Хүйтний улирал чангарч, ханиад томуу эрчимтэй тархаж буй. Тэр дундаа иргэдийн дунд идээт үрэвсэд хоолой барьдаг, өндөр хэмтэй халуурч, хүндэрдэг ханиадны вирус байна гэх мэдээлэл бий. Иймээс бид Сүхбаатар дүүргийн нэгдсэн эмнэлэгээр орж, нөхцөл байдлыг сурвалжиллаа. Биднийг 11:10 цагт тус эмнэлэгт очиход, ханиад томуу болон шинжилгээ өгөх зэрэг шалтгаанаар үйлчлүүлж буй хүний хөл хөдөлгөөн их байв. Ялангуяа, хүүхдийн кабенитын гадна эмчид хүүхдээ үзүүлэхээр дараалсан эцэг, эх цөөнгүй байна. Тэд цөм хүүхдийнх нь ханиад хүрч, хүндэрсэн, хоолой нь идээлсний улмаас өндөр хэмтэй халуурсан, бөөлжсөн, гэдэс нь өвдсөн гэх шалтгаанаар эмнэлэгт ирээд байгаа нь энэ аж.

      Оочер хүлээж буй тэдний дунд 20 гаруй настай болов уу гэмээр залуухан ээж гурван сартай охиноо үзүүлэхээр сууж байв. Охин нь тархины саажилттай гэх бөгөөд хоолой ханиад хүндэрсний улмаас эмчид үзүүлэхээр иржээ. Тэрбээр “Охин минь төрөлхийн тархины саажилтын оноштой. Ханиад нь эхэндээ сайн мэдэгдээгүй юм. Харин сүүлийн хоёр, гурван хоног уйлаад, хоолой нь тагнай хүртлээ битүү улайгаад, халуурсан. Өмнө нь ханиад хүрэх нь хүрч байсан. Тэгэхэд нь ганц, хоёр эм өгөөд, дархлаа дэмжих витамин өгөөд гайгүй болдог. Энэ удаа бүр ханиад нь илүүтэй хүндрээд, аргагүй эрхэнд эмнэлэгт ирлээ” гэв.

       Тэднийг эмчид үзүүлэхээр орох зуурт бид таван настай охины аав “Манай охин цэцэрлэгт явдаг. Он гараад ханиад хүрсэн учраас гэрээр нь эм өгч эмчилж байв. Тэгсэн хоолой нь идээлж халуурч, халуурснаасаа болоод хоол идэхгүй болж, хүчээр идсэн жаахан хоол, уусан эмээ эргүүлэн гаргаж, бөөлжөөд болдоггүй. Тэгээд эмчид үзүүлэхээр ирлээ. Одоо л харин яасныг нь мэдэх гээд байна. Бөөлжихдөө шар ногоон өнгийн зүйлээр бөөлжөөд байгаа. Хоёр шөнө халуурч хоносон. Ханиад юм уу, юу юм сайн мэдэхгүй байна. Халууны эм өгөөд ч сайн буурдаггүй” гэв. Биднийг ярих зуурт өлгийтэй, мөн л гурван насны орчим болов уу гэмээр хоёр ч хүүхэд ирэв. Аав, ээжтэйгээ эмчийн өрөөний гадна хүлээх хүүхдүүдийн хувьд хүчтэйгээр ханиалгах, сандал дээр хана түшин суух зэргээр халууралттай байгаа нь харагдаж байлаа. Бид хүүхдүүдийн ханиад томууны нөхцөлтэй холбоотойгоор эмчээс тодруулга, яриа авах гэсэн боловч өгөхөөс татгалзсан юм.  Ийнхүү Сүхбаатар дүүргийн нэгдсэн эмнэлгийн хувьд ханиад нь хүндэрсний улмаас хандаж байгаа иргэд их нөхцөл байдалтай байлаа. Бид үргэлжлүүлэн хоолой нь өвдсөн, өндөр хэмтэй халуурсан тохиолдолд эмнэлгийн зүгээс ямар арга хэмжээ авч,нийслэлийн хэмжээнд өдөрт амбулаторийн үзлэгт хэчнээн хүн хамрагдаж байгаа талаар Нийслэлийн эрүүл мэндийн газрын мэргэжилтэн Ц.Чогзолтой ярилцлаа.

-ХАНИАДНЫ ИХЭНХ ТОХИОЛДЛЫГ 0-5 НАСТАЙ ХҮҮХЭД ЭЗЭЛЖ БАЙНА-

-Хоолой өвдөх, хоолойныхоо улмаас өндөр хэмтэй халуурах зэрэг ханиадны шинж тэмдэг хүмүүсийн дунд их илэрч байна. Тэр дундаа хүүхдүүдийн хувьд ханиад нь хүндэрч, эмнэлэгт хандах нь ихэслээ. Энэ тохиолдолд эмнэлгийн зүгээс ямар арга хэмжээ авч байгаа вэ?

   -Томуу, томуу төст өвчний тархалтыг улсын хэмжээнд, улирлын томуу, томуугийн цар тахлын хүндрэлийн үнэлгээгээр үнэлдэг. Одоо 52 дугаар долоо хоног буюу алаг цоог дэгдэлтийн түвшинд байгаа. Томуугийн 1ийн B хүрээний 11, F хүрээний долоон вирусийн тохиолдол илэрсэн. Бусад нь томуу, томуу төст өвчний тохиолдол. Эдгээр шинжилгээг ХӨСҮТ-ийн халдварын тандалтын нэгж дээр өгдөг. Нийслэлийн хэмжээнд 42 тандалтын цэг бий. Эмнэлгийн зүгээс мэдээж амбулаторийн тусламж үйлчилгээ үзүүлж байгаа.

-Алаг цоог дэгдэлтийн түвшин гэхээр аль үе нь юм бэ. Ханиадны хамгийн дээд түвшиний үе үү?

  -Томуугийн тархалтыг улирал, идэвхжлийн, алаг цоог, аймаг, нийслэл, цар тахлын хэмжээнд гэсэн таван хэсэгт хувааж, ангилдаг. Энэ нь ханиадны идэвхжлийн дараагийн үе.

- Ханиад томуу хүндэрсний улмаас өдөрт хэчнээн хүн эмнэлэгт хандаж байгаа бол?

   -Нийслэлийн хэмжээнд амбулаторийн тусламж үйлчилгээ өдөрт дунджаар энэ сарын 2-ны байдлаар 19630 иргэнд, долоо хоногт 73500 хүнд тусламж үйлчилгээ үзүүлж байна. Үүнээс томуугийн тохиолдол 19.5 хувийг нь эзэлж байгаа. Энэ бол өмнөх жилүүдээс өндөр. Ихэнх тохиолдлыг 0-5 настай хүүхэд эзэлж байгаа. Нийслэлийн хэмжээнд хэвтүүлэн эмчлэх, яаралтай тусламж үзүүлэх, мөн 9 эмнэлэгт хэвтүүлэн эмчлэх туслмажийг үзүүлж байгаа.

-Идээт үрэвсэл хоолой барьдаг, өндөр хэмтэй халуурдаг энэ ханиад нь одоо яг аль вирусийн төрөлд орох вэ?

      -Яг одоо өндөр хэмтэй халуурдаг нь тийм вирусийн төрөлд орно гэсэн зүйлийг тодорхойлж хэлж чадахгүй. Үүсээд байгаа вирус нь хүний дархлаанаас хамааран өөр, өөр хэлбэрээр тусаж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, дархлаанаас хамааран ханиад хүнд болон хөнгөн хэлбэрээр тусна. Урьдчилан сэргийлэлтийн хувьд бол хувь хүнээс хамаарна. Ханиад томуу бол халдварт өвчин учир хүнээс хүнд амархан халддаг. Иймээс гараа тогтмол угааж, халуун бүлээн зүйл ууж, хоол ундаа цагт нь идэж, сайн унтах нь чухал. Амрах үедээ амарснаар дархлаа сайн байж, аливаа вирус туссан ч хөнгөн хэлбэрээр тусаад өнгөрнө. Харин дархлаа муугаас хамаарч хоолой нь үрэвслэх, өндөр хэмтэй халуурах тохиолдол гарна.

    Ийнхүү хүмүүсийн дунд идээт үрэвсэл хоолой барьдаг, өндөр хэмтэй халуурч, хүндэрдэг ханиадны вирус эрчимтэй тархаж, тэр дундаа 0-5 насны хүүхдүүд илүүтэй хүрч байна.