Нийслэлийн статистик мэдээллээр Улаанбаатар хотод өнгөрсөн 2023 оны байдлаар 465,059 өрх бий. Улаанбаатар нийт оршин суугчдын тодорхой хувь нь түрээсийн байр, орон сууцад амьдардаг бөгөөд тэдний дийлэнхийг хувийн орон сууц худалдан авах боломжгүй залуу гэр бүл, оюутнууд эзэлдэг гэсэн судалгаа байдаг. Харин намрын улирал эхэлж, жил бүрийн энэ үед хичээл сургууль эхлэхтэй холбоотойгоор Улаанбаатар хотод суралцахаар ирж буй оюутан, залуусын дунд түрээсийн байрны эрэлт нэмэгдэж буй. Сүүлийн жилүүдэд хил гаалийн хязгаарлалт, бараа бүтээгдэхүүн, барилгын материалын хомстол бий болсон нь түрээсийн орон сууцны үнэд ч нөлөөлж, сарын түрээс улам бүр нэмэгдэх болсон талаар иргэд ам уралдан ярих болсон. Тэгвэл байр, орон сууцны үнэ олны анхаарлын төв болж байгаатай холбогдуулан орон сууцны түрээсийн үнэ, нөхцөл болон бусад зүйлийн талаар сурвалжиллаа.

НЭГ ӨРӨӨ БАЙРНЫ САРЫН ТҮРЭЭС 650 МЯНГААС 2.2 САЯ ТӨГРӨГИЙН ҮНЭТЭЙ БАЙНА

Сүүлийн жилүүдэд монголчуудын өргөнөөр хэрэглэх болсон “Үнэгүй.мн” цахим хуудсаар дамжуулан залуус үл хөдлөх хөрөнгө, орон сууцны мэдээллээ авах болсон. Харин тус цахим хуудас дахь түрээсийн орон сууцны үнийг судалж үзвэл,

• Нэг өрөө байр 650 мянгаас 2.2 сая төгрөг
• Хоёр өрөө баяр 1.3-3.5 сая төгрөг
• Гурван өрөө байр 1.5-8.5 сая төгрөг
• Дөрвөн өрөө байр 2-16 сая төгрөг
• Тав болон түүнээс дээш өрөө байр 3.5-18 сая төгрөгийн үнэтэй байна.

​

Ингэхдээ “Үнэгүй.мн” цахим хуудаст орон сууц түрээслүүлэх зар байршуулсан иргэд сарын түрээсээ урьдчилсан байдлаар олон сараар нь авч, гэрээ байгуулах аж. Тодруулбал, түрээслүүлэх байрны 3-6 сарын түрээсээ нэг дор авах буюу 3+1, 6+1 зэргээр авч, бүр 12+1 буюу бүтэн жилээр нь түрээслэх төлбөрөө хийх түрээслэгчдээс шалтгаалан сарын түрээсний төлбөр нь 100-300 мянган төгрөгийн буурдаг гэнэ. Харин “Фэйсбүүк” сүлжээний “Байр түрээслүүлнэ”, “Орон сууц түрээс” зэрэг нэртэй нээлттэй группуудээр хувь хүний оруулсан түрээсийн зарыг судлахад,

• Нэг өрөө байр 550 мянгаас 1.2 сая төгрөг
• Хоёр өрөө байр 1.3-2.5 сая төгрөг
• Гурван өрөө байр 1.5-2.8 сая төгрөг
• Дөрвөн өрөө байр 1.7-3.5 сая төгрөг
• Тав болон түүнээс дээш өрөө байр 3-7 сая төгрөгийн ханштай байна.

Түүнчлэн үл хөдлөхийн түрээснээс гадна айлын хажуу өрөөний түрээсийг судалбал, “Фэйсбүүк”-ийн группуудээр 150-850 мянга, “Үнэгүй.мн” сайт дээр 250-900 мянган төгрөгийн ханштай байх аж.

ОЮУТАН Б.ХОНГОРЗУЛ: САРЫН ТҮРЭЭС ДЭЭРЭЭ НЭМЖ ОЛОН САРЫН ТӨЛБӨР АВДАГ НӨХЦӨЛ НЬ ҮНЭХЭЭР ХЭЦҮҮ САНАГДСАН

Иргэд түрээсийн байрны талаарх мэдлэг хомс байгаагийн улмаас ам дамжсан дутмаг мэдээлэл авах нь бий. Жишээлбэл, дээр дурдсан цахим зард гарсны дагуу сарын түрээсийг 650 мянган төгрөгөөс эхэлж байна гэж ойлговол эндүүрэл болох гэнэ. Учир нь, түрээслүүлэгчид олон сарын төлбөрийг нэг дор авах сонирхолтой байгаа аж. Энэ төлбөрийн нөхцөл нь залуу гэр бүл, оюутан залууст хэрхэн хүндрэл учруулж байгаа талаар их сургуулийн гуравдугаар дамжааны оюутан Б.Хонгорзулаас тодруулахад

“Би 20 настай, гуравдугаар курсийн оюутан. Оюутан болж ирснээсээ хойш анх удаа энэ намраас ганцаараа байр түрээсэлж амьдарч байна. Гэхдээ сэтгэлд нийцсэн, боломжийн үнэтэй, сургуультайгаа ойр түрээсийн байр олох гэж багагүй хугацаа зарцуулсан. “Фэйсбүүк”-ийн группуудээс эхлэн олон төрлийн түрээсийн байрны зар үзсэн. Үнэ нь төлбөрийн нөхцөл, өрөө, шинэ, хуучин, тавилгатай, тавилгагүй гэдгээсээ шалтгаалж өөр өөр байдаг юм билээ.

Байр түрээслэх гэж олон түрээсийн орон сууцанд очиж үзсэн. Хажуу өрөө, нэг өрөө байр гээд сургуультайгаа ойр байршилд байр түрээслүүлэх дийлэнх зарын эзэнтэй холбогдож, очиж үзсэн шүү. Уг нь би 3+1 гэсэн төлбөрийн нөхцөлтэй түрээсийн байр хайсан юм. Гэтэл дийлэнх нь хагас жилээр, зарим нь бүтэн жилээр нь түрээс авна гэсэн. Тиймээс л өөрт тохирох үнэтэй, төлбөрийн нөхцөл нь бага сараар авдаг байр хайж олон газраар явсан. Хажуу өрөөний төлбөр 700 мянгаас эхэлдэг юм байна лээ. Харин нэг өрөө байр 2-2.5 сая. Гэхдээ хотын төвөөс арай хол, баруун, зүүн зах руугаа эсвэл хуучны оросын угсармал байрнууд бусдаасаа арай хямд, сарын түрээс нь 900 мянгаас 1.6 сая төгрөгийн төлбөртэй байсан.

Орон сууц түрээслэхэд оюутан залуусын хувьд түрээсийн төлбөрөө олон сараар нь авдаг байрнууд боломжгүй санагдсан. 3+1 гэсэн төлбөрийн нөхцөлөө л хангах гэж чадах ядахаараа хичээж байгаа оюутнуудад 6+1 гэдэг бүр ч боломжгүй шүү дээ” гэсэн юм.

Үл хөдлөх хөрөнгө түрээслүүлэгчид түрээсийн гэрээ байгуулахдаа хамгийн багадаа гурван сарын түрээсээ урьдчилж авах гэрээ байгуулдаг. Гэсэн ч нийгмийн байдал хүнд байгаа энэ үед олон сараар нь түрээсээ авч байгаад түрээслэгч иргэд дургүйцлээ илэрхийлж буй. Хэдий түрээслэгчид бухимдал, дургүйцлээ илэрхийлж байгаа ч түрээсийн хэрэгцээ ихээр нэмэгддэг улирлуудад төлбөрийн нөхцөлд нь тааруулж түрээсээ өгөхөөс өөр аргагүй болдог аж. Тийм ч учраас иргэд түрээсийн орон сууцны ханшид холбогдох байгууллагууд хяналт тавих, төрийн зохицуулалт хэрэгтэй байгааг онцолж байна.

Г.Хонгорзул