УИХ-ын чуулганы хуралдаан утгаа алдлаа. Ирцээ бүртгүүлчихээд гараад гүйчихдэг гишүүдийг үлдсэн хэд нь нөхөх гэж үнэндээ үйлээ үзэж байна. Хатуухан хэлэхэд сүүлийн хагас сарын хугацаанд чуулганы хуралдаандаа тогтож суугаад чухал асуудлаа эрэмбэлж байгаа хүн нэгээхэн ч алга.

        Эрх мэдэл сандал суудлын төлөө хошуурч гүйсээр эцэст нь эдийн засгаа элгээрээ хэвтүүлэх нь л дутаж байна. Өчигдөр гэхэд л УИХ-ын чуулганы үдээс өмнөх хуралдаанаар 2026 оны хөгжлийг төлөвлөгөөг баталсан. Ирэх жилүүдэд эдийн засаг хэрхэх вэ, хөгжлийн төлөвлөгөөгөө хэрхэн харж байгаа вэ гэдгийг шийдэх хариуцлагатай цаг хугацаа баймаар. Цаашлаад эдийн засагчид ирэх онд инфляц 8.2 хувьд хүрч, нүүрсний үнийн уналт 2027 он хүртэл үргэлжилнэ гэдгийг сануулсаар байна. Түүнчлэн төгрөгийн ханш суларч, шатахууны үнэ нэмэгдснээс эдийн засагт ирэх жилүүдэд ирэх дарамт хэрээс хэтэрч, ард түмний нуруунд ирэх ачаа нэмэгдэх нь тодорхой болоод буй.

                 Сүүлийн жилүүдэд төсвийг тун өөдрөгөөр төсөөлж, баталж, төсвийн тансаглал хэрээс хэтэрсэн нь үнэн. Гэтэл өнгөрсөн өвөл он гарахтай зэрэгцэж баталсан 2025 оны төсөв төсөөлөлдөө хүрэхгүй, орлого тасарч мэдэх нөхцөл байдал руу орчихсон нь ч нууц биш.

        Уг нь сүүлийн жилүүдтэй харьцуулахад энэ онд алдагдалгүй төсөв баталсан нь сайн боловч эдийн засгийнхаа экспортын ихэнх хувийг хангадаг нүүрсний борлуулалтыг хэт өөдрөг төсөөлсөн ч дэлхий зах зээлд нүүрний үнэ унаж, худалдан авалт буурсан.

        Тодруулбал, Монгол Улс 2025 оны улсын төсөвт нэг тонн нүүрсийг дунджаар 105 ам.доллароор, нийт 83 сая тонн нүүрс экспортлохоор тооцсон. Гэвч он гарснаас хойш нүүрсний үнэ унаж, тонн тутам нь 70-80 ам.долларт хэлбэлзэх болсон нь ийн эдийн засаг эрдэл дагуулаад байна. Үүний шалтгаан нь дэлхий нийтэд гангийн эрэлт буурч байгаатай холбоотой гэж эдийн засагчид, шинжээчид тайлбарлаж буй. Улмаар биржээр нүүрс худалдан авах сонирхол буурч, нүүрсний үнэ ч дэлхийн зах зээл дээр буурна гэсэн таамгийг эдийн засагчид мэргэжлийнхэн анхааруулсаар байна.

       Гэтэл төсвийн орлого тасарч, төсөөлөлсөн төсөвтөө хүрэхгүй байх нөхцөл байдал хангагдсан гэдгийг анхааруулсаар байтал Засгийн газар төсвөө тодотгохгүй гэж гүрийж байгаа аж. Энэ талаар өнгөрсөн сард Сангийн сайд “Орлого тасарсан эсвэл зардал нэмэгдсэнээс төсвийн алдагдал гурван хувиас давбал тодотгол хийнэ.Энэ оны улсын төсвийн орлого, зарлага хэвийн байна. Төсвийн хоёрдугаар сарын төлөвлөгөө 4.2 их наядаар биелж, орлого хэвийн байна” хэмээж байлаа.

        Гэвч үнэн хэрэгтээ нүүрсний үнэ буурч,  гадаад зах зээлийн нөхцөл байдал таагүй байгаа энэ үед төсвөө тодотгохоос аргагүй нөхцөл байдал үүссэн гэдгийг сануулсаар байна. Өөрөөр хэлбэл, төсвийн хэт тэлэлтээс төлбөрийн тэнцэлд ханшийн сөрөг нөлөөлөл үүсгэсэн. Үүнийг дагаж, Төв банк саяхан бодлогын хүүгээ хоёр нэгж хувиар нэмсэн хариу арга хэмжээ аваад буй.

       Хэдийгээр Монголбанк нэг удаагийн хариу арга хэмжээ авсан ч цаашид нүүрсний үнэ унасаар байвал валютын нөөцөөс эхлээд эдийн засгийн хүндэрлүүд гарч эхэлнэ. Буцах бэрд үнээ тугал нийлэх хамаагүй гэгчээр одоогийн Засгийн газар улсын эдийн засаг уруудах уу, сэргэх үү гэдэг нь огтоос чухал биш боллоо. Тиймдээ ч УИХ-ын Байнгын хорооны хуралдаан дээр дөрөв, тавхан гишүүн, 20 гаруй ажлын хэсгийн гишүүн сууж байна гэж шүүмжлэх хүртлээ тангараг өргөсөн гишүүд улсын эрх ашгаас илүү сандал суудал руу хошуурч байгаа нь бодит үнэн боллоо.

      Хэдийгээр Засгийн газрын үйл ажиллагаа тасалдахгүй, төрийн ажил хэвийн явж байгаа гэж сайд нар төдийгүй УИХ-ын гишүүд ам таглаж байгаа ч бодит байдал дээрээ ийм л байна Цаашлаад улс төрийн энэ тодорхойгүй нөхцөл байдал ирэх долоо хоногт ч үргэлжлэх юм байна. Өөрөөр хэлбэл, Ерөнхий сайд УИХ-д Итгэл хүлээлгэх тогтоолын төсөл өргөн мэдүүлсэн. Уг тогтоолын төслийг УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо ирэх даваа гараг хүртэл хэлэлцэхгүй. Цаашлаад 10 хоногийн хугацаанд УИХ-аар хэлэлцүүлэн шийдвэрлэх процесстой.

     Энэ мэтээр улс төрд үүссэн асуудал, эрх мэдлийн төлөөх зодоон урт удаан үргэлжлэх нь. Энэ байдлаараа Монгол Улс гурилын уутаа гөвж дуусах нь. лгээрээ хэвтсэн эдийн засгаа хэзээ сэргээж, ард түмний ачааг хөнгөлөх вэ, дарга нараа.