Сар шинийн баярын өдрүүдэд өргөн хэрэглээний бараа, бүтээгдэхүүний үнэ өсөж, эрэлт нэмэгддэг. Үүнийг даган валютын ханш болон инфляцын түвшин нэмэгдэх нь бичигдээгүй “хууль” билээ. Ам.долларын ханш чангарч байгаа нь хүнс, бараа, шатахуун зэрэг бүх зүйлд нөлөөлж байна. Ялангуяа өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд хил хаагдсан гэх шалтгаанаар орон сууц, автомашины үнэ огцом нэмэгдсэн. Үүнийг дагаад ч тэр үү валют өсөж, иргэд валют солиулах нь эрс буурсан.

           Валютын ханш “тэнгэрт хадаж” найман шарга эзгүйрсэн гэх мэдээллийн дагуу сурвалжилга бэлтгэхээр бид “Найман шарга”-ыг зорьсон юм. Ганц нэг хүн гадуур холхиж, дотор бараг л хүнгүй харагдана. Арилжааны ажилчид уйдсан шинжтэй хөзөр тоглож, утсаараа бичлэг үзэж сууна. Зарим нь хэн нэгэнтэй хол ойрын сонин сайхан чанга, чанга ярина. Тэднийг ийн ажиглан зогсох 40 орчим насны эмэгтэй “Сайхан шинэлсэн үү,  доллар авах гэсэн юм. Эгч нь удахгүй АНУ буцах гэж байгаа юм” гэсээр боодолтой мөнгө гаргаж ирээд, солиулаад гарлаа.

            Угтаа хаврын урь орсон, нартай ийм өдрүүдэд цар тахлаас өмнө буюу гурав жилийн өмнө хүн зөрөх зайгүй бужигнаж, “Доллар авна, юань солино” гэх хүмүүс найман шаргын гадаа талбайг эзэлдэг сэн.  Гэвч эл хул байх нь хэвийн үзэгдэл болж, өдөр өдрөөр өсөх валютын ханшийн мэдээнд бид дасжээ. 

    Өнгөрсөн оны мөн үед Монголбанк болон арилжааны газрууд өдөрт нэг сая төгрөгийг доллароор сольж, өгч байлаа.  Мөн есдүгээр сард Монголбанкны долларын нөөц 2.7 тэрбум болтлоо багассан. Хэдий валютын нөөц  тогтворжсон  ч  үнэ өссөөр байна. УИХ-ын намрын чуулганы үеэр  УИХ-ын дарга Г. Занданшатар “Төгрөгийн ханш 19 хувиар суларсан. Эдийн засгийг тогтворжуулах багц хууль нь гурван хуулиас бүрдэнэ. Үнийн өсөлтийг хязгаарлах, валютын ханшийг тогтворжуулах, экспортыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр бодлогыг батална. Хүн амын амьжиргааг дэмжихийн тулд валютын ханшийг тогтворжуулна. Валютын ханшийг хязгаарлахын тулд нөөцийг нэмэгдүүлэх, урсгалыг нэмэгдүүлэх арга хэмжээ авна. Нэг тэрбум ам.доллароор валютын урсгалаа нэмэгдүүлэхийн тулд нэг их наяд төгрөгийн зээлийн хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ. Хүүгийн татаасны бодлого хэрэгжүүлнэ. Бүхнийг экспортод шилжүүлнэ. Үнийн өсөлтийг тогтворжуулахын тулд салбар хоорондын уялдаа холбоог хангах, авлига хээл хахуультай тэмцэнэ. 66.3 тэрбум төгрөгийн хүүгийн татаасны хөнгөлөлттэй зээл олгоно. Импортыг орлох дотоодын үйлдвэрийг хөгжүүлнэ. Хүнсний хангамжийг дотоодоосоо хангана” гэж байсан.

       Гэтэл өнөөдөр ханш тогтворжих байтугай ам долларын ханш өдөрт 10-20 төгрөгөөр нэмэгдсээр байна. Энэ урсгалаараа өссөөр байвал монгол төгрөг цааснаас хямд болж, үнийн өсөлтөө хүчирхээ болих эрсдэлтэй.

Монголбанкны валютын ханш гуравдугаар сарын 1-ний байдлаар:

"Найман шарга" арилжааны төвийн валютын ханш: