Шинэ оны “Шувуу ажиллагаа”-г Сингапур Улсад явуулсан гэх мэдээлэл оны эхний дуулиан болов. Тодруулбал, ““Ачит-Ихт” ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигч П.Цагааныг Сингапурт баривчилсан” гэж хэвлэлээр мэдээлсэн. Харин намынх нь нэр бүхий гишүүн түүнийг  “Баривчлаагүй. Дөнгөж сая өөрт нь холбогдож утсаар ярилаа” гэж цахимд өмөөрсөн юм. Ямартай ч Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга асан, “Ачит-Ихт” ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч П.Цагааныг Сингапур Улсад саатуулсан гэдгийг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд О.Алтангэрэл нотлоод байгаа юм. Ингэснээр 2025 оны эхний баривчилгаа П.Цагаанаар эхэлж, цаашид хэрхэн үргэлжлэх вэ, гэдэг нь анхаарал татаж байна.

      “Ачит-Ихт” ХХК болон тус компанийг үүсгэн байгуулагч П.Цагаантай холбоотой асуудал сонгуулийн өмнө буюу өнгөрсөн оны  дөрөвдүгээр сард дуулиан тариад хэсэг намжсан. Өөрөөр хэлбэл, 2024 оны дөрөвдүгээр сарын 24-ний Засгийн газрын хуралдаанаар “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн овоолгыг ашиглаж байсан “Ачит-Ихт” компанийн хооронд байгуулсан гэрээг цуцлах шийдвэр гаргасан.

      Мөн “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн өнгөрсөн найман жилд олсон орлого буюу алдагдсан боломжийн 34 хувьд ногдох ашгийг нөхөн төлүүлэх үүргийг “Эрдэнэт Үйлдвэр”-т өгсөн байдаг. Ингээд 2024 оны дөрөвдүгээр сард Эрүүгийн цагдаагийн албанаас “Ачит-Ихт “ХХК-д нэгжлэг явуулж, бичиг баримтууд хурааж авсан. Улмаар тус компанийн үйл ажиллагааг нь түр хугацаанд зогсоож,  П.Цагааныг интерполоор эрэн сурвалжилж эхэлсэн гэдгээ мэдэгдэж байсан юм.

     Ийн “Ачит-Ихт” ХХК-ийн 34 хувийг “Эрдэнэт Үйлдвэр” эзэмшихээс гадна, алдагдсан боломжийг нөхөн төлүүлэх Засгийн газрын шийдвэртэй холбоотой улс төрийн томчуудын “дайн” эхэлсэн гэж хэлж болно. Ямартай ч оны эхний дуулиант баривчилгааны “бай” болсон “Ачит-Ихт” ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч П.Цагааныг Сингапурт саатуулаад байна. Харин тус улсын шүүх түүнийг Монголын талд шилжүүлэх үү, үгүй юү гэдгийг шийдэх юм байна.

       Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “2025 он галтай жил байна” гэж мэдэгдсэн. Угтаа энэ онд П.Цагаанаар эхлүүлсэн улс төрийн баривчилгаа “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн удирдлага хийгээд “Тавантолгой түлш ХХК”-ийн төлөөллөөр үргэлжлэх бололтой.

          Өөрөөр хэлбэл, оны эхний Засгийн газрын хуралдаан дээр “Эрдэнэт үйлдвэр”-тэй холбоотой асуудлыг хэлэлцэж, Ерөнхий сайд тус компанийн удирдлагуудад хатуу сануулга өгсөн гэдгийг ч эх сурвалжууд мэдээллээд байгаа юм. Тодруулбал, “Төрийн өмчит гэх тодотголтой хэрнээ тансаг хэрэглээтэй тендер зарладаг тус компанийг ТУЗ-тэй болгож, хатуу хяналт тавина” гэдгээ мэдэгдсэн байна. Улмаар Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Туулын хурдны зам тэргүүтэй 14 мега төслийг хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байхад төсөвт томоохон оролцоотой Төрийн өмчит үйлдвэрийн газар үр ашиггүй худалдан авалт хийж байгаа нь тохиромжгүй зүйл” хэмээн сануулсан байна.

       Харин “Тавантолгой Түлш” ХХК-ийн хуучин удирдлагуудыг шалгах ажил өнгөрсөн онд эхэлсэн. Улмаар "Утааны сонсгол"-ыг угтаж, улс төрийн баривчилгаа тус компани дээр үргэлжлэх бололтой.  Өөрөөр хэлбэл, утааны сонсголыг энэ оны хоёрдугаар сард хийхээр товлосон. Улаанбаатарын утааг “ялах” зорилгоор байгуулсан “Тавантолгой Түлш” ХХК-д өнгөрсөн оны наймдугаар сард аудит оруулж, 1.1 тэрбум төгрөгийн зөрчил илрүүлсэн талаар Үндэсний аудитын газрын дарга Д.Загджав мэдэгдэж байв. Тиймээс утааны сонсголоос урьтаж, “Тавантолгой” ХХК-д шалгалт оруулах нь тодорхой болоод байна.

        Түүнчлэн “Тавантолгой түлш” компанийн удирдлагуудыг эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал олгосон байж болзошгүй асуудлаар хууль хяналтын байгууллагаас шалгаж эхэлсэн байдаг.  

  Тодруулбал, “Тавантолгой түлш” компанийн гүйцэтгэх захирал асан Ц.Даваасүрэн тэргүүтэй хуучин удирдлагууд 2023 оны хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөнд тусгагдсан 6.9 тэрбумын гэрээг дур мэдэн цуцалсан. “Тавантолгой түлш” компаниас Зүүн үйлдвэрийн дулааны эх үүсвэр, зуух, дагалдах төхөөрөмж суурилуулах тендер зарласан байдаг.

         Уг бүтээн байгуулалтын хөрөнгө оруулалт нь 6.9 тэрбум төгрөг байсан. Тендерт “Чандмань илч” ХХК нь шалгарч, 2023 оны есдүгээр сард ажил гүйцэтгэлийн гэрээ байгуулсан. Бүтээн байгуулалтын ажил эхэлж, төсөв нь захиран зарцуулагдаад явж байтал “Тавантолгой түлш” компанийн удирдлагууд байгуулсан гэрээгээ дур мэдэн цуцалчихсан. Ингээд төслийн үлдэгдэл болох 5.7 тэрбум төгрөгийг өөрсдийн хамаарал бүхий байж болзошгүй “ХНЯ” ХХК-д давуу байдал олгож, шууд гэрээгээр олгосныг хуулийн байгууллага шалгаж эхэлсэн гэдэг.