Олон сайхан дүрээр нь түүнийг бид мартах аргагүй. Цангинасан инээд, ёжтойхон яриа, чадварлаг дүрүүдээрээ үзэгчдийн сэтгэлд одоо ч тод. Энэ бол “Нийслэл хүү” киноны Ягаан Гажид тэргүүтэй олон сайхан дүрийн эзэн МУГЖ Ц.Цэнд-Аюуш агсан. “…Миний ээж бол үнэхээр цогтой золбоотой, "Үзэж тарна" гэж хэлэх дуртай галтай эмэгтэй байсан. Бид ч бас ээж шигээ амьдралд нугарч, хугаралгүй амьдрахыг хүсдэг. Ээж үргэлж баяр хөөр дүүрэн явдаг байлаа. Би ээжийнхээ гунигтай байсан үеийг ерөөсөө санадаггүй. Өвдөж, зовсон ямар ч үед ээж маань дуу аялаад, ганган хувцсаа өмсөөд алхаж явдаг байсан.

Үнэхээр л урлагийн хүн гэж тийм байдаг болов уу гэдгийг ээжээсээ л хардаг байлаа. Их нээлттэй, бусдад хайр халамжаа дэлгэдэг, өглөгч зантай” гэж түүний охин А.Энхцэцэг өгүүлж байв. Цаашлаад “Ээж маань яагаад ч юм эсрэг дүрд тоглодог байсан. Гэхдээ амьдралынх нь дүр нь бол дэлгэцийнх нь дүрээс тэс өөр их зөөлөн сэтгэлтэй, эерэг. Багадаа бид ээжийнхээ эсрэг дүрүүдээс жаахан ичингүйрхдэг байсан ч томроод тэдгээр дүр нь хүмүүсийн амьдралд ямар сайхан ул мөр үлдээсэн юм бэ, хүнд ямар гоё үг хэлсээр байдаг юм бэ гэдгийг мэдэрч, бүх дүрээр нь бахархдаг. "Ягаан Гажидын охин" гэж хэлэхэд нь хүртэл сайхан санагддаг” гэж Ягаан Гажидын дүрийг нь онцолж байв.

Харин энэ дүрийнхээ тухай тэрээр өөрөө “Нийслэл хүү” киноны зураг авалт 1968 онд болсон. Жүжигчинд зориулж дүр бичнэ гэдэг тийм ч амаргүй. Ванган багш маань намайг чадна гэж бодож байсан болохоор зориуд энэ нэрийг өгсөн гэдэг. Эхэндээ үнэхээр хэцүү санагдаж билээ. Киноны хар зургийг үзчихээд их сандарсан. Багшийг загнах байх гэж их айсаар сууж байтал “Молодец Цэнд-Аюуш” гэхийг сонсоод нэг тайвширч байсан удаатай. Кино маань ч Уран сайхны зөвлөлөөр батлагдаж, хүмүүс намайг Ягаан Гажид гэж дуудах болсон доо. Хэдийгээр би гол биш туслах дүрд ч хүрэхгүй тэрхэн хэсэгт тоглосон хэрнээ өөрийгөө их л дайчилж байсныг санадаг.Бага ч болов тус киног чимэж өгсөнд өнөөдөр баярлаж сууна. Үнэндээ бол энэ миний сайных ч бишээ. Багшийн минь л ач юм” гэсэн байдаг. Мэдээж ганц энэ дүрийг л бүтэсэн биш “Манай аялгуу", "Сэтгэлийн дуудлагаар", "Нийслэл хүү", "Өглөө", Агуйн нууц", "Моторын дуу", "Тамирын охин", "Хүний төлөө", "Зуслангийн найзууд", "Газрын жигүүр", "Гул Аранжин", "Өнөр бүл" , "Фронтод явах өргөдөл", "Монголын гурван өдөр" тэргүүтэй бүтээлд дүр бүтээсэн. Эдгээрээс “Өнөр бүл”-ийн аргатай эмэгтэйг үзэгчид санаж буй байх. Хот газар удсан, ов арга ихтэй хүний дүрийг торохгүй үзүүлж байдаг даа. Мөн л онцлог, мартагдашгүй дүр нь.

