Хөдөө орон нутгийн наадамд 24 удаа түрүүлсэн гэдэг. Г.Самдан аваргыг хавар гэрээсээ гараад өмссөн дээлээ гандтал, унасан морио гундтал наадамчлаад намар гэртээ ирдэг хүн байсан гэдэг яриа ч бий. Өмнөдэлгэр сумын нутагт болсон нэгэн наадамд “Бөхөөний төмс” начинд унаж үзүүрлэсэнээс хойш гэрээс гарахаа больсон агаад жил бүр начин намайг гэрт минь оруулсан ачтай хүн хэмээн хадагтай ирж золгодог болсон байна. Г.Самдан аваргын их хүчтэй байсныг түүхэнд тэмдэглэн үлдээсэн байдаг. Тухайлбал, 1913 оны усан үхэр жил 14 настай Самдан хүү жинчидийг даган эрээн цав явах замдаа буудаллаад байх үед нь галзуу чоно дайран ирэхэд нь Самдан чихдэж аваад газар савж алсан аж. Жинчид очих газараа хүрээд мэрэгч ламд үзүүлсэнд “гай нүүрэлсэн байна хийдэд өргөл өрөг” гэжээ. Самдан хятад пүүснээс өргөл юмаа авахаар очиход хятадууд олс дээс барин шуугилдаж байв гэнэ. Тэнд нэг луус чичирч байхаар нь шууд очоод барьж аваад мушгаад унагаж толгой дээр нь гараад авах үед хятадууд олсоор хүлэн авчээ. Үүнийг харж байсан данжаад чи яасан их хүчтэй хүү ва гээд дэлгүүртээ дагуулж ороод юу авах вэ? Гэхээр нь хийдэд хурал хуруулах бараа авна гэж. Данжаад хунз цай, шуудай цагаан будаа өгөөд үүнийг ганцаараа авч явбал үнэ авахгүй гэжээ. Самдан бүсээрээ баглаад үүрээд явахаар нь данжаад толгой сэгсэрч байсан гэдэг. 1914 оны модон бар жил хошууны жинчид Өвөрмонголын Жанчхүү хот ороход 15 настай Самдан цуг явжээ. Жинчид шилийн голын чуулганы зүүн сөнөдөөр дайрч өнгөрдөн байж Жанчхүүгийн давааг уруудахад тэмээн тэрэг замын хажууруу орохоор нь татаад гаргажээ.
1913 оны усан үхэр жил 14 настай Самдан хүү жинчидийг даган эрээн цав явах замдаа буудаллаад байх үед нь галзуу чоно дайран ирэхэд нь Самдан чихдэж аваад газар савж алсан аж
Очих газараа хүрээд буцах үед тэмээнүүд нь тарианд орж хэрэг мандаж үнэгүй ажил хийж өрөө дарах болж гэнэ. Хэдэн зуун шуудай гурил хураах 10 хоног хийх ажлыг Самдан маш их хүч чадал гарган ажилллаж 3 хоногт багтаан дуусгаж өрөө дараад буцажээ. Тэд замдаа Сөнөдийн наадамд Самдангаа түрүүлүүлэн даагаар шагнуулжээ. Жингийн ахлагч хүний нутагт түрүүлэх сайхан ч хэл ам, хараал ерөөл гэж айхтар юм байдаг Гэгээнд бараалхаж даагаа өргөж зам мөрөө даатгаарай гэж тэд ёсоор болгов. 1915 оны зун Жанчхүү хот жин тээхээр явахдаа зүүн Сөнөдийн наадам таарч Самдан 16 настай барилдаж ноёны бөх Содномваанчигийг дотуур дэгээ ороон эргэж өвдөг шороодуулан түрүүлжээ. Мөн жингийн ахлагч юмыг яаж мэдэхэв Бандид гэгээнд бараалхаж бай шагналаа барьж аян замаа даатга гэсний дагуу даатгуулжээ.
1915 оны зун Жанчхүү хот жин тээхээр явахдаа зүүн Сөнөдийн наадам таарч Самдан 16 настай барилдаж ноёны бөх Содномваанчигийг дотуур дэгээ ороон эргэж өвдөг шороодуулан түрүүлжээ
1916 онд Өндөрхаан уулын тахилгын наадамд 120 бөхөөс шөвгийн дөрөвт үлдэж, үүнээс хойш нутаг усны наадамд үзүүр, түрүү авдаг болоод 1919 онд хүрээнд ирж уул тайлгын наадамд Сампилдэндэв хэмээх бөхөөр, 1920 онд Түшээтханы Дэндэв заанд тус тус нэгийн даваанд унасан ч огт шантарсангүй 1922 онд үзүүрлэн Улсын заан цол авсан. 1923 онд уул тайлгын наадамд Лу гүний Г.Вандан аваргыг давхар хамж дайран хаяж түрүүлсэн боловч “Богдын дархалсан бөхийг хаялаа” хэмээн хөлийн цэцээс Самданг унасанд тооцож Г.Ванданг түрүүлүүлжээ. Г.Самдан ийнхүүү түрүүлсэн атлаа үзүүрэлсэндээ харамсан сэтгэл машид гонсгор нутаг буцаж ирсэн гэдэг. Г.Самдан аварга тэр үеийн бөхчүүдээс намхан харагдах боловч 190 см өндөр, 120 кг орчим жинтэй, зузаан дөрвөлжин цээжтэй, улаан хүрэн царайтай, хурдтай, даацтай мэхтэй бөх байжээ.
| БОСОО Г.САМДАН АВАРГЫН ЭГЭЛ НЭГЭН ТҮҮХ |
|
2026-10-21 13:34:38
А.БАЯР: НИЙСЛЭЛИЙН ТЭРГҮҮЛЭГЧДЭЭС Х.НЯМБААТАРЫГ ЧӨЛӨӨЛӨХ ШИЙДВЭР ГАРГАСАН
2026-10-21 12:54:13
Монгол Улс ирвэс хамгаалах туршлагаа олон улсад танилцууллаа
2026-10-21 11:44:27
МИАТ-ийн зорчигчдод БНСУ-ын “GANGNAM GRAND EYE” эмнэлэг хөнгөлөлттэй үнээр үйлчилнэ
2026-10-21 10:23:58
ХЗДХ-ийн сайд Г.Тэмүүлэнгийн урилгаар Олон улсын эрх зүйн хөгжлийн байгууллагын Ерөнхий захирал Жан Бийгл албан ёсны айлчлал хийж байна
2026-10-21 09:53:34
Хятад Улсын хилээр гуравдугаар улиралд192 сая зорчигч нэвтэрчээ
2026-10-21 07:21:00
Япон Улсын “Өмнөговийн заган ойг нөхөн сэргээх төсөл-2 ”-ын нээлт боллоо
2026-10-21 07:10:00
Г.Болор-Эрдэнэ Азийн пара их наадмын хошой аварга болсон фото агшин
2026-10-21 07:05:00
БОРНУУР СУМЫН ДОТУУР БАЙРНЫ ХОЁР СУРАГЧ ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСЛООР АМИА АЛДАЖ, ХАМТ ЯВСАН ГАЗАРЗҮЙН БАГШ НЬ БООМИЛЖ НАС БАРЖЭЭ
2026-10-21 07:00:00
ТАНИЛЦ: БААВГАЙ УНТУУЛАХ БУУ, ҮРГЭЭГЧ ЦАЦЛАГА НИЙЛҮҮЛЭГЧИД
2026-10-21 07:00:00
М.ТӨГӨЛДӨР: ДОТООД МӨН ЧАНАР, ДУУ ХООЛОЙГООРОО ДҮР БОЛГОН МИНЬ ӨӨР
2026-10-21 07:00:00
Н.УЧРАЛ ТАНХИМЫН САЙД НАРААСАА “ШҮД СУГАЛАХ” УУ
2026-10-21 07:00:00
ЗУРХАЙ: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эрч, хүч ихсэнэ
2026-10-21 07:00:00
ҮНЭ ХАНШ: АВТОМАШИНЫ ХУЧЛАГА 250 МЯНГАН ТӨГРӨГИЙН ДУНДАЖ ҮНЭТЭЙ БАЙНА
2026-10-21 07:00:00
“ОЮУТОЛГОЙН” НОГДОЛ АШГИЙН 3 ИХ НАЯДЫН ХУУРАЛТ
2026-10-21 07:00:00
Дөргөний усан цахилгаан станц, “Ховд нар” нарны цахилгаан станц өвөлжилтийн бэлтгэлээ 100 хувь хангажээ
2026-10-20 17:19:25
Монгол, Япон хоёр улс спортын салбарын хүний нөөцийг хөгжүүлэх чиглэлээр хамтран ажиллана
2026-10-20 16:44:20
"Мянгад" нарны цахилгаан станцын гүйцэтгэл 70 хувьд хүрчээ
2026-10-20 16:38:21
Л.Туруунаа пара жүдо бөхийн Азийн наадмын аварга боллоо
2026-10-20 16:25:40
Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг дэмжлээ
2026-10-20 16:12:11
Бригадын генерал С.Баатаржавыг ХЗДХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн даргыг түр орлогчоор томилжээ
2026-10-20 16:05:31
Нийслэлийн 166 дугаар сургууль Кембрижийн хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхлэв
2026-10-20 15:56:23
Баянгол дүүрэг “Бид өвөлд бэлэн” арга хэмжээ зохион байгуулжээ
2026-10-20 15:14:05
Японы сансрын агентлаг Ангарагийн сарнаас тоос, чулууны дээж авна
2026-10-20 14:53:06
ЖДҮХС-гийн хөнгөлөлттэй зээлийн сонгон шалгаруулалтад таван төсөл шалгарчээ
2026-10-20 14:14:19
“Sprint-UB startup town” хөтөлбөр эхэлж, шалгарсан 10 стартапыг танилцууллаа
2026-10-20 13:48:56
Хөл бөмбөгийн U15 насны шигшээ баг дэлхийн аваргад оролцохоор Азербайжаныг зорилоо
2026-10-20 13:07:47
Орхон аймагт 3.9 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ
2026-10-20 13:04:32
2026-10-20 12:53:12
2026-10-20 12:23:14
Залуу жүдочид Душанбэ руу хүлгийн жолоо заллаа
2026-10-20 12:03:51
Австралийн Ерөнхий сайдыг байгаль орчны төлөө тэмцэгч гэх эр санаатайгаар дайрсан байж болзошгүй гэв
2026-10-20 11:42:24
Т.Мядагмаа Азийн наадамд зээрэнцэг түлхэлтээр VI байр эзэллээ
2026-10-20 11:36:27
Л.Туруунаа Азийн наадмын алтан медалийн төлөө барилдана
2026-10-20 11:26:57
Байнгын хорооны дарга М.Мандхай Төв аймгийн Борнуур, Жаргалант сумын тариаланчидтай уулзжээ
2026-10-20 11:20:31
Хөх хотын “Шэнлэ” нисэх онгоцны буудал ирэх сард үйл ажиллагаагаа эхлүүлнэ
2026-10-20 11:15:56
Р.ЭНХБАТ: Хүүхдийн төлөө гэсэн уриа үр дүнгээр батлагдах ёстой
2026-10-20 10:53:25
Увс аймагт сураггүй болоод тав хонож байгаа иргэнийг эрэн хайх ажиллагаа үргэлжилж байна
2026-10-20 10:42:49
Улаанбаатар хотод 450 км дугуйн замын сүлжээ бий болгоно
2026-10-20 10:17:36
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх ХБНГУ-д төрийн айлчлал айлчлал хийж байна
2026-10-20 10:09:17
“Шар хантаазтан”-уудтай холбоотойгоор Парисын зарим хэсэгт хөл хорио тогтоожээ
2026-10-20 10:00:25
Нөмрөгийн дархан цаазат газарт учирсан хохирлыг нарийвчлан үнэлж, нөхөн сэргээх арга хэмжээг тодорхойлно
2026-10-20 09:49:56
Нийслэлийн хэмжээнд 16 мянган тонн давс, бодис нөөцлөөд байна
2026-10-20 09:43:07
2026-10-20 09:41:08
П.Энхманлай Азийн наадмын VIII байрт орлоо
2026-10-20 08:57:13
Монголын сүмочид амжилттай оролцсон дэлхийн аварга өндөрлөв
2026-10-20 08:39:20
Паралимпын аварга У.Сүрэнжавын Азийн наадмын аварга болсон фото агшин
2026-10-20 08:32:48
Т.Сувд-Эрдэнэ Азийн наадмын мөнгөн медалиа гардан авлаа
2026-10-20 07:15:00
А.Биржан гардан тулааны дэлхийн цомоос хүрэл медаль хүртэв
2026-10-20 07:10:00
ТАНИЛЦ: МОНГОЛЫН БАЙГАЛИЙГ ХУЙХАЛСАН “МОБИКОМ”-ЫН ТОЛГОЙ КОМПАНИЙН ЭЗЭД
2026-10-20 07:00:40
ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ САЛБАР ДАХЬ ХҮН НАМЫН ТАВИУЛУУД ӨВӨЛД БЭЛЭН ҮҮ
2026-10-20 07:00:00
Ч.ХОРОЛДОРЖ: Амьдралын төлөө хүн хэрхэн зүтгэж, юу золиослодгийг "Цагаан хадны өнгө” баримтат киногоор гаргахыг зорьсон
2026-10-20 07:00:00
ХАДАГ ЯНДАРТАЙ УРЬЖ ЗАЛЧИХААД, ХУУЛЬ, ШҮҮХЭЭР АЙЛГАЖ, ХӨӨДӨГ НЬ МАН-ЫНХНЫ ГЭМ БИШ ЗАН
2026-10-20 07:00:00
ҮНЭ ХАНШ: АВТОМАШИНЫ ӨВЛИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ХИЙЛГЭХЭД ДУНДЖААР 1.5 САЯ ТӨГРӨГ БОЛНО
2026-10-20 07:00:00
ЧӨЛӨӨТИЙН Э.ОДГЭРЭЛИЙН АМЖИЛТ ҮРГЭЛЖИЛСЭЭР...
2026-10-20 07:00:00
ЗУРХАЙ: Үс засуулахад тохиромжгүй
2026-10-20 06:00:00
ЦАГ АГААР: Улаанбаатарт өдөртөө гурван хэм хүйтэрнэ
2026-10-20 06:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |