсэн бололтой юм. 

 

    Яг энэ шийдвэрээ танилцуулаад удаагүй байхад нь УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж “Би Ц.Туваан гишүүнийг намаас хөөсөн гэдгийг мэдсэнгүй. Манай намд нэгнээ Би намаас хөөнө гэдэг асуудлыг би үзэн яддаг. Ард түмэн төлөөлж, намаас сонгосон гишүүнийг хөөнө гэж байхгүй. Энэ талаар би мэдэхгүй” гэх тайлбар өгөв. Харин намын хоёр дарга нь ч энэ асуудлыг мэдээгүй болж таарав. С.Эрдэнийн талаас намаас төлөөлж буй намын дарга М.Тулгат “Үндсэн дүрмийн хорооны хурлаар намын гишүүдээс ирсэн гомдлын дагуу Ц.Тувааны асуудлыг авч хэлэлцсэн. Намын дүрэмд тодорхой санкиц байдаг. Үүний дагуу Ц.Тувааныг намаас хасах шийдвэр гаргасан. Сая л бид энэ талаарх шийдвэрээ танилцуулсан. УИХ-ын гишүүн Ц.Туваан болон УИХ-ын дарга асан З.Энхболд нарыг намаас хасах хурал наймдугаар сарын 30-нд болсон. Би хассан гэдгийг нь мэдэж байсан ч сая гэнэтийн мэдэгдэл хийлээ" гэсэн. 

Тэд хэвлэлийн хурал зарлахдаа Ц.Тувааныг намаас хөөх гэж байгаа гэдгээ М.Тулгат даргадаа ч дуулгаагүй байсан нь түүний тайлбараас илт харагдсан. Харин УИХ-ын гишүүн О.Цогтгэрэлийн тухайд “Миний ойлгож байгаагаар өнөөдөр бүлэг, Ардчилсан нам хоёр нийлээд хүний эрхийн талаар мэдээлэл хийнэ гэдэг ойлголттой байсан. Гадуур жаахан ажилтай байлаа. Бүлгээс гишүүн хасах, намаас гишүүн хөөх эрх бүхий байгууллага биш. Бүлгээс гишүүн хөөж, хасах эрх бүхий этгээд биш. Гэтэл дундуур нь яаж хагалж бутаргах уу гэдэг юм явж байна. Хувь гишүүнийхээ байр суурийг бүлгийнх мэтээр илэрхийлж байгаад харамсаж байна. Өөрсдийгөө намын дарга гэж бодож байгаа С.Эрдэнэд намаас гишүүн хөөх эрх мэдэл байхгүй. Ц.Туваан өөрийгөө намын гишүүн биш гэж үздэг юм билээ. Энэ асуудлыг бүлгийн хурлаар тусгайлан ярилцах бай. Бүлгийн даргыг зохион байгуулалтын хүрээнд удирдаж явж чадахгүй байна гэдэг шүүмжлэл өнгөрсөн хавраас гарч ирсэн. Бүлгийн дарга гэдэг нь бүлгийн гишүүдийн байр суурийг илэрхийлэх үүрэгтэй хүн байхад бүлгийн даргын үүднээс гэдгээрээ түрий барьж ганцаараа мэдээлэл хийх эрх бүхий хүн биш” гэв.

     Нэгнээ хөөж, тууж хэвлэлээр бие биенээ адалдаг, удалгүй буцаж нэгдсэн дүр үзүүлж, сонгуулийн шоу хийдэг Ардчилсан намд үнэт зүйл, үзэл баримтлал, намын үнэ цэн гэж огт байхгүй болов. 30 жилийн түүхэнд энэ намд итгэж, намынхаа төлөө зүтгэсэн гишүүд, дэмжигчдийнхээ итгэл үнэмшил, ард түмний ардчиллыг үнэлдэг тэр үзэмжийг намын цөөн хэдэн хүн ганцхан жилийн дотор юу ч үгүй үгүй хийж орхилоо.

 

     Уг нь Улсын төсөв хэлэлцэж, улс эх орны ирээдүй хувь заяатай холбоотой чухал асуудлыг парламентаар хэлэлцэж байхад  өдийд сөрөг хүчний гишүүд бат нягтарчихсан МАН-аас хариуцлага нэхээд хуулийн төслийн хуудуутай заалт бүрт ам асууж суумаар. Гэтэл ус балгасан аятай чимээгүй сууцгааж байснаа нэгнээ адалж, бүлэг дотроо хагарч намынхаа нэр хүндээ шороотой нь хутгаж сууна. Хөгжил дотроо багтахгүй тэдний үгийг өнөөдөр эрх баригчид тоох нь битгий хэл тэднээр тохуурхаж, дунд нь хэрүүлийн алим шидээд бах таваа хангаж суугаа нь тодорхой.