Монголын кино урлагт эсрэг дүр бүтээдэг чадварлаг жүжигчид олон бий. Гэвч шинэ үеийн жүжигчдээс Б.Балжинням шиг эсрэг дүрийн сэтгэлзүйг гүн гаргаж байгаа уран бүтээлч цөөн.

Түүний хурц харц, намдуу хэрнээ жинтэй яриа, тайван атлаа аюул дагуулсан төрх нь найруулагчдын анхаарлыг татдаг байх. Харин үзэгчдийн хувьд тэр дэлгэцэнд гарч ирсэн мөчөөс л ямар нэгэн зүйл болох гэж байгааг мэдэрдэг.

Зарим жүжигчин дүр бүтээдэг. Харин зарим нь дүрийг амьдруулдаг. Үзэгчид тэдний нэрийг мэдэхгүй байж болох ч бүтээсэн дүрийг нь хэзээ ч мартдаггүй. Б.Балжинням бол тийм жүжигчдийн нэг. Сүүлийн жилүүдэд тэр монголын кино урлагт эсрэг дүрийн шинэ өнгө төрхийг бий болгож, үзэгчдийн зэвүүцлийг хүргэсэн эсрэг дүрүүд бүтээж байна.

Б.Балжинням 2015 онд СУИС-ийг Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин Л.Дэмидбаатар агсаны удирдлага дор төгссөн. Оюутан байхдаа “Тагнуулч аав” кинонд аавтайгаа хамт тоглож, урлагт өөрийгөө танилцуулсан. Үүний дараа “Дурлах санал” уран сайхны кино болон “Live” театрын анхны бүтээл болох “Устгал” жүжгийн продюсероор ажилласан.

ААВЫН НЭРИЙН ЦААНААС ӨӨРИЙН НЭРИЙГ БҮТЭЭСЭН НЬ

Алдартай жүжигчний хүүхэд байна гэдэг давуу тал гэхээсээ илүү хариуцлага байдаг. Үзэгчид үргэлж харьцуулж, аавынх нь амжилтаар хэмждэг. Харин Б.Балжинням энэ сорилтыг тойрч биш, туулж гарсан.

Тэр “Б.Балжиннямаас өөр хүнийг гаргаж ирж чадвал жүжигчин болсоны хэрэг тэр байх.  Аав минь миний шүтдэг жүжигчний нэг.  Би аавтайгаа адилхан төрхтэй байсан ч яг тийм уран бүтээлч байж чадахгүй.   Хэрвээ аав жүжигчин байгаагүй бол би урлаг руу орохгүй байсан байх. Ухаан орсон цагаасаа л зураг авалт, жүжгийн бэлтгэлд аавыгаа дагаж явдаг байлаа. Аавыг хүмүүс МУГЖ Д.Бямбацогтгэхээсээ илүү “Ноён солиот” гэж ярьдаг. Жүжигчин хүний хүсэж зүйл тэр л байх” гэж байсан.

Найруулагч Б.Баттулгын бүтээл “Татар” киноны Кубана бол Б.Балжиннямын уран бүтээлийн хамгийн онцлох дүрүүдийн нэг. Кубана нүүрэндээ инээмсэглэл тодруулж байгаад ч хүнийг хорлож чадах овжин нэгэн. Гэвч тэр зөвхөн муу хүн биш. Сэтгэлийнхээ гүнд ганцаардал, хайр халамжаар дутагдсан эмзэг ертөнцийг тээж явдаг. Тиймээс үзэгчид түүнийг үзэн ядах эцэст нь өрөвдөхөөс өөр аргагүй болдог. “Та нар нэг үнснээсээ дахин төрдөг шувуу шиг юм аа” гэх Кубана үг супер.

Б.Балжиннямын бүтээсэн дүрүүдийг ажиглавал тэд бүгд дотоод зөрчилтэй хүмүүс байдаг. “Шинжээч” кинонд хардалтаасаа болж амьдралаа сүйтгэж буй залуугийн дүрийг бүтээсэн. Найзыгаа уучилсан мэт хоржин харцны цаадах зэвүүцлийг харин ч нэг гарамгай гаргаж харагдсан. Гражнаасаа буу агсаж найзыгаа алхаар завдахдаа эхнэрээ хөнөөж. Цөхөрч, хорссондоо өөрийгөө хоёр удаа буудаж байгаа нь ямар зэвүү хүрэм байсан гээч. Үзэгчид түүний дүр бүрийн доторх уур хилэн, шаналалыг мэдэрч чаддаг нь жүжиглэлтийн ур чадвартай нь холбоотой.  Харин “Харанхуйгаас сонсогдох орь дуу” кинонд бүтээсэн шоронгийн харгалзагчийн дүр нь бас л зэвүүцэм. Хадааныг харж шүлсээ гоожуулж, өлсгөлөн бар мэт харах харц. Эцэст нь гарт амиа алдаж буй мөч. Хэдхээн сценд багтаагаад бачууруулаад үхэж байгаа юм.  Тэр хурц харц, нүүрний хувирал, дуу хоолойн өнгө, биеийн хөдөлгөөнөөрөө дүрээ тэгж сайн гаргаж чаддаг залуу уран бүтээлч. Түүний бүтээсэн эсрэг дүрүүд хэтрүүлэгтэй биш, бодит байдаг. Магадгүй тийм учраас үзэгчдэд айдас төрүүлж, бас итгүүлж чаддаг биз ээ.

Мөн “No rules”-ийн Мөрөн туслах,

Харин маргааш тэр ямар дүрээр үзэгчдийг гайхшруулахыг хэн ч мэдэхгүй. Нэг зүйл тодорхой. Б.Балжинням аавынхаа нэрээр бус, өөрийн бүтээсэн дүрүүдээрээ монголын кино урлагт өөрийн гэсэн орон зайгаа хэдийн бий болгожээ.