Улсын Их Хурлын Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны өнөөдрийн /2025.11.25/ хуралдаанаар хоёр асуудал хэлэлцэн шийдвэрлэв.

Хуралдааныг Улсын Их Хурлын гишүүн М.Ганхүлэг даргалсан бөгөөд Засгийн газраас 2025 оны 01 дүгээр сарын 09-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн Малын индексжүүлсэн даатгалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ.

Хуулийн төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх ажлын хэсгийн санал, дүгнэлтийг Улсын Их Хурлын гишүүн, ажлын хэсгийн ахлагч Ц.Идэрбат танилцуулав.

Тэрбээр уг хуулийн төслүүдийг Байнгын хорооны болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх бэлтгэл хангах үүрэг бүхий ажлын хэсгийг Байнгын хорооны 2025 оны 06 тоот тогтоолоор байгуулсан бөгөөд Ажлын хэсгийн ахлагчаар Улсын Их Хурлын гишүүн Ц.Идэрбат, бүрэлдэхүүнд нь Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Батжаргал, С.Ганбаатар, Р.Сэддорж, У.Отгонбаяр нарын гишүүд ажилласныг дурдаад ажлын хэсэг энэ хугацаанд нийт зургаан удаа хуралдаж, хууль санаачлагч болон төслийг боловсруулахад оролцсон ажлын хэсгээс холбогдох тодруулгыг авсныг дурдав.

Мөн ажлын хэсгээс даатгагч гэрээний хугацаанд Ус цаг уур, орчны хяналт шинжилгээний асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагын гаргасан урьдчилсан мэдээ, Статистикийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагын гаргасан сумын малын хорогдлын дүнд үндэслэн нөхөн төлбөрийг нэг удаа урьдчилан олгож болох, даатгалын тохиолдлыг тодорхойлох, эрсдэлийг хуваарилах зорилгоор сум бүрээр тогтоосон 1 дүгээр босго үзүүлэлтийг 5.0 хувь, 2 дугаар босго үзүүүлэлтийг 30 хувь байхаар тогтоож, Засгийн газар босго үзүүлэлтийг шинэчлэн тогтоохдоо нэгдүгээр босго үзүүлэлтийг 1.0 хувиар, хоёрдугаар босго үзүүлэлтийг 5.0 хүртэл хувиар нэмэгдүүлж, эсхүл бууруулж тогтоож болох, хуулийг 2026 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөх зохицуулалтыг тусгах санал гаргасан гэв. Мөн Малчны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хууль санаачлагчид нь буцаах саналыг гаргасан байна.

Ингээд Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 39 дүгээр зүйлийн 39.10-т заасны дагуу Байнгын хороо хуулийн төслийг зүйл бүрээр хэлэлцэв. Хуулийн төслийн талаар Улсын Их Хурлын гишүүн М.Мандхай Малын индексжүүлсэн даатгалын тухай хуулийн 7.2-т “Нэгдүгээр босго үзүүлэлт зургаан хувь, хоёрдугаар босго үзүүлэлт 30 хувь байна” гэж заасныг төсөлд 5.0 хувь гэж тусгасныг лавлав. Ажлын хэсгийн ахлагч Ц.Идэрбат Засгийн газраас төслийг өргөн барихын өмнө малчидтай уулзалт хийхэд тэд индексжүүлсэн даатгалын хувийг бууруулах, мөн улс даяар бус сум гэж өөрчлөх санал гаргасныг дурдаад ажлын хэсгээс 6.0 хувийг 5.0 болгож бууруулахын зэрэгцээ үүнтэй уялдаад төр, хувийн хэвшлийн хооронд хамаарах асуудал, ажлууд гарах тул 5.0 хувийг нэмж, хасах 1.0 хувь гэж уян хатан зохицуулахаар шийдвэрлэсэн хэмээн тайлбарлав. Үргэлжлүүлэн Ажлын хэсгээс гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналаар санал хураахад, хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх тус тус дэмжсэн. 

Дараа нь “Ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт оруулах тухай” Байнгын хорооны тогтоолын төслийг  хэлэлцэв. Тогтоолын төсөлд Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг Байнгын хороо болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх бэлтгэл хангах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнээс Улсын Их Хурлын гишүүн П.Батчимэгийг чөлөөлж, Улсын Их Хурлын гишүүн Г.Ганбаатарыг нэмэхээр тусгасан байв.

Тогтоолын төсөлтэй холбогдуулан асуулт асууж, үг хэлэх гишүүн байгаагүй тул төслийг батлахыг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн 58.8 хувь нь дэмжив хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.