Эргэлт.мн мэдээллийн сайт “Тэд бидний тухай” буландаа олон улсын хэвлэл мэдээллийн сайт, агентлагуудад Монгол Улсын тухай бичсэн нийтлэлүүдийг хөрвүүлэн хүргэдэг. Тэгвэл энэ удаагийн дугаартаа санхүү, эдийн засгийн чиглэлээр тойм, мэдээлэл хүргэдэг “AFR” сайтад Монголын Оюутолгойн гүний уурхайн олборлолт эхэлсэн болон зэсийн ордны татварын асуудлыг хөндсөн нийтлэлийг хөрвүүлэн хүргэж байна.

-ОЮУТОЛГОЙН ЗЭСИЙН ОРДНЫ ТАТВАРЫН АСУУДАЛТАЙ ХОЛБООТОЙ ОЛОН УЛСЫН АРБИТРЫН ШҮҮХИЙН ХЭЛЭЛЦЭЭ ГАЦААНД ОРЖЭЭ-

Монгол Улсын эдийн засгийн ойрын 100 жилийн “баталгаа” болсон Оюутолгойн гүнийн уурхайн олборлолт эхэлжээ. “Рио Тинто” болон Монголын Засгийн газрын хамтын ажиллагаа энэ цаг үеэс албан ёсоор эхэлж байгаа ч Оюутолгойн зэсийн ордын тойрсон асуудал үргэлжилсээр байгаа аж. Хэдийнэ гүнийн уурхайд олборлолт хийж эхэлсэн ч хоёр тал татварын асуудалд тохиролцоонд хүрч чадаагүй байна. Оюутолгойн түншүүд болон зэсийн ордны татвартай холбоотой олон жил үргэлжилсэн маргааныг шийдвэрлэх Олон улсын арбитрын шүүхийн хэлэлцээ гацаанд орсныг “Рио Тинто”-гийн гүйцэтгэх захирал Якоб Стаушолм баталжээ.

Якоб Стаушолмын хэлж байгаагаар “Рио Тинто”-гийн талаас татварын маргааныг тун удахгүй шийдвэрлэхийн оролдож байгаа ч уг оролдлогыг хийхэд өөр хоёр шаардлага хэрэгтэй гэнэ. Түүний хэлснээр, “Рио Тинто”-гоос Оюутолгойд оруулсан 22.5 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалтаас бодит үнэ цэнийг нэхэх бөгөөд Монголын хөрш ОХУ, БНХАУ-ын хүчинд найдахын зэрэгцээ, Монгол дахь ханган нийлүүлэгчид дампууралд ойртож байгаа нь хүндрэл учруулж байгаа аж.

2013-2015 онд тус уурхайн ашиглалт, татварын шалгалттай холбоотойгоор Оюутолгой 2018 онд 155 сая ам.долларын татварын үнэлгээ авсан талаар “Рио Тинто” мэдэгдэж байсан. Өөрөөр хэлбэл, ирээдүйд Оюутолгойн гүний уурхайн ашиглалтын зардалд Монголын Засгийн газарт татвар төлдөг жишиг тогтохоос “Рио Тинто” сэргийлж байна.

-“РИО ТИНТО”-ГИЙН ЗҮГЭЭС МОНГОЛЫГ ДОТООДДОО ЭРЧИМ ХҮЧЭЭ БОЛОВСРУУЛАХЫГ ШААРДАЖ БАЙНА-

“2029 он гэхэд зэсийн олборлолт нь дээд цэгтээ хүрнэ” гэж таамаглаж буй Оюутолгойд 20 мянга гаруй хүн ажилладаг бөгөөд ажиллах хүчний 97 хувь нь монгол. Урт хугацааны олборлолт, ажлыг гүйцэтгэхэд “Рио Тинто”-гийн зүгээс Монголын Засгийн газарт дотооддоо эрхчим хүчээ боловсруулах шаардлага тавьж байна.

“Рио Тинто”-гийн Зэсийн группийн захирал Б.Болдын хэлснээр Оюутолгойн БНХАУ-тай хийсэн эрчим хүч, хангамжийн гэрээний хугацаа дуусаж, дахин хэлэлцээр хийх гэж байгаа гэнэ. Үүнтэй холбоотойгоор “Рио Тинто”-гийн зүгээс Монголд сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэртэй болох шахалтад оруулж байгаа бөгөөд Монголын Засгийн газар үйлдвэрлэлийн хүчин чадал хомс байгаа нь эдийн засгийг барьж байгаатай санал нийлсэн. Гэсэн ч татвар, эрчим хүч, хангамжийн асуудлаас шалтгаалан 2009 оны хөрөнгө оруулалтын гэрээг дахин шинэчлэж болзошгүй байна. Дээр дурдсан гэрээг Монгол Улсын Засгийн газар болон тухайн үед Оюутолгойг эзэмшиж байсан “Айвенхоуй Майнз” компани байгуулж байсан ч түүнээс хойш Монголын Засгийн газар хэд хэдэн удаа засварлахыг оролдож байсан юм.