НҮБ-аас дэлхийн хүн ам 2030 онд 8.5 тэрбум, 2050 онд 10 тэрбум, 2100 онд 11.5 тэрбум болж өсөх таамаг гаргасан. Тус таамагт тусгаснаар ирээдүйд тэлж, хөгжих, мега хот, томоохон суурин газруудад 2050 он гэхэд 2.5 тэрбум хүн нэмэгдэх хандлагатай байгаа бөгөөд үүнийгээ даган хүн амд зориулсан мега хотууд байгуулах олон улсын шаардлага үүсжээ. “Euromonitor”-ын судалгаагаар дэлхийд одоогоор мета хотын статустай 33 хот байгаа бөгөөд 2030 онд зургаан мега хот шинээр “төрөх” боломжтой байгаа юм байна.

-“МЕГА ХОТЫН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТ БУУРАЙ ОРНУУДЫГ ЧИГЛЭЖ БАЙНА” ГЭВ-

Олон улсад 10 сая давсан хүн амтай хотыг мега хот нэрлэдэг. 1975 онд дэлхийд мега хотын статустай ердөө гуравхан хот байсан нь Токио, Нью-Йорк, Мехико. Харин өдгөө 33 болсон мега хотуудад дэлхийн нийт хүн амын 10 орчим хувь нь амьдарч байна. Аж үйлдвэрийн хувьсал, хөгжингүй орнуудын эдийн засгийн чиг баримжаатай холбоотойгоор өөрчлөгдөх олон салбар мега хотуудад нөлөөлдөг. Тэгвэл өнөө цагийн мега хотын хөгжил хөгжингүй орон гэхээсээ дэлхийн хамгийн буурай хөгжилтэй бүс нутаг руу чиглэж байгаа нь сонирхолтой.

Дээр дурдсан одоогийн 33 мега хот хэт их хүн ам, эрчим хүчний хэрэглээ, дэд бүтэц, нөөцийн хэт ачааллаас дарамтад орж байгаа гэнэ. Тухайлбал, ердөө нэг сая хүн амд зориулан барьсан Египетийн нийслэл Каир хотод өнөөдөр 20 сая гаруй хүн амьдарч байгаа юм байна. Өөрөөр хэлбэл, орчин үед мега гэх статус нь амьдрахад тав тухгүй хот ч гэж болохоор байгааг гадаадын агентлагууд онцолжээ. Тиймээс дэлхийн хэд хэдэн орон амьдрахад илүү тав тухтай байх, орчин үеийн шинэлэг мега хот байгуулах ажил эхэлсэн байна.

-САУДЫН АРАБ, ЕГИПЕТ, ОСУ МЕГА ХОТ БАРЬЖ БАЙНА-

Саудын Арабт нийт 500 тэрбум ам.долларын төсөвтэй Нью-Йоркоос 33 дахин том мега хот байгуулж эхэлжээ. Угсаа залгамжлах хунтайж Мохамед бин Салманы хэлснээр Неом гэж нэрлэж байгаа тус хотыг 100 хувь сэргээгдэх эрчим хүч ашиглахаар байгуулах бөгөөд 2030 онд багтан бүтээн байгуулалтыг нь дуусгаж чадвал дэлхийн эдийн засгийн хөгжилд томоохон байр суурь эзлэх гэнэ. Харин Оманы Султант Улс 2011 онд эхлүүлсэн эдийн засгийн томоохон боомт хот байгуулах төслийнхөө хүрээнд тус улсын нийслэлээс Арабын бүс рүү нэвтрэх байршилд Дукм хэмээх хотын бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүлжээ. Үүгээр ч зогсохгүй ОСУ-ын байгуулж буй шинэ хотод Кувейт, Саудын Араб, Япон, Энэтхэг, Өмнөд Солонгос худалдаа болон хөрөнгө оруулалтын зорилгоор нэвтэрч болох бөгөөд ердийн нэг мега хот бус дэлхийн томоохон худалдааны боомт болгох аж. Харин Египет улсынхаа нийслэл болгох хотын шинээр байгуулж байгаа бөгөөд 10 сая гаруй хүн ам орших суух боломжтой, талбайн хувьд Сингапуртай дүйх зайд бүтээн байгуулж байгаа гэнэ. Шинээр байгуулж буй хотод Египет засаг захиргаагаа бүрэн шилжүүлэх бөгөөд ухаалаг барилга, байгууламж, сэргээгдэх эрчим хүчээр хангагдсан байх аж.

                   Шинээр байгуулж байгаа мега хотуудыг буурай, дундаж давхарга ихтэй бүс нутагт байгуулж байгаа тэдэнд зориулаагүй ч байж болох талаар гаднын хэвлэлүүд онцолжээ. Өөрөөр, зорилгоо нь шинээр “эзэнт улс” байгуулах бус ирээдүй хойчдоо үлдээх бүтээн байгуулалт болох юм байна.

-"ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСАГ УДААШРАХ ТӨЛӨВТЭЙ БАЙГАА ТУЛ ХНБ БОДЛОГЫН ХҮҮГЭЭ ӨСГӨХ ШААРДЛАГАГҮЙ" ГЭВ-

ОУВС дэлхийн эдийн засгийн 2023 оны өсөлтийн төсөөллөө 0.1 нэгж хувиар бууруулан, 2.8 хувь болгожээ. Дэлхийн эдийн засгийн өсөлт энэ онд өмнө нь тооцоолж байснаас илүү удаашрах талаар ОУВС-гаас мэдээлжээ.

ОУВС дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн төсөөллөө нэгдүгээр сарын тооцооллоос бууруулсан нь санхүүгийн салбарт үүсээд буй хямралтай холбоотой аж.

Мөн тус сангийн ахлах эдийн засагчийн мэдээлснээр цаашид банкнууд зээл олгохдоо илүү болгоомжлох хандлагтай байгаа аж. Холбооны нөөцийн банк бодлогын хүүг өсгөснөөр 2022 онд АНУ-ын томоохон банкнууд зээлээс илүү их орлого олсноо тайлагнасан. Үүний зэрэгцээ АНУ-ын Сангийн сайд Жанет Йеллен саяхан хэд хэдэн банк уналтад орсонтой холбоотойгоор АНУ-ын банкнууд зээлээ олголтоо бууруулж болзошгүй тухай мэдээлсэн байна.

                   Тэрбээр “Банкнууд одоогийн нөхцөл байдлын улмаас илүү болгоомжилсон байр суурь баримталж магад. Хэрэв зээл олголт өргөн хүрээнд хязгаарлагдвал Холбооны нөөцийн банк бодлогын хүүг үргэлжлүүлэн өсгөх шаардлагагүй” хэмээн онцлов. Жанет Йеллен эдийн засаг тогтворжиж, инфляц саарч байгаа учир АНУ-д ажилгүйдлийн түвшин мэдэгдэхүйц өсөж, эдийн засаг уналтад орохоос сэргийлж чадна гэдэгт итгэлтэй байгаагаа мэдэгджээ.