Хөдөө орон нутгийн наадамд 24 удаа түрүүлсэн гэдэг. Г.Самдан аваргыг хавар гэрээсээ гараад өмссөн дээлээ гандтал, унасан морио гундтал наадамчлаад намар гэртээ ирдэг хүн байсан гэдэг яриа ч бий. Өмнөдэлгэр сумын нутагт болсон нэгэн наадамд “Бөхөөний төмс” начинд унаж үзүүрлэсэнээс хойш гэрээс гарахаа больсон агаад жил бүр начин намайг гэрт минь оруулсан ачтай хүн хэмээн хадагтай ирж золгодог болсон байна. Г.Самдан аваргын их хүчтэй байсныг түүхэнд тэмдэглэн үлдээсэн байдаг. Тухайлбал, 1913 оны усан үхэр жил 14 настай Самдан хүү жинчидийг даган эрээн цав явах замдаа буудаллаад байх үед нь галзуу чоно дайран ирэхэд нь Самдан чихдэж аваад газар савж алсан аж. Жинчид очих газараа хүрээд мэрэгч ламд үзүүлсэнд “гай нүүрэлсэн байна хийдэд өргөл өрөг” гэжээ. Самдан хятад пүүснээс өргөл юмаа авахаар очиход хятадууд олс дээс барин шуугилдаж байв гэнэ. Тэнд нэг луус чичирч байхаар нь шууд очоод барьж аваад мушгаад унагаж толгой дээр нь гараад авах үед хятадууд олсоор хүлэн авчээ. Үүнийг харж байсан данжаад чи яасан их хүчтэй хүү ва гээд дэлгүүртээ дагуулж ороод юу авах вэ? Гэхээр нь хийдэд хурал хуруулах бараа авна гэж. Данжаад хунз цай, шуудай цагаан будаа өгөөд үүнийг ганцаараа авч явбал үнэ авахгүй гэжээ. Самдан бүсээрээ баглаад үүрээд явахаар нь данжаад толгой сэгсэрч байсан гэдэг. 1914 оны модон бар жил хошууны жинчид Өвөрмонголын Жанчхүү хот ороход 15 настай Самдан цуг явжээ. Жинчид шилийн голын чуулганы зүүн сөнөдөөр дайрч өнгөрдөн байж Жанчхүүгийн давааг уруудахад тэмээн тэрэг замын хажууруу орохоор нь татаад гаргажээ.
1913 оны усан үхэр жил 14 настай Самдан хүү жинчидийг даган эрээн цав явах замдаа буудаллаад байх үед нь галзуу чоно дайран ирэхэд нь Самдан чихдэж аваад газар савж алсан аж
Очих газараа хүрээд буцах үед тэмээнүүд нь тарианд орж хэрэг мандаж үнэгүй ажил хийж өрөө дарах болж гэнэ. Хэдэн зуун шуудай гурил хураах 10 хоног хийх ажлыг Самдан маш их хүч чадал гарган ажилллаж 3 хоногт багтаан дуусгаж өрөө дараад буцажээ. Тэд замдаа Сөнөдийн наадамд Самдангаа түрүүлүүлэн даагаар шагнуулжээ. Жингийн ахлагч хүний нутагт түрүүлэх сайхан ч хэл ам, хараал ерөөл гэж айхтар юм байдаг Гэгээнд бараалхаж даагаа өргөж зам мөрөө даатгаарай гэж тэд ёсоор болгов. 1915 оны зун Жанчхүү хот жин тээхээр явахдаа зүүн Сөнөдийн наадам таарч Самдан 16 настай барилдаж ноёны бөх Содномваанчигийг дотуур дэгээ ороон эргэж өвдөг шороодуулан түрүүлжээ. Мөн жингийн ахлагч юмыг яаж мэдэхэв Бандид гэгээнд бараалхаж бай шагналаа барьж аян замаа даатга гэсний дагуу даатгуулжээ.