Мэдээж энэ бүхний урд “Яагаад жүжигчин мэргэжлийг сонгож урлаг руу оров” гэх асуулт гарч ирнэ. Энэ тухай түүний охин А.Энхцэцэг “Багахан түүх бий. Ээж маань гудманд алхаж яваад, жүжигчин шалгаруулж авч байна гэдгийг сонсонгуутаа хаягаар нь явж очоод, шалгалт өгөөд л тэнцчихсэн байдаг. Ер нь тийм бүгдэд нээлттэй, оролцоотой, шулуухан хүн. Сонгосон, орсон бүхэндээ хамгийн сайн нь байхыг хичээж чаддаг, тэр бүхэндээ баярлаж, баясаж явдаг байв” хэмээн өөрийнх нь зан чанартай холбон тайлбарласан юм. Ийнхүү өнөөдөр ч бидний сэтгэл зүрхэнд гал цогтой, гэрэлтэй дүрүүдээрээ мөнхрөн дурсагдаж, үзэх бүрд алтан үеийн аргагүй чадварлаг, содон жүжигчдийн нэг тэр яах аргагүй мөн билээ.
| ЦАНГИНАСАН ИНЭЭД, ЁЖТОЙХОН ЯРИА, ЧАДВАРЛАГ ДҮРҮҮДЭЭРЭЭ ҮЗЭГЧДИЙН СЭТГЭЛД ОДОО Ч ТОД МУГЖ Ц.ЦЭНД-АЮУШ |
|
ЦАНГИНАСАН ИНЭЭД, ЁЖТОЙХОН ЯРИА, ЧАДВАРЛАГ ДҮРҮҮДЭЭРЭЭ ҮЗЭГЧДИЙН СЭТГЭЛД ОДОО Ч ТОД МУГЖ Ц.ЦЭНД-АЮУШ
2026-06-08 08:56:16
ДОРНОД АЙМАГТ ХОЁР ХҮҮХЭДТЭЙГЭЭ ТҮЛЭГДЭЖ, АМИА АЛДСАН ТАЛИЙГААЧИЙН ОХИН НОРОВБАНЗАД: ЦАХИЛГААНЫ УТАС ШАТСАНААС БОЛЖ, ХАЙРТАЙ ЭЭЖИЙГЭЭ ХОЁР НЯЛХ ДҮҮТЭЙГЭЭ АЛДСАНДАА ИТГЭЖ ЧАДАХГҮЙ БАЙНА
2026-06-08 08:38:03
МОНГОЛ БАНКНЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ АСАН Б.ЛХАГВАСҮРЭНИЙГ ТӨРСӨН ДҮҮ Б.ЛХАГВАДОРЖИЙНХОО “СҮМТ-ӨРГӨӨ” ХХК-ААР ДАМЖУУЛАН ТӨСВИЙН МӨНГӨ УГААСАН ХЭРГЭЭР ШАЛГАЖ ЭХЭЛЖЭЭ
2026-06-08 07:31:55
Наадмын сорилго барилдаанд О.Мөнх-Эрдэнэ харцага түрүүлэв
2026-06-08 07:10:00
ГАДААДАД ТЭТГЭЛЭГТЭЙ СУРАЛЦАХ БОЛОМЖУУД
2026-06-08 07:00:00
УЛСЫН ДЭЭД ШҮҮХИЙН ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧЭЭР ТОМИЛОГДОХООР ГОРИЛЖ БУЙ Ц.ЦОГТ ГЭЖ ХЭН
2026-06-08 07:00:00
“УЛААНБААТАР ГРАН ПРИ”-Д ХОЙД СОЛОНГОСЧУУД НААДЛАА
2026-06-08 07:00:00
2026-06-07 12:09:08
Турк Улсад “DEIK”-ийн 39-р Ерөнхий чуулган эхэллээ
2026-06-07 11:55:53
Т.Тулга Азийн аваргын “Даагаа” нэхэж, Абхиманюуг яллаа
2026-06-07 11:39:03
Б.Бат-Эрдэнэ “Улаанбаатар опен” олон улсын тэмцээнээс хүрэл медаль хүртлээ
2026-06-07 07:20:00
Цэргийн наадамд амйгийн хурц арслан Д.Алтанцоож түрүүлэв
2026-06-07 07:08:00
Элчин сайд Н.Оюундарь Польшийн “TVP”-ийн захирал П.Яблоньскитай уулзав
2026-06-07 07:00:00
УИХ-ЫН ГИШҮҮН С.ГАНБААТАР ХЯТАД КОМПАНИД 233 ТЭРБУМ ТӨГРӨГИЙН ТЕНДЕР АВЧ ӨГСӨН ҮҮ
2026-06-07 06:29:53
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |