Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай сумын иргэн Б.Адъяа гэх бүсгүй төрийн албаны ерөнхий шалгалтад хамгийн дээд оноо буюу 100 оноо авчээ. Тэрбээр Монгол Улсын төрийн албаны ерөнхий шалгалтын анхны дээд амжилтыг үзүүлсэн хоёр хүний нэг нь болж буй гэдгээрээ онцлог. Түүнтэй баярынх нь сэтгэгдлээс хуваалцсанаа хүргэе.

-Төрийн жинхэнэ албан хаагчийн шалгалтад улсын хэмжээнд анх удаагаа 100 хувийн гүйцэтгэлтэй өгсөн хоёр хүний нэг нь та болжээ. Баяр хүргэе, сэтгэгдлээсээ хуваалцахгүй юу?

-Би Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн Олон улсын харилцаа, эдийн засгийн ангийг 2013 онд төгссөн. Төрийн албаны шалгалтыг анх удаа өгөөд тэнцлээ. Ингэхдээ бүр100 хувийн биелэлттэй өгсөндөө маш их баяртай байна. Анх дүнгээ харчихаад өөртөө ч итгэхгүй, нэг тийм сонин мэдрэмжтэй, сайхан байлаа. “Хэд ч авсан хамаагүй. Тэнцвэл болох нь тэр” гэж бодсоноос 100 оноо авна гэж бодож, бүр хичээж шалгалт өгөөгүй. Ямар ч гэсэн зорьж, мөрөөдөж байгаа зүйлийнхээ нэг шатыг амжилттай давлаа. Өмнө нь шалгалт өгье гэж бодож байгаагүй болохоор цаг хугацааны хувьд нэлээд хожуу шалгалт өгсөн юм шиг санагдсан. Гэхдээ миний боломж бололцоо, цаг хугацаа ингэж таарсан болохоор харамсахгүй байна.

-Сургуулиа төгсөөд долоон жил болжээ. Шалгалт өгөхийн тулд хэдий хугацаанд бэлтгэсэн бэ. Хүндрэлтэй зүйл байв уу?

-Их сургуулиа төгсөөд олон жил болчихсон болохоор жаахан төсөөрчихсөн байсан. Шалгалт өгөхийн тулд сар гаруй хугацаанд бэлдсэн. Төрийн албаны зөвлөлийн сайтад байршсан “Төрийн албаны шалгалтад хамтдаа бэлдье” сорилуудыг бөглөсөн. Мөн хуулийн мэдлэг маш бага болохоор энэ чиглэлд голчилж, тулж ажиллалаа. Бусад нь ерөнхий боловсролын суурь мэдлэгийн хэмжээний сорилууд учраас санаа зовохгүй байсан. Энэ жилийн тухайд цар тахлын үе гэдгээрээ онцлог болохоор олон өдөр дамнаж шалгалт өгөхгүйгээр нэг танхимд суугаад, гурван шатны шалгалтаа өгсөн. Шалгалтаа өгч дуусаад л дүн гарсан болохоор олон цаг түгшсэнгүй. Надад мэдэхгүй, чадахгүй олон зүйл байгаа юм байна гэдгийг шалгалтад бэлдэж байх хугацаандаа ойлгож авлаа. Өөрийгөө хөгжүүлэх, сурах зүйл олон байгаа юм байна. Манай аймгийн хэмжээнд 150 гаруй хүн шалгалт өгснөөс 47 нь тэнцсэн гэнэ лээ. Хэдийгээр 100 хувийн гүйцэтгэлтэй биш ч 90 хувиас дээш оноо авсан хүн олон байгаа.

-Шалгалт өгч байхдаа хэр айв, сандарсан уу?

-Асуултуудаа ойлгож бөглөх нь чухал санагдлаа. Шалгалтын зохион байгуулалтын хувьд ойлгомжгүй зүйл нэг ч байгаагүй ээ. Эхний шатны ерөнхий мэдлэг буюу түүх, нийгэм, компьютерийн хичээлээр 55 асуулт орж ирдэг юм билээ. Тэр 55 асуултын 2-3 дээр нь нэлээн эргэлзэж, айж байлаа. Харин хоёрдугаар шатны шалгалт нь монгол хэл байсан болохоор огт санаа зовж, айгаагүй. Хамгийн сүүлийн шатанд дүн шинжилгээ хийх учраас бал, цаастай орно гэж бодож байсан. Гэтэл тийм боломжгүй байгаагүй. Цаг давчуу байсанд их сандарч, тэвдлээ. Хэрэв алдсан бол ганц, хоёр алдсан байгаасай л гэж бодож байлаа даа.

-Дүнгээ харах мөчид ямар мэдрэмж төрж байсан бэ?  

-Үнэхээр гоё байдаг юм билээ. Эхний шатанд өгсөн ерөнхий мэдлэгийн 55 тестийн дүнгээ хараад, өөртөө баяр хүргэж, алга ташсан. Тэндээс маш их урам авч, өөрийгөө зоригжуулсан. Хоёрдугаар шатанд өөртөө бүрэн итгэлтэй байсан болохоор нэг их сэтгэл хөдлөөгүй. Харин гуравдугаар шатанд яаруу сандруу даалгавараа гүйцэтгэсэн болохоор яасан бол гэж түгшиж байсан. Гэтэл 15-15 гэсэн дүн хараад эрхгүй баярлаж, хажуудаа сууж байсан хүндээ “Яана аа, 100 хувь байна шүү дээ” гээд чанга хэлсэн. Миний хувьд төрийн албыг сонирхож, дурлаж шалгалт өгсөн болохоор хариуцлагатай байх ёстой гэж хичээсэн. Төрийн алба өөрчлөгдөж, шинэчлэгдэж, шударга болж байгаа нь надад боломж байна гэж хичээх зориг өгсөн. Тестээ бэлтгэх хугацаанд Төрийн албаны тухай хуулийг уншиж судлаад зорьсон зорилгодоо хүрлээ.

-Цаашдаа сум, орон нутагтаа ажиллах бодолтой байна уу?

-Манайх Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай суманд шилжиж ирээд удаагүй байна. Төрийн албаны шалгалт хаана өгч тэнцэнэ тэндээ ажиллах ёстой байдаг юм билээ. Тийм учраас би аймаг, сумандаа ажиллаж, амьдрахаар төлөвлөж байгаа. Гэхдээ одоогоор ямар нэгэн ажлын санал ирээгүй байгаа. Шалгалтад тэнцэнэ гэдэг нь төрийн албаны нөөцөд бүртгүүлж байна л гэсэн үг . Миний мэргэжлийн чиглэлийн орон тоо гарвал дахин тусгай шалгалт өгч байж, ажиллах боломжтой юм билээ. Гэхдээ ямар ч гэсэн эхний шатаа давчихсан юм чинь төрийн албанд мэргэжлээрээ ажиллах нь цаг хугацааны асуудал байх аа. Аймаг, сумандаа шинэ залуу үеийн төлөөлөл хэрхэн ажиллаж, хариуцлагатай байдгийг харуулахыг зорино.

-Монгол Улсын түүхэнд анх удаа төрийн албаны шалгалтыг 100 хувь өгсөн тухайгаа хамгийн түрүүнд гэр бүлийнхэндээ хэлсэн үү?

-Би нөхөр, хоёр хүүхдийн хамт амьдардаг. Шалгалтынхаа дүнг хамгийн түрүүнд ээждээ хэлсэн. Манай гэрийнхэн намайг шалгалтандаа тэнцэнэ гэсэн итгэлтэй байсан гэсэн. Гэхдээ шалгалтын дүнгээ сонссоны дараа хамгийн түрүүнд аавыгаа бодсон. Аав минь саяхан бурхан болсон. "Хэрэв энэ үед аав минь намайг харсан бол илүү их баярлаж, санаа нь амрах байсан даа" гэж яагаад ч юм бодогдоод, давчдаад харамсах сэтгэл төрсөн. Аав минь охиноо төрийн албанд тэнцэж, өөрийнх нь хүслийг биелүүлэхийг харсан бол баярлах байсан.  “Ямар ч байсан хийсэн бүтээсэн зүйлтэй, хүний мөртэй амьдрах хэрэгтэй” гэж дандаа хэлдэг аавынхаа үгнийх нь нэгхэн хэсгийг биелүүлсэндээ баяртай байна.

-Цаг гарган бидэнтэй ярилцсанд баярлалаа. Цаашдын ажилд нь амжилт хүсье.

 -Баярлалаа.