1915 оны зун Жанчхүү хот жин тээхээр явахдаа зүүн Сөнөдийн наадам таарч Самдан 16 настай барилдаж ноёны бөх Содномваанчигийг дотуур дэгээ ороон эргэж өвдөг шороодуулан түрүүлжээ
1916 онд Өндөрхаан уулын тахилгын наадамд 120 бөхөөс шөвгийн дөрөвт үлдэж, үүнээс хойш нутаг усны наадамд үзүүр, түрүү авдаг болоод 1919 онд хүрээнд ирж уул тайлгын наадамд Сампилдэндэв хэмээх бөхөөр, 1920 онд Түшээтханы Дэндэв заанд тус тус нэгийн даваанд унасан ч огт шантарсангүй 1922 онд үзүүрлэн Улсын заан цол авсан. 1923 онд уул тайлгын наадамд Лу гүний Г.Вандан аваргыг давхар хамж дайран хаяж түрүүлсэн боловч “Богдын дархалсан бөхийг хаялаа” хэмээн хөлийн цэцээс Самданг унасанд тооцож Г.Ванданг түрүүлүүлжээ. Г.Самдан ийнхүүү түрүүлсэн атлаа үзүүрэлсэндээ харамсан сэтгэл машид гонсгор нутаг буцаж ирсэн гэдэг. Г.Самдан аварга тэр үеийн бөхчүүдээс намхан харагдах боловч 190 см өндөр, 120 кг орчим жинтэй, зузаан дөрвөлжин цээжтэй, улаан хүрэн царайтай, хурдтай, даацтай мэхтэй бөх байжээ.
| БОСОО Г.САМДАН АВАРГЫН ЭГЭЛ НЭГЭН ТҮҮХ |
|
2026-07-14 07:10:00
Дугуйн “Continental Cycling Center KOREA” (WCC Korea) сургалт эхэллээ
2026-07-14 07:00:00
Хүй долоон худаг чиглэлд зорчих замын хөдөлгөөн ачаалалтай байна
2026-07-13 20:08:44
АПУ компани Даян Аварга Б.Орхонбаярын цолыг lEXUS 600 автомашин, нэг тэрбум төгрөгөөр мялаалаа
2026-07-13 18:24:03
Үндэсний их баяр наадамд шөвгөрсөн бөхчүүдэд чимэг олгож, үнэмлэх гардууллаа
2026-07-13 16:08:41
Хүй долоон худагт "Түмэн морьтны парад" болж байна
2026-07-13 14:52:10
АНХААРУУЛГА: Үер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлье
2026-07-13 12:51:25
Япон Улсын Цог жавхлант Эзэн хаан Нарүхито: Монголын ард түмэнд хөгжил дэвшил, аз жаргал, сайн сайхныг чин сэтгэлээсээ хүсэн ерөөе
2026-07-13 12:42:32
БНАСАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн дарга монголчуудад баярын мэндчилгээ дэвшүүллээ
2026-07-13 12:40:11
Б.ОРХОНБАЯРЫН ААВ Н.БАЯРСАЙХАН: ХҮҮ МИНЬ АРД ТҮМНИЙ АМНЫ БИЛГЭЭР УЛСЫН АВАРГА БОЛЖ, ОЛОН САЙХАН БАРИЛДААНААРАА ҮЗЭГЧ ТҮМНЭЭ БАЯСГААСАЙ ГЭЖ ХҮСДЭГ
2026-07-13 12:00:00
ДАРХАН АВАРГА БАТСУУРЬ: Орхонбаяртаа Дархан Аварга болохыг даалгавар болгоё
2026-07-13 10:59:31
М.Амилал “International Chess Tournament Paracin Open 2026'-аас мөнгөн медаль хүртжээ
2026-07-13 10:53:57
МОНГОЛ УЛСЫН ЗААН БАТ-ӨЛЗИЙГИЙН ААВ Б.БАЯРХҮҮ: Хүүгээ шохой ачсан фургон машинд дайгдаж яваад сумын цол аваад ирэхэд нь баярлаж байсан ч улсын заан болно чинээ төсөөлж байгаагүй
2026-07-13 10:00:00
Дуу цахилгаантай аадар бороо орно
2026-07-13 09:58:17
Х.Болдбаатар наадмын эрэгтэйчүүдийн харваанд түрүүлж, “Даян мэргэн” болов
2026-07-13 08:13:51
С.Тогоохүү баяр наадмын эмэгтэйчүүдийн харваанд түрүүллээ
2026-07-13 08:03:23
Канадын дурсгалт газрууд Монгол Улсын далбааны өнгөөр гэрэлтэв
2026-07-13 07:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |