Газар бүрэн хөлдтөл уулчдыг ууланд авирахыг зогсоож амыг нь эндэхээс сэргийлье. Мөнх цастай өндөр уулсын цас зун, намрын улиралд зөөлөрдөг байна. Энэ нь цасан нуранги бий болох хамгийн боломжит үе гэж хэлж болно. Үүнээс болоод олон уулчид, амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирсон байдаг. Тиймээс уулчдыг  өвлийн дунд сар хүртэл ууланд авирахыг хориглох нь зүйтэй болов уу. Тухайлбал Завхан аймгийн Отгон сумын Буянт багийн нутаг Отгонтэнгэр ууланд Уулын спортын мастер Н.Сүрэнжаваар ахлуулсан 27 иргэн 2017 оны аравдугаар сард авиралт хийгээд буух явцад нь цасан нуранги үүсч, 17 иргэн сураггүй болж байсан билээ. Тухайн үед осол болсон газар 30 гаруй техник хэрэгсэл, 200 гаруй албан хаагч, хоёр нисдэг тэрэг ажиллаж 17 хүний цогцсыг нь олж байсан харамсалтай хэрэг гарч байлаа. Энэ бол зөвхөн нэг жишээ.

Дэлхий даяар жил бүр дунджаар 150 гаруй хүн цасны нурангид амиа алддаг гэх судалгаа гарчээ

Тиймээс энэ талаар уулчид гэлтгүй, төр засаг анхааралдаа авч эрдэнэт хүнийхээ амь насыг хамгаалах хэрэгтэй байна. Намрын улиралд ууланд авирагчдын тоо нэмэгддэг. Энэ хэдэн шалтгаан нөхцөлтэй байдаг аж. Мөн төр засаг уулчдын холбоодод хяналт тавих, даатгалд хамруулах чиглэлд төр, хувийн хэвшлүүд хамтарч ажиллах хэрэгтэй зүйтэй болов уу. Урьдчилан сэргийлэх сургалт, сурталчилгааг сайн явуулах нь чухал байгаа харагддаг. Хэдийгээр уулын спорт аялал жуулчлалын нэг том бүтээгдэхүүн ч гэлээ. Амь нас юу юунаас чухал. Тиймээс уулчдыг аюулгүй, амь нас, эрүүл мэндэд хохирол багатай цаг үед ууланд авирахыг зөвшөөрөх хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол цасан нурангид даруулж, аавын хүү бурхны оронд мордсоор байх болов уу. Дэлхий даяар жил бүр дунджаар 150 гаруй хүн цасны нурангид амиа алддаг гэх судалгаа гарчээ. Тэдгээрийн 90 хувь нь уулын цана, чарга, цасны моторт унаагаар зорчигчид байдаг ба нурангийг өөрсдөө үүсгэснээс болж осолддог байна. Тухайлбал, нарийн ширхэгтэй хуурай цасан давхаргыг хөндөх үед яг л шил хагарч, цуурч байгаа мэт өргөжиж, нуралт үүсдэг аж. Ийнхүү үүссэн нуранги таван секундийн дотор 130 км/цаг хүртэл хурдалдаг байна. Нуранги нэгэнт зогсвол яг цемент шиг бат бөх болдог тул биеэ хөдөлгөх ямар ч боломжгүй болдог гэнэ. Энэ үед аврагдахыг хүлээхээс өөр замгүй байдаг ажээ. Олон жилийн статистикт дурдсанаар нурангид дарагдсанаас хойш 15 минутын дотор ухаж гаргавал 93 хувь нь амьд үлддэг байна. Үүнээс цааш амьд үлдэх магадлал огцом багасгаж. 45 минутын дараа гэхэд 20-30 хувь амьд магадлалтай байдаг аж.

нарийн ширхэгтэй хуурай цасан давхаргыг хөндөх үед яг л шил хагарч, цуурч байгаа мэт өргөжиж, нуралт үүсдэг

Мөн 2015 оны долдугаар сард Алтай таван богд ууланд авиралт хийсэн уулчид сураггүй алга болсны улмаас ОБЕГ-ын алба хаагчид шуурхай ажиллаж хоёр эрэгтэй, гурав эмэгтэй хүний цогцос цасан нурангид даруулсан байхыг олж байсан юм. Энэ мэтчилэн ууланд авирахад тохиромжгүй улиралд хувь хүн болон уулчид гарч амиа алдаж байв. Тиймээс дулааны улиралд ууланд авирахыг зогсооё. Тэгэхгүй бол цас бүрэн дагтаршиж, хоорондоо барьцалдаагүй үед хүмүүс дуран мэдэн ууланд авирч байна. Үүнийг зогсооё