Асашёорюү Д.Дагвадорж арлын японы мэргэжлийн сүмо бөхийн дэвжээнд ид хаваа гайхуулан, мандах явсан сайхан аварга. Түүнийг менежментийн гэрээний хувьчиллаар Улсын циркийг авах үед монголчууд баярласан. Гэтэл түүнд мэргэжлийн циркийн урлагийн байгууллагын авьяаслаг жүжигчид биш, циркийн дугуй байшин л хэрэгтэй л байж. Сэтгэл, зүтгэлгүй хүн мэргэжлийн урлагийг хэрхэн сэглэж, сүйрүүлдэг сонгодог жишээг Аса аварга маань үлгэрлэн харуулсан. Тэрбээр хэдэн жилийн өмнө “Энэ цирк чинь миний юм. Би өөрийн эд хөрөнгөө хэрхэн зарцуулж, үрэн таран хийх нь та нарт ямар хамаатай юм” хэмээн хэгжүүрхэж, “Хуурай агсан” тавьж байв. Тэрбээр ард түмний хайр хүндэтгэлийн өмнөөс, хар ус цацах дайны үйлдлийг гаргасан билээ. Тэр цагаас хойш улсын циркийн дугуй байшинг нураан, сэргээж, нэлээдгүй олон жилийг өнгөрөөсөн нь ч Монголын мэргэжлийн циркийн урлаг сэхэж сэргэхгүй, “сэхээний тасагтай” хэвтсэн хэвээр л байна.
.jpg)
Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн 68 дахь их аварга Асашёорюү Д.Дагвадорж 2008 онд циркийн барилгыг хувьчлан аваад, Улсын циркийн нэрийг “АСА” групп болгон өөрчилсөн. Харин өнөөдөр циркийн байрыг "Аса арена" болгон өөрчилсөн байна. Менежментийн хувьчлал явагдсан үеэс хойш Монголын циркийн урлагийн жүжигчид болон олон нийтийн шүүмжлэлийг Аса аварга хүртсэн ч тэр бүхэнд огтхон ч эмзэглэхгүйгээр өдийг хүрсэн. Бүхэл бүтэн 85 жилийн түүхтэй Монголын цирк урлагийн байгууллага сүйрч , зориулалтын байргүйгээс циркчид гудамжинд гарсан. Циркчид “Монгол бөхийн өргөө”, “Буянт-Ухаа” спортын ордонг царайчлан Сүхбаатарын талбайд асар барьж тоглолтоо хийх болсон нь өрөвдөлтэй. Циркийн зориулалтын байр, манежгүй болсон мэргэжлийн циркчид амьдралын эрхээр гадаадын улс орны цирк рүү дайжих болсон. Үүнд циркийн байрыг хувьчилж авсан Аса аварга буруутай юу. Менежментийн өмч хувьчлалыг буруу, алдаатай явуулсан албан тушаалтан нарын ажлын хариуцлагагүй байдал уу гэдэгт хэн ч хариулж чадахгүй, хэн ч хариуцлага хүлээхгүй өнөөдрийг хүрлээ.
.jpg)
Монголын циркчид хүндийн өргөлт, шидэх тэнцвэр, уран нугаралтаараа дэлхийн циркийн урлагт алдартай. Монгол Улсад 1941 онд анхны циркчин Ж.Раднаабазар, зөвлөлтийн мэргэжилтэн А.М.Волошин нар монголын циркийн үндсийг тавьжээ. Түүнээс өмнө 1935 онд МХЗЭ-ийн Төв Хорооны дэргэд байгуулагдсан “Уран биеийн тамирын сургууль”, 1939 онд Улсын хөгжимт драмын театрт нээгдсэн циркийн анги, 1940 оноос хичээллэж эхэлсэн Циркийн сургууль зэрэг нь Монголд үндэсний цирк бий болох үндэс суурь нь болжээ. Улсын циркийн барилгыг 1971 онд Румын Улсын тусламжаар барьж, ашиглалтад оруулж байж. Энэ циркийн байр нь архитектур урлагийн өвөрмөц хэлбэртэй барилга юм.
.jpg)
Монголын циркчид дэлхийн залуучууд оюутны наадам, Монакогийн Вант Улсын “Монте Карло”, Кубын Гавана, БНАСАУ, БНХАУ, Швед Улсад болдог олон улсын циркийн наадмуудад амжилттай оролцдог байлаа. Тус наадмуудаас шилдэг үзүүлбэрүүд нь алт, мөнгө, хүрэл медаль, тусгай шагнал олныг хүртэж байсан. Монголын циркчид дан ба хос акробат, шидэх тэнцвэр, газрын ба агаарын гимнастик, агаарын нислэг, илбийн үзүүлбэр, тэмээтэй жонглёр, уран нугаралт, алиалагчийн үзүүлбэр, хүнд жингийн гайхамшиг, сургуультай амьтдын үзүүлбэр, морьтны гайхамшиг, дээстэй үсрэлт зэрэг гайхалтай сайхан тоглолтуудыг үзэгч түмэндээ толилуулж байв.

Одоо "Аса арена" болгон өөрчлөгдсөн циркийн байрны нэг өдрийн түрээс нь 55-75 сая төгрөг гэсэн. Бор зүрхээрээ циркийн урлагийнхаа гал голомтыг сахин хамгаалж яваа жүжигчид түүнийг яагаад ч дийлэхгүй. Циркийн урлагийг хамгаалж, хөгжүүлэх, Соёлын яамны нэгдсэн бодлого, төрийн дэмжлэг гэж огтхон ч алга. Бүхэл бүтэн Монгол Улс байж Үндэсний циркийн урлагаа дэмждэггүй, 18 жил циркийн зориулалтын барилга байгууламжгүй явсаар л байна. Монгол Улс циркийн урлагт анхаарал хандуулахгүй байхад циркийн байрыг хувьчилж авсан Д.Дагвадорж, түүний төрсөн ах хотын дарга асан Д.Сумъяабазар, Долгорсүрэн зааны гэр бүл сэтгэл гаргахгүй байх нь аргагүй бизээ. Баян хүн “Луувангаа иднэ үү, лаагаа иднэ үү” ямар хамаатай гэдэг шиг Монголын төр засагт циркийн барилга, байр ямар ч хамааралгүй зүйл болжээ.
.jpg)
Циркийн байрыг менежментийн гэрээгээр хувьчилж авсан Д.Дагвадорж аваргыг буруутгах албагүй. Төрийн өмчийн хорооны 2008 оны долдугаар сарын 7-ны өдрийн 352 дугаар бүхий тогтоолын дагуу менежментийн гэрээний хувьчлал ямар нэгэн маргаангүй явагджээ. Харин Монголд ганцхан байсан стандарт шаардлага хангасан циркийн барилгыг яагаад, ямар учраас хувьчлах болов гэдэг нь анхаарал татна. Монгол Улс ирээдүйгээ харсан төрийн нэгдсэн цогц бодлогогүй яваад байх шиг харагдах юм. Монголын төр засагт ажиллах байгаа хүмүүс, УИХ-ын боловсрол мэдлэг, сул, эх орон ч сэтгэлгүй хүмүүсээр дүүрчээ. Тэдний буруу шийдвэрийн горыг ард түмэн олноороо хүртсэн нэг жишээ нь Улсын циркийн менежментийн хувьчлал болжээ.
| АСА АВАРГА МОНГОЛ ЦИРКИЙН “АМЬСГАЛЫГ ТАСАЛСАН УУ” |
|
Жүдо бөхийн “CITIES BATTLE – 2026” багийн халз барилдаан эхэллээ
2026-10-27 07:10:00
Зураач П.Байгалмаа: Цэл залуухнаараа өөд болсон аав минь үнэхээр энэ танхимд ирдэг бол “Үүсэхүйн өмнө” бүтээлээ үзүүлнэ дээ
2026-10-27 07:00:00
ЗАРЛАГА НЬ ТЭЛЖ, ОРЛОГО НЬ ДУТСАН ТӨСӨВТӨӨ ЗАСГИЙН ГАЗАР БҮДЭРЛЭЭ
2026-10-27 07:00:00
ИХ ХҮЛЭЭЛТИЙН ЦААДАХ ТООЦОО БУЮУ ОЮУТОЛГОЙН НОГДОЛ АШИГ ИРГЭДИЙН ГАРТ ХЭЗЭЭ ОЧИХ ВЭ
2026-10-27 07:00:00
АСА АВАРГА МОНГОЛ ЦИРКИЙН “АМЬСГАЛЫГ ТАСАЛСАН УУ”
2026-10-27 07:00:00
Ц.Батбаяр олимп, дэлхийн медальт Ираны тамирчинтай барилдлаа
2026-10-26 16:56:11
Нөмрөгийн дархан цаазат газрын нөхцөлд тохирох биотехникийн арга хэмжээ авна
2026-10-26 16:30:50
Л.ЭНХ-АМГАЛАН: 12 хүүхдэд нэг компьютер оногдож байна
2026-10-26 15:34:24
МАН-ЫН БҮЛЭГ: ТӨСВИЙН ТӨСЛИЙН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН ЗАРДЛУУДЫГ 10-20 ХУВИАР ТАНАНА
2026-10-26 15:25:05
ЯПОН УЛСЫН ЗГХЭГ-ЫН ЕНБД К.МИНОРУ: Японы Засгийн газар Монголын түймэрт өртсөн газар нутгийг сэргээхэд хамтарч ажиллана
2026-10-26 15:05:32
Самбо бөхийн хотын аваргын тэмцээнд “Winner” клубийн тамирчид амжилттай оролцлоо
2026-10-26 15:00:35
"Монгол морь-2026" наадмын тэргүүн байрыг Д.Энхбаяр хүртлээ
2026-10-26 14:59:38
ШИНЭ НОМ: АНИР ГҮМ ДУНДУУР
2026-10-26 14:30:00
“ДЭЛХИЙН ХУРИМТЛАЛЫН АЯН – 2026” ОРОН ДАЯАР ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА
2026-10-26 13:16:51
"ГОО УЛИРАЛ" -Д СААТАХ ТАВАН ШАЛТГААН
2026-10-26 13:00:00
Ц.Амарсанаа спортын арбитрчаар томилогдов
2026-10-26 12:55:17
Ц.САНДАГ-ОЧИР: НӨМРӨГИЙН ДАРХАН ЦААЗАТ ГАЗРЫН ХОХИРЛЫН ХЭМЖЭЭГ ТОГТООХООР НИСДЭГ ТЭРЭГ ГАРГАНА
2026-10-26 12:10:05
"Сүүлчийн бороо" жүжгийг дахин тоглоно
2026-10-26 12:07:16
"Маамуу нааш ир" дуу 70 нас хүрлээ
2026-10-26 12:00:35
Алба хаагчид 19 иргэний амийг хамгаалж, 147 иргэнийг утаажилтын бүсээс гаргалаа
2026-10-26 11:47:20
Увс аймгийн Тариалан суманд сураггүй болсон 26 настай эмэгтэйг эрэн хайх ажиллагаа 12 дахь өдрөө үргэлжилж байна
2026-10-26 11:41:13
Эрт илрүүлэгт хамрагдсан нийт хүүхдийн 41 хувь нь шүдний өвчлөлтэй байна
2026-10-26 11:29:17
ТАНИЛЦ: Ирэх сард болох үндэсний бөхийн барилдааны хуваарь
2026-10-26 11:29:10
Бодибилдингийн тамирчид дэлхийн аваргыг зорилоо
2026-10-26 11:19:12
Сурагчид аравдугаар сарын 30-ныг дуустал хичээллээд долоо хоног амарна
2026-10-26 11:12:26
Беларусь Улсын Спортын сайдтай өвлийн спорт хөгжүүлэх талаар ярилцлаа
2026-10-26 10:58:45
Сураггүй болсон 26 настай эмэгтэйг 11 дэх өдрөө эрэн хайж байна
2026-10-26 10:37:04
"Монголын сайхан орон" тоглолт Хельсинки хотноо боллоо
2026-10-26 10:32:38
Хөвсгөлийн таван тамирчин гараар татах хүчний дэлхийн аварга болжээ
2026-10-26 10:29:43
МАЛЧИН С.ЭНХТУЯА: “ТӨХӨМ”-ИЙН УУРХАЙН МАШИН ОСОЛДОЖ, ТҮЙМЭР ГАРСНААС БОЛЖ 700 МАЛ, ХОЁР ГЭР МИНЬ ШАТАЖ, ӨМССӨН ХУВЦАСТАЙГАА ҮЛДЛЭЭ
2026-10-26 08:26:52
М.Даваабанди сонгомол бөхийн дэлхийн аваргын V байрт орлоо
2026-10-26 08:18:23
“ХАРААЛ ХҮРСЭН ХОТ”КИНОНЫ МӨНХ-ЭРДЭНЭ БУЮУ ЖҮЖИГЧИН Б.ГАРЬД
2026-10-26 08:16:30
Увс аймгийн Наранбулаг суманд “JUDO KIDS-2” төслийн татами гардуулав
2026-10-26 07:10:00
ТОЙМ: ЦАГААЧДЫН "ХАР" ЖАГСААЛ БА ИХ ГҮРНҮҮДИЙН НҮҮДЭЛ
2026-10-26 07:00:00
МӨНХ ЦАСТ ХАРХИРАА УУЛЫН ӨВРӨӨС ХАР ТАРВАГАТАЙН ШИЛ ХҮРЭХ ТЭМЭЭТЭЙ НҮҮДЭЛ
2026-10-26 07:00:00
УЛСЫН ТӨСӨВ УВС, ХОВД ЗЭРЭГ БАРУУН БҮС РҮҮ УРСАЖ ЭХЭЛЛЭЭ
2026-10-26 07:00:00
ЭМЭЭЛТИЙГ ЭЗЭГНЭСЭН БОЙНЫ ГАЗРУУДАА ЦЭГЦЛЭХГҮЙ БОЛ ТӨВ ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖ БӨГЛӨРӨХ НЬ ЭЭ
2026-10-26 07:00:00
2026-10-26 07:00:00
"Хүрэлбаатар хүү" 65 жилийн дараа уншигчдын гарт эргэн ирлээ
2026-10-26 00:07:30
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |