-Жилд 80-100 мянган нохой устгахгүй бол хоёр дахин өсөх тооцоо байдаг-

Хот тохижилтын газар, гэрээт төрийн бус байгууллагын ажилтнууд Улаанбаатар хотын төвийн зургаан дүүрэгт золбин нохой, муур устгалын ажлыг өдөр бүр зун, өвлийн цагийн хуваарийн дагуу зохион байгуулдаг. Байршил, хүн амын төвлөрөл, хөдөлгөөн зэргээс хамаарч тодорхой цагийн хуваарийн дагуу эрчимтэй устгал хийж, өдрийн цагт иргэд, байгууллагын гомдол, дуудлагын дагуу ажилладаг байна. 2016 оны Зоонозын өвчин судлалын төв, нийслэлийн мал эмнэлгийн түүвэр судалгаагаар Улаанбаатар хотын хэмжээнд 200 орчим мянган золбин нохой, муур бий гэсэн тооцоо гарсан байна. Жил бүр 80-100 мянган толгой нохой, муур устгахгүй бол жилийн дотор багадаа хоёр дахин өсдөг гэнэ. Өмнөх жилүүдэд нохой, муур устгалын ажлыг тухайн дүүргийн Засаг дарга нар хариуцаж явуулдаг байсан бол одоо “Улаанбаатар нэгтгэл” энэ ажлыг гардан хийж байгаа аж. Тус нэгтгэлд гэрээт 11 анчин ажилладаг гэнэ. Хуваарийн дагуу өдөрт 26 нохой, муур устгадаг байна. Гэсэн ч нийслэлийн хаа сайгүй тэнүүчлэн явах нохдыг устгаад барахгүй байгааг тэд хэлсэн юм.

Нийт 60 орчим хүн тогтмол ажиллаж, нийтийн эзэмшлийн талбайд яваа золбин нохой, муурыг устгадаг

“Улаанбаатар нэгдэл” ХХК-ийн мэргэжилтэн М.Гантөгөлдөр “Манай компани өнгөрсөн онд 34 мянга орчим золбин нохой, муур устгасан. Манай компани 13 хүнтэй,  бага оврын ачааны дөрвөн машинтай үйл ажиллагаа явуулдаг. Гэвч иргэдийн нохойд хазуулсан гэх дуудлага, мэдээлэл тасардаггүй” гэв. Харин Улаанбаатар хотын Захирагчийн ажлын албаны мэргэжилтэн Б.Мөнхбаяр “Жилд нийслэлийн хэмжээнд 100 мянган нохой, муур устгахаар 1.2 тэрбум төгрөг төсөвлөдөг. Нийт 60 орчим хүн тогтмол ажиллаж, нийтийн эзэмшлийн талбайд яваа золбин нохой, муурыг устгадаг. Устгасан нохой, муурын сэгийг Цагаандавааны хогийн цэгт тусгай бэлтгэсэн нүхэнд булах, хот тохижилтын газрын ажиллуулдаг шатаах зууханд хийх зэргээр устгадаг” гэлээ.  

Нохой, муурны устгал хийдэг ажилчид иргэдийн халдлагад өртдөг

Иргэд золбин нохой, муурнаас хүнд халдах өвчлөл, иргэдийн эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрх,биед гэмтэл учруулах, сэтгэл санааны айдас гэх мэт учирч болох эрсдэлүүдээ мартаад дан ганц соёл уламжлал, зан үйлдээ илүү их ач холбогдол өгч устгалыг эсэргүүцэж, устгахад саад болдог гэнэ.  Харин тухайн иргэдийн гэр бүлийн гишүүн рүү эсвэл ойр дотны хэн нэгэн рүү золбин нохой, муур дайрч хазсан, бэртээсэн, айлгасан үед “Золбин нохдыг устга, буудаж ал, шатаа. Та нар ажлаа хийсэнгүй” гэх мэтээр ажилчид руу дайрч, давшилдаг байна. “Устгалын ажил хийж яваа ажилчид өдөр бүр хэл иргэдэд амаар доромжлуулж, элдэв бусаар дуудуулдаг нь энгийн үзэгдэл болсон. Тэр ч бүү хэл   ажилчдын биед халддаг тохиолдол цөөнгүй” хэмээн  эх сурвалж мэдээлж байлаа.

Нохой, муурыг буудаж устгах нь хамгийн боломжит хувилбар

Нохой, муурны устгал хийх аргачлал нь нарийн мэргэжил, тусгай эрх шаарддаг учраас манай нөхцөлд өдөр тутмын үйл ажиллагаанд нэвтрүүлэхэд бэрхшээлтэй байдгийг албаныхан учирладаг. Тухайлбал, унтуулах багаж, тоног төхөөрөмж, мэргэжлийн боловсон хүчин, нойрсуулах эм, тарилга хийгээд бэлдмэл, бодис түүний хэрэглээ ашиглалтад хяналт тавих эрх зүйн байдал зэргийг манай улсад одоогоор шийдвэрлэхэд хүндрэлтэй байгаа аж. Тийм учраас одоогоор золбин нохой, муурны тоог эрчимтэй өсгөхгүйн тулд буудаж устгах нь цаг хугацаа, үр дүнгийн хувьд хамгийн боломжит хувилбар гэж албаныхан хэллээ.

Золбин нохой, муур олшироход иргэд гол үүрэг гүйцэтгэдэг

       Нийслэлд гэр хорооллын 250 мянга гаруй өрх байдаг. Тэд жилд дунджаар 120 мянган нохой, муур тэжээдэг гэсэн судалгаа бий. Тэгвэл жилд нэг эм нохой багадаа арав орчим гөлөг төрүүлдэг. Гэхдээ эр гөлөг нь эм гөлөгнөөсөө цөөн төрдөг. Иймд иргэд эм гөлөгөө төөрүүлэх замаар хараа хяналтгүй хаяж, золбин нохойн тоо толгойг ихэсгэдэг байна. Улаанбаатар хот золбин нохой, муурныхаа тоо толгойг иргэдийн оролцоотой шийдэхгүй бол нийслэлээс төсөв, мөнгө хэчнээн гаргаад тодорхой үр дүнд хүрэхгүй байгааг албаныхан учирлаж байлаа.