-ЭХЭМҮТ-ийн мэс заслын өрөөнөөс хийсэн тэмдэглэл-

Хорт хавдартай 13 настай охин

Өндгөвчний хорт хавдар гэх аюулт өвчин туссан гэх оноштой охин мэс засалд орохоор ЭХЭМҮТ-ийн Ерөнхий мэс заслын тасгийн үүдэнд ээлжээ хүлээж сууна. “Ээж ээ, охин нь  мэс засал хийлгээд амьд гарч ирж чадахгүй бол яах юм бэ. Миний зүрх өвдөөд, айгаад байна” гээд уйлаад л байх. Дөнгөж 40 нас хүрч байгаа болов уу гэмээр хосууд охиныхоо гараас атгачихаад “Миний охин битгий ай. Эдгэрээд л гараад ирнэ. Их мундаг эмч нар миний охинд хагалгаа хийх юм байна лээ” гэж тайтгаруулах. Амьдралыг гэгээнээр харж, сайн сайхан болгон руу тэмүүлж яваа, дөнгөж 13-хан настай охин хорт хавдартай гэдгээ мэдээд сэтгэл санааны хямралд орсон нь царай төрхөөс нь тодорхой харагдаж байлаа. Сүүлийн хэдэн сар бие нь өдөр ирэх тусам сульдаад, байнга унтаад байдаг болжээ. Мөн хэвлийгээр нь үе үе хатгуулж өвдөөд байгааг тоолгүй яваад л байж. Гэтэл саяхны нэг өдөр гэдэс нь мушгирч, хүчтэй өвдсөнөөр Хэнтий аймгийн эмнэлэгт яаралтайгаар хүргэгдсэн байна. Эмч “Олгой нь үрэвссэн” гэх оноштойгоор охиныг мэс засалд оруулжээ. Аймгийн мэс заслын эмч мухар олгойг нь авч байхдаа өндгөвчнийх нь хажууд том хэмжээтэй хавдар байгааг илрүүлсэн байна. Ингээд ЭХЭМҮТ-ийн Ерөнхий мэс засалд яаралтай бичиг хийлгээд явуулсан гэнэ. Улмаар нарийн шинжилгээ хийлгэж, эход харуулаад хорт  хавдар гэдгийг эцэслэн оношилсон юм байна. Охин аав, ээжээсээ “Гадаа гоё дулаахан байх шиг байна. Гурвуулаа хамтдаа гадаа гарчихаад, наранд хоёрхон минут зогсчихоод мэс заслын өрөөнд очьё” гэж гуйх.

Охин мэс заслаа даахгүй байж магадгүй гэж бодоод аав, ээждээ эрхэлж, хэдхэн хором минутыг ч болов хамтдаа өнгөрүүлэх гэж зүтгэж буй нь энэ бололтой. Тэдний хажууд таван сартай охиноо тэвэрсэн ээж  “Яахаараа ийм нялх хүүхэд элэгний хорт хавдар тусчихдаг байна аа” гээд л толгой өөд татахгүй уйлах. Эдгээр хүмүүс дундуур зүсэж явсаар Ерөнхий мэс заслын тасаг руу яваад орлоо. Цэндээ эмч ажилдаа хэдийнэ ирчихсэн, халатаа өмсөөд тасагтаа хэвтэн эмчлүүлж байгаа хүүхдүүдийнхээ биеийг асуугаад тойрч явлаа. Замд тааралдах ажилтнуудтайгаа “Миний хүү, сайхан хоносон уу. Гэртээ очоод сайхан амарч чадсан уу” гээд л мэнд мэдэлцээд яваад байх. Бас болоогүй эмч, сувилагч нараа явуулж, шоолж инээгээд хөгжилдөхөө ч мартахгүй. ЭХЭМҮТ-ийн Ерөнхий мэс заслын эмч, клиникийн профессор А.Цэнджавын өглөөнөөс орой хүртэлх борви амсхийх завгүй ажлын нэг өдөр ийм л дүр төрхтэй эхэлдэг юм байна. Цэндээ эмч өнөөдