“Эрдэнэс Монгол” нэгдэл өнгөрөгч баасан гарагт “Эрдэнэсийн цом” гэх сүржин нэртэй шагнал гардуулах ёслол зохион байгуулж, бүрэлдэхүүн компаниудаа зуу зуун саяар шагнажээ. Харин уул уурхайн салбар үүсэж хөгжсөний 100 жилийн ой гэх нэрийдлээр өдгөө “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Ерөнхий захирлаар ажиллаж байгаа Г.Ёндонг 100 сая төгрөгөөр шагнаж байх юм. Уг нь “Эрдэнэс Монгол” нэгдэл уул уурхайн ордуудыг эргэлтэд оруулж, эдийн засгийн үр өгөөжийг нь эх орон, ард түмэнд үзүүлэх үүрэгтэй компани. Гэсэн ч улс орон, ард түмэнд үр өгөөж өгөх нь битгий хэл уул уурхайн салбарын ойг далимдуулж, өөрсдөдөө шагналын хур буулгаж, шагнах шагнахдаа Засгийн газрын сайдаар ажиллаж байхдаа уул уурхайн салбарыг нь гацаанд оруулж, өдгөө “Эрдэнэт үйлдвэр”-т эзэн сууж, “цөлмөж” байгаа Г.Ёндонг 100 сая төгрөг, “Очир-Эрдэнэ” нэртэй сүржин цомоор шагнасан байна.

Г.ЁНДОН 100 САЯАР ШАГНУУЛАХ ЭРХТЭЙ ЮҮ

“Монголросцветмет” ТӨҮГ-ын Үйлдвэрлэл эрхэлсэн орлогч захирлаар ажиллаж байсан Г.Ёндонг анх мэргэжлийн гэх тодотголтой У.Хүрэлсүхийн Засгийн газарт Уул уурхайн сайдаар томилсон. Анх томилогдоход нь мэдлэгтэй, туршлагатай, салбарын хүн гэж мөн ч их магтсан ч түүнийг салбарын сайдаар нь ажиллаж хугацаандуул уурхайн салбар хамгийн их алдагдалтай ажилласан гэхэд хилсдэхгүй. Коронвирусийн цар тахал гарч, хөл хориотой хүнд нөхцөл байдлаас шалтгаалж эдийн засагт хүндрэл үүссэн үед уул уурхайн салбарыг сэргээж, экспортын бүтээгдэхүүнийг гацаанаас гаргахаар төлөвлөж хэрэгжүүлж байсан олон төсөл, хөтөлбөрийг Г.Ёндон хойшлуулж, гацаанд оруулсан ч гэж болно.

Наад захын жишээ дурдахад, Дорноговь аймгийн Алтанширээ суманд “Алтан ширээт” нэртэй газрын тосны үйлдвэрийг барих төслийн ажлыг эхлүүлээд байсан ч Г.Ёндонг Уул уурхайн сайдаар ажиллаж байх үед гацаанд орж, газрын тосны үйлдвэртэй болох нь монголчуудын мөрөөдөл хэвээр үлдсэн. Уул уурхайн салбарт хамгийн том нөлөө үзүүлэх төслийг гацаанд оруулснаас гадна шатахууны импортоор хангадаг манай орны шатахууны нөөц тасарч, нийслэл дэх автомашины бензингүй болж зогсох төдийгүй уурхайд ажиллаж байгаа хүнд даацын машинууд түлшгүй болж, уул уурхайн ажиллагаа бүрэн зогсолтод орох эрсдэлд хүргэсэн салбарын сайдад нь хариуцлага тооцох ёстой УИХ-ын дарга асан Г.Занданшатар хатуухан хэлж байсан удаатай. Түүнчлэн түүнийг Уул уурхайн сайдаар томилогдоод удаагүй байхад нь “Монголросцветмет” ТӨҮГ-ын Үйлдвэрлэл эрхэлсэн орлогч захирлаар ажиллаж байх үедээ хоёр хүүхдийнхээ сургалтын төлбөр болох 10.7 сая төгрөгийг Төрийн өмчийн үйлдвэрийн газраас “Гёте” дунд сургууль руу шилжүүлсэн нь баримтаар ил болж, Г.Ёндонд хариуцлага тооцож, сайдын суудлаас огцруулах асуудал хүртэл яригдаж байв. Гэсэн ч Г.Ёндон сайдын суудлаас огцрох нь битгий хэл төрд үнсүүлж, төрийн өмчит “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Ерөнхий захирлаар томилогдсон байдаг.

Г.Ёндон “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлаар томилогдож очсоныхоо дараа ч тус газартай холбоотой тендерийн будилаантай асуудлыг үргэлжлүүлсэн. Тухайлбал, Г.Ёндонг “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн захирлаар очсоны дараа “Албаны болон ахуйн хэрэглээний цахилгаан бараа, хэрэгсэл” гэх нэрээр 70 гаруй сая төгрөгийн тендер зарлаж, түүнд нь ханын цаг, усны аппарат, автомат гутал арчигч, үсний сэнс, будаа агшаагч зэрэг 34 нэр төрлийн цахилгаан барааг тус үйлдвэрийн хөрөнгөөр авсан нь ил болж, иргэдийн шүүмжлэл дагуулж байлаа. Түүнчлэн Г.Ёндон өөрийн үеэл болох н.Энхжинг “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Дотоод хяналт шалгалтын гүйцэтгэх захирлаар томилсон.

Ингэхдээ Г.Ёндон үйлдвэрийн ажилд өөрөө гар бие оролцохгүйгээр туслахуудаараа дамжуулан гол ажлуудаа явуулж, компани дээрээ очихоороо албан тушаалдаа эрдэж, артай хэмээн даналздаг гэх нь бий. Магад үүнтэй ч холбоотойгоор “Г.Ёндон 7000 гаруй уурхайчны эрх ашгийг удаа дараа ноцтой зөрчсөн” хэмээн “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын ажил хаялт зарлаж, урьд өмнө нь ажил хаялт зарлаж байгаагүй манай орны төсвийн орлогын тодорхой хувийг бүрдүүлдэг үйлдвэрийн уурхайчид ажил хаяж, үйлдвэр тэг зогсох маш хүнд нөхцөл бүрдээд байсан билээ.

Энэ мэтчилэн Г.Ёндонгийн “том артай” гэхдээ даналзаж, Засгийн газрын сайдаас төрийн үйлдвэрийн Ерөнхий захирал хүртэл ажиллахдаа улс орны эдийн засаг ноцтой хохирол учруулж болзошгүй олон нөхцөл бүрдүүлж, хариуцлага алдаж байсан тохилдол мундахгүй. Харин уул уурхайн салбарыг гацаанд оруулаад зогсохгүй өдгөө “Эрдэнэт үйлдвэр”-т эзэн сууж, “цөлмөж” байгаа Г.Ёндон ямар гавьяа байгуулсан гэж төрд үнсүүлж, 100 саяар шагнуулсан бэ...