“Амьдрахуй”  жүжигт хэлгүй, сонсголгүй хэрнээ хүн бүрд хайрыг өгөх гэж л амьдардаг мэт Фен Шя гэх охины дүр бий.  Энэхүү дүрд залуу жүжигчин Б.Должинсүрэн ажилласан юм. Тэр тайзан дээр үйл хөдлөл, харцаараа өөрийнхөө хэлэх гэсэн бүхнийг ойлгуулж, хүмүүсийг уйлуулж, өмрүүлж дүрээ бүтээсэн. Оюутан байхдаа  тэрбээр "Хэвтрийн хүн”, “37-р точки” тэргүүтэй кинонд “Гэм зэм” жүжгийн Сонягийн дублёр дүрд тоглосон байна.

-Танд энэ өдрийн мэнд хүргэе. “Амьдрахуй” жүжгийн Фэн Шя охины дүрд ажиллах саналыг хэзээ авсан бэ?

-“Орфей” театр "Амьдрахуй" жүжгийг тавина гэдгийг цахим сүлжээнээс мэдээд гайхахын сацуу их хүлээлт тавьсан. Таван жилийн өмнө “Амьдрахуй” романыг анх уншиж байсан юм. Тэр үед миний боддог амьдралын зовлон, бэрхшээл гэх зүйлс энэ зохиолын гол дүрүүдийн зовлонгийн хажууд юу ч биш юм шиг санагдсан.  Тэгээд миний зовлон бол зовлон биш юм байна гэж харьцуулалт хийж, илүү сайхан амьдрах хүчийг өөртөө өгсөн. Романыг уншиж байхдаа яагаад нэг хүн дээр энэ их зовлонг үүрүүлж байгаа юм бол гэж бодсон. Гэхдээ бодит байдал дээр ч тийм зовлонг туулж байгаа хүн цөөнгүй. Фэн Шя охины дүрийн саналыг наймдугаар сард продюсер Т.Ариунчимэг эгч тавьсан. Дүрийн шалгаруулалтад ороод шууд тэнцсэн гэдгээ мэдсэн.

-Таны ажилласан анхны жүжиг байв уу, хүнд сэдэвтэй жүжигт ажиллах ямар байв?

- Фэн Шягийн дүрд ажиллах болсноо мэдээд айж, сандарч, баярласан. Гэртээ хүүхдээ хараад бараг гурван жил болж байна. Хүүхдээ харах ээжийн үүрэгтэй байсан би тайзан дээр гарах болсноо мэдээд шууд уйлчихсан.

-Фэн Шя сонсгол, хэл ярианы бэрхшээлтэй хүний дүр учраас үйлдэл, харцаараа илүү тоглолт хийсэн санагдсан. Дүр дээрээ хэрхэн ажилласан бэ?

-Сонсгол, хэл ярианы бэрхшээлтэй хүний дүрд ажиллана гэдэг жүжигчний хувьд асар том шалгуур болдог юм байна. Мэдрэмж, сэтгэлийн хат, биеийн тэнхээ шаардлаа. Фэн Шягийн дүрд ажиллаад олон зүйлийг мэдэрч, ойлголоо. Үргэлж л суралцаж амьдарч байна даа. Фэн Шягийн дүр цаг үеийн хувьд тайзан дээр хамгийн их өөрчлөгдөж байгаа. Жүжиг эхлэхэд зургаан настай, тэгээд 12 нас, төгсгөлд 18 настай Фэн Шя гарна. Сонсгол, хэлний бэрхшээлтэй хүнээс гадна хүүхдийн дүрийг тайзан дээр гаргах хүнд үүрэгтэй байлаа. Найруулагч “Чи хүүхдэд тоглохгүйгээр, хүүхдийн дүрийг үзэгчдэд хүргэнэ” гэж хэлсэн. Хэлэхгүйгээр, ярихгүйгээр тухайн дүрийн бүх ертөнц, мэдрэмжийг өөрөөрөө дамжуулж бие болон сэтгэл зүйн байдлаар үзэгчдэд хүргэх хэрэгтэй болсон. Өөрөө өөртэйгөө ярилцаж байж л тус дүрд ажиллаа. Учир нь,  Фэн Шя ярьж, хэлж чадахгүй учраас зөвхөн дотроо өөрөө өөртэйгөө ярилцдаг. Тийм л өрөвдөлтэй эмэгтэй. Миний хамгийн анхны тайзны гол дүр ийм хүнд дүр байсан учраас шантрах үе олон байлаа. Гэхдээ өдөр бүрийн бэлтгэл, цаг хугацааны эрхээр өнөөдрийн тайзан дээр байгаа Фэн Шя бий болсон.

-Та тус дүрийг хэрхэн өрөвдөж, хайрлаж тоглов, таны дүрээр найруулагч, зохиолч юу илэрхийлэхийн хүссэн бол?

- Фэн Шя бол энэ зохиолын золиос дүр. Нийгмийн, гэр бүлийн золиос болсон хөөрхий охин. Гэхдээ охины дотор хайр, гэрэл гэгээ байсаар л байсан. Хэлж, ярихгүй ч бүгдийг энэрэх сэтгэлээ түгээхийн тулд оршсон. Тэр гэрэл гэгээг үзэгчдэд хүргэхийг хүссэн. Фэн Шягийн дүрд ажилласны дараа надад ийм бодол төрсөн. Заримдаа хүмүүс хатуу, ширүүн үгийг шууд бодохгүйгээр хэлдэг. Тэрийг нь сонсохгүй байвал хэчнээн гоё вэ, сонсож чаддаггүй байсан бол ямар сайхан бэ, тэгсэн бол тэр үгийг бодож шаналахгүй, сэтгэл зүрхээ гэмтээхгүй шүү дээ. Өөрөө ч хэн нэгэнд хатуу үгийг хэлж чаддаггүй байсан бол ямар гоё вэ гэж бодсон. Би өөрийнхөө үгээр хэн нэгийг өвтгөж чадахгүй шүү дээ. Заримдаа би Фэн Шя байсан бол ямар гоё вэ гэж бодсон доо. Сонсож, ярьж чаддаггүй учраас тийм их сэтгэлийн тэнхээтэй, гэрэл гэгээтэй юм шиг санагдсан. Фен Шягийн дурлалт залуу Ван Ши “Тэр минь өвдөлт ямар байдгийг мэддэг учраас хэнийг ч өвтгөлгүй хайрлахаа мэддэг” гэсэн үг бий. Би энэ үгийг сонсоод хүнийг өвтгөдөггүй, хүнд хайр өгдөг нэгэн байхыг хүссэн.

“Тэр минь өвдөлт ямар байдгийг мэддэг учраас хэнийг ч өвтгөлгүй хайрлахаа мэддэг” -Ван Ши-

-“Амьдрахуй” романыг унших, уншсан дүрдээ тоглох хоёр хэр өөр байв. Тухайн үед Фэн Шя охины дүрийг хэрхэн төсөөлж байсан бэ?

-Номыг нь уншаад дотроо төсөөлж, бүтээчихсэн байсан дүр дээрээ өөрөө ажиллах сонин мэдрэмж байна лээ. Хүн бүр зохиол уншаад дүрийг нь өөрөөр төсөөлдөг шүү дээ. Өөрийнхөө төсөөллийн  Фэн Шя болно гэдэг тун сонирхолтой аялал байлаа. “Амьдрахуй” романыг уншсан хүн бүр  Фэн Шяг ямар өрөвдөлтэй охин бэ гэдгийг мэднэ. Тайзан дээр түүнийг хичнээн өрөвдөлтэй амьдралтай ч тэнхээтэй, гэрэл гэгээтэй эмэгтэй гэдгийг харуулахыг зорьсон.

- Фэн Шягийн дүрд тантай адилхан зүйл хэр олон байв?

-Би авахаасаа илүү өгөхийг илүүд үздэг. Хүнийг хайрлаж, баярлуулж байхдаа аз жаргалтай болдог нэгэн. Хүн бүрийг аз жаргалтай байлгах юмсан гэж боддог. Цаанаас л хэн нэгийг аз жаргалтай байлгахыг хүсдэг хүн.

-“Орфей” театр болон туршлагатай жүжигчидтэй хамтран ажиллах ямар байв, олон зүйл сурсан өдрүүд байв уу?

-“Орфей” театртай хамтарч ажилласан хоёр дахь уран бүтээл. Аливаа зүйлийн шинэ, содон сайхныг харж, урам зоригтой ажилладаг хүмүүстэй хамтрах талархууштай байлаа. Хамт ажилласан уран бүтээлчдээсээ сурах зүйл олон байгаа.

-Залуу жүжигчний хувьд тайзны уран бүтээлчээр голчлон ажиллах хүсэлтэй байгаа юу?

-Тайз, кино гэдэг огт өөр хоёр зүйл шиг санагдсан. Тайзан дээр үзэгчдийнхээ нүдийг харж, амьсгааг нь сонсож, алдах эрхгүйгээр жүжиглэдэг учраас жүжигчнээс олон зүйл шаарддаг. Миний анхны дүр учраас туршлага дутах зүйл олон байлаа. Гэхдээ тайзан дээр байх мэдрэмж үнэхээр сайхан юм билээ. Үзэгчдийн алга ташилтаас жүжигчид аз жаргал мэдэрдэг гэдэг шүү дээ. Миний хувьд үзэгчид шүүгч шиг санагдсан учраас гарч ёслохдоо “Дүрээ хэр гаргасан бол, тэдний төсөөлөлд байсан Фен Шяг гаргаж чадсан болов уу. Энэ их хайр, алга ташилтыг хүртэх хэмжээний дүрээ гаргасан болов уу" гэх бодол төрсөөр л байсан. Залуу жүжигчний хувиар тайз, дэлгэцийн уран бүтээлийг хослуулахыг хичээнэ.

-Жүжигчин болоход юу нөлөөлсөн бэ?

-2011 онд жүжигчин болохоор шийдсэн. Би Баянхонгор аймгийнх, тухайн үед 12 настай байсан юм. Гэр бүлд маань гашуудалтай үйл явдал болоод хоёр хонож байхад Д.Сосорбарам гуайн тэмцээн зарлагдсан. Аав маань намайг тус тэмцээнд гэрт нь ямар ч гашуудал тохиогоогүй юм шиг оролцчихоод ир гэсэн. Тус тэмцээнд түрүүлсний дараа Д.Сосорбарам  гуай “Миний шавь бол чи жүжигчин болох ёстой хүн байна” гэсэн. Гэр бүлд минь гашуудал болж байсан ч тэмцээндээ орж, түрүүлээд жүжигчин болохоор шийдсэн дээ. 12 настай охин асуудлыг даван туулж чадсандаа баяртай байдаг.

-Залуу уран бүтээлчийн хувиар ямар жүжигчин, уран бүтээлч байхын хүсдэг вэ?

-Олон зүйл бий. Хүнтэй хүн шиг харьцдаг, зөөлөн хүнийг хайрладаг, энэрдэг, цагийг яг баримталдаг, дүр дээрээ чин сэтгэлээсээ ажилладаг жүжигчин байхыг хүсдэг дээ.

-Ажиллахын хүсдэг дүр бий юү?

-Арт кинонд ажиллахыг хүсдэг. 2018 онд “Хэвтрийн хүн” кинонд тоглосныхоо дараа арт төрлийн кинонд ажиллахыг хүсдэг болсон. Жүжигчинд дүр жижигддэггүй, би л тухайн дүрд жижигдэнэ.