Өнгөрсөн таван жилийн хугацаанд Л.Оюун-Эрдэнийн эхлүүлсэн ажил их олон боловч “автор” болгож, өмчлөөд авах ажил тун ховор доо. “Алсын хараа-2050”, “5Ш ажиллагаа”, “Шинэ сэргэлтийн бодлого”, “Хурдтай хөгжлийн зориг” энэ бүгд Л.Оюун-Эрдэнийн эхлүүлсэн ажил мөн. Гэвч үр шимийг одоог хүртэл бид хараахан хүртэж чадаагүй яваа. Хүртэж чадах эсэх нь ч эргэлзээтэй.

         Уг нь түүний эцсийн зорилго “Шинэ 30 жил”-ийг үзэх...

        Ерөөс үе үеийн Ерөнхий сайд нар Засгийн газрыг толгойлохдоо сайн, муугаараа дуудуулсан ч өөрийн автор болох ажлуудыг эхлүүлж, монголын төрд суусан үүргээ гүйцэтгэсэн. Яг л ийм хүсэл зорилгоо гүйцэлдүүлийн тулд Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ олон ажлын үзүүрээс барьж, эргэж буцсаар өнөөдрийг хүрлээ. Тэр зорилгодоо хүрэхийн тулд парламентад суудалтай намуудтай нэг “хөнжилд” орж нэг үзсэн. Гарч нэг үзэх биз.  Одоо түүнд хоёр хүсэл бий...

ХАЛЗАНБҮРЭГТЭЙН ТӨСЛИЙГ ЭНЭ ЗАСГИЙН ГАЗАР ЭХЛҮҮЛЭХ ҮҮ

          Нэгдүгээрт, сүүлийн үед олны анхааралд орж, дуулиан дэгдээж байгаа гол асуудал Ховд аймгийн Мянгат суманд орших газрын ховор элемэнтэд Халзан бүрэгтэйн орд. Засгийн газар энэ төслийг эхлүүлэх үү гэдэг нь гол сэдэв болоод байна.  Уул уурхай, эрдэс баялгийн сайд Ц.Тувааны хувьд Халзан бүрэгтэйн төслийг зогсолтгүйгээр зүтгүүлэх саналтай байгаагаа ил цагаан илэрхийлсэн. Нэг ёсондоо галыг нь хамтарсан Засгийн газарт багтсан АН-ын сайд “үүрэх” ч, нэрийг нь Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газар хүртнэ. Халзан бүрэгтэйн төслийг Л.Оюун-Эрдэнэ аль таван жилийн өмнөөс шохоорхож эхэлсэн. Тиймээс хамгийн ойрын хүнээ Засаг даргад, “тооноор” оруулж томилсон байж ч мэдэх юм.

        Тиймдээ ч УИХ-ын гишүүн Э.Болормаа хагас сарын өмнөөс буюу Халзан бүрэгтэйн төслийн асуудал хурцдаж эхэлсэн цагаас хэвлэлд хамгийн их ярилцлага өгч байгаа. Өнгөц харвал, Э.Болормаа Халзан бүрэгтэйг эсэргүүцээд байгаа мэт. Гэхдээ үнэн хэрэгтээ Э.Болормаа Халзан бүрэгтэйн ордыг стратегийн орд болгох замаар хэн хэндээ ашигтайгаар, хэл амгүйгээр ашиглах боломжтой гэсэн санаа цухалзуулж буй. Тодруулбал, УИХ-ын гишүүн Э.Болормаа саяхан өгсөн ярилцлагадаа “Бидний хувьд газрын ховор элементийн анхны төсөл учраас гараанаас зөв гараасай гэж бодож байгаа. УИХ-ын гишүүний хувьд би юу хийж чадах вэ гэхээр хууль санаачлах. Судлаад явж байна. Миний бодлоор Халзан бүрэгтэйг стратегийн ордын түвшинд авч үзэх ёстой. Тэгж байж төрийн оролцоо, төрийн бодлого нь тодорхой болно. Тэгснээр Үндэсний баялагийн сан хэрэгжиж эхлэнэ” гэж ярьсан.

        Өөрөөр хэлбэл, Э.Болормаагийн энэ ярианаас “Халзан бүрэгтэйн ордыг стратегийн орд болгочихвол төр “сахал” Д.Эрдэнэбилэгтэй хамтраад хэл амгүй ашиглах боломжтой” гэсэн санаа ойлгогдож байгаа биз.  Тэгвэл томоохон ордуудыг стратегийн орд болгож, төр тэндээс хувь эзэмшиж, эзэмшил хувьд ногдох ашгаа Үндэсний баялагийн санд хуримтлуулж баяжих боломжтой гэдэг санааг Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ өнгөрсөн онд гаргаж, бүр хууль болгож баталсан. Тэгэхээр Халзан бүрэгтэйг стратегийн орд болгож, тэндээс төр хувь эзэмшиж, ашиг хүртэх тухай ярьж байгаа Э.Болормаагийн санаа Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийн мөрөөдөл хоёр яг мөргөж байгаа юм.

НАРАНСЭВСТЭЙН БООМТЫГ НЭЭХ ЭЦСИЙН ЗОРИЛГО ХЭНД БАЙНА ВЭ

        Хоёрдугаарт,  Говийн их Дархан цаазат газрын А хэсгийн урд хилээр автозам байгуулж, Нарансэвстэйн боомтыг сэргээх ажил өрнөж эхэлсэн. Энэ ажлыг хамтарсан Засгийн газар гардаж хийхээр төлөвлөгөө гаргасан гэх “бор шувуу” Саарал ордноо нисэх болсон. Байгалийн нэн ховор мазаалай, хавтгай, тахь, цоохор ирвэс, аргаль зэрэг амьтад оршин байдаг гэгддэг энэ газарт нэг амьд амьтан байхгүй, оршин тогтнох боломжгүй гэдэг ойлголтыг иргэдэд өгөх ажиллагаа өрнөөд эхэлсэн нь ч нууц биш. Нарансэвстэйн боомтыг нээх талаарх анхны ажлыг нь УИХ-ын гишүүн О.Амгаланбаатар эхлүүлсэн гэгдэж байгаа. Тодруулбал, УИХ-ын гишүүн О.Амгаланбаатар Говь-Алтай аймгийн Засаг даргаар ажиллаж байхдаа л Говийн их дархан цаазат газрын ан, амьтдыг “намнах”-аар санаархаж, Нарансэвстэйн боомтыг сэргээх ажлыг хөөцөлдөж ирсэн. Тэрбээр өнгөрсөн 2022 онд Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэд Нарансэвстэйн боомтыг дахин нээхэд дэмжлэг үзүүлэхийг хүссэн албан бичиг хүргүүлж байлаа. Төд удалгүй дахин Нарансэвстэйн боомтыг нээх тухай асуудлыг Боомтыг сэргээх бодлогын баримт бичгийн жагсаалтад оруулахыг хүссэн захидал илгээж байсан. Ингээд Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт Нарансэвстэйн боомтыг сэргээх заалт нэмэгдэж, энэ ажил эхэлсэн

Гэвч эцсийн шийдвэрийг Засгийн газар л гаргаж таарна. Нэн тэргүүнд Нарансэвстэйн боомтыг нээхийн тулд байгаль орчны үнэлгээ хийлгэх ажлыг эхлүүлэхээр төлөвлөөд байгаа аж.