Хөл хорио, өндөржүүлсэн бэлэн байдлын энэ үед иргэд буруу хооллолтыг хэвшил болгож байна. Үүнтэй холбоотойгоор Дүрс оношлогооны тэргүүлэх зэргийн эмч, магистр Б.Наранцэцэгээс сүүлийн үед иргэд ходоод, дотрын ямар өвчнөөр ихэвчлэн өвдөж байгааг тодрууллаа.

-Хөл хорио, өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үед иргэд цагийг гэртээ өнгөрөөж байна. Үүнтэй холбоотойгоор буруу хооллолтын улмаас ходоод, нойр булчирхайгаа өвтгөж буй байдал хэр их ажиглагдаж байна вэ?

-Хөл хорио, өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үед манайх үйл ажиллагаагаа явуулсан. Тэр хугацаанд үйлчлүүлж байгаа иргэдийн дийлэнх нь буруу хооллолтын улмаас нойр булчирхай нь зовиурлаж, өвдсөн шинж тэмдэгтэй байсан. Хүмүүс ажилдаа явж байхдаа гэртээ байгаа шигээ байнга хоол идэхгүй. Мөн ажил хийж байгаа учир хөдөлгөөнтэй байдаг. Ер нь хөдөлгөөн хийж байж хоолоо шингээж, калорио шатааж байдаг. Гэтэл хөл хорионы үед иргэд ихэвчлэн хөдөлгөөнгүй байгаа дээрээ хүнд төрлийн гэж болох хоол идэж байна. Ялангуяа, өвлийн идэшний цагтай холбоотой хурц мах, дотор өөх зэрэг мах их хэмжээгээр идэж байна. Чанасан мах, мах ихтэй хоолныхоо дараа аарц уух зэргээр сүүн бүтээгдэхүүн мах хоёрыг хольж хэрэглэдэг. Улмаар нойр булчирхайгаа өвтгөх, өвчлөлөө сэдрээх тохиолдол ажиглагдаж байна.

Ерөнхийдөө ходоодны шарх, үрэвсэл зэргээр голцуу өлөн явдаг хүмүүс өвчилдөг. Хамгийн гол нь хооллолтын дэглэм, хэрэглээгээ хянаагүй, дээрээс нь хөдөлгөөнгүй байгаатай холбоотойгоор нойр булчирхайгаа өвтгөсөн, сэдрээсэн хүн олноороо ирж байна. Ялангуяа, цөсний чулуутай хүмүүс буруу хооллолтын улмаас өвчнөө сэдрээж байна.

-Тэгэхээр энэ өвчлөлөөс яаж урьдчилан сэргийлэх вэ?

-Энэ тал дээр анхаарах нь зуун хувь иргэнээс шалтгаалдаг. Хоол хүнсээ л зөв тохируулах нь чухал. Хөдөлгөөн багассан үед хооллолтоо мөн багасгах ёстой. Гэтэл эсрэгээрээ их идээд, түүнийгээ хөдөлгөөн хийж шингээхгүй байх талууд ажиглагдаж байна.

Хүн өглөө хоолоо сайн идээд, өдөр дунд зэрэг, орой бага идэх ёстой. Ялангуяа хөдөлгөөнгүй байгаа энэ үедээ оройн хоолоо эрс багасгах ёстой. Зохицуулаагүй тохиолдолд нэгдүгээрт, жин нэмнэ. Хоёрдугаарт, нойр булчирхай болон бусад дотор эрхтэн өвчилнө. Мөн хөдөлгөөний дутагдлын улмаас маш олон өвчин үүсдэг.

-Энэ өвчлөлийн үед хүний биед ямар шинж тэмдэг, зовиур илэрдэг вэ?

-Юун түрүүнд хоол шингэхгүй байх, гэдэс дүүрэх, цанхайх, ам гашилж, цээж хорсох, дотор муухайрах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Зарим тохиолдолд тос, өөх ихтэй хоол идвэл гүйлгэнэ, зарим нь эсрэгээрээ өтгөн хатна. Гэтэл иргэд “Би гүйлгэчихээд байдаг юм” гээд тоохгүй явж л байдаг. Тэр нь нойр булчирхай архаг өвдөж, хоолоо шингээхгүй байна гэсэн үг.

-Ходоодны өвчлөл бусад эд эрхтэнд ямар нөлөө үзүүлдэг вэ?

-Ер нь бол ходоодны өвчлөл бусад эрхтнийг бодвол маш хурдан өвдөж илэрдэг. Тийм учраас иргэд өвчлөлөө хүндрэхээс өмнө зовиур илрэнгүүт нь арга хэмжээ авах боломжтой. Зовиур илрэх үед нь заавал эмчид үзүүлж байх хэрэгтэй.  Өвчлөл нь хүндэрвэл цус алддаг, цоорол үүсдэг. Цоорол үүсвэл хагалгаа хийх шаардлага үүсч, илүү хүндрэл бий болно. Гэх мэтээр бусад өвчний суурь болдог хор уршигтай.

-Зөв хооллолтын горим руу яаж шилжих вэ?

-Хүн болгонд ижилхэн хоол зохихгүй. Тиймээс өөрийгөө сонсож, мэдэрч хоолло гэдгийг орчин үед зөвлөж эхэлсэн. Сонсож хоолло гэдэг нь ходоодны хүчил ихтэй хүн шүлтлэг хоол, хүчил багатай хүн эсрэгээрээ хүчиллэг хоол идэхийг хэлнэ. Кальци, магни, цахиур, төмөр ихтэй хоол шүлтлэг байдаг. Тийм учраас заавал дотрын эмчээс зөвлөгөө авч, өөртөө зохицсон хоол хүнс хэрэглэх ёстой. Аливаа хүнсний бүтээгдэхүүнийг удаан хугацаагаар хадгална гэдэг нь тухайн бүтээгдэхүүнийг муудахаас сэргийлэх бодис хийсэн байдаг. Тэр бодисууд нь сүүлийн үед хавдар үүсгэх магадлал өндөр байна. Ер нь бол улаан хоолой, ходоодны хавдраас урьдчилан сэргийлэхийн тулд архи, тамхи, давс гурваас татгалзах хэрэгтэй. Мөн хэт халуун хоол идэхээс татгалзана.

Транс буюу хиймэл тосонд хайрч, хуурсан бүтээгдэхүүн, түргэн хоолны газруудын хоол, хийжүүлсэн ундаа, бэлэн гоймон зэрэг нь буруу хооллолтод орно. Зөв хооллолт гэдэг бол аньс, нэрс, чацаргана зэрэг органик бүтээгдэхүүн, монгол малын мах, цагаан идээгээ хэрэглэхийг хэлнэ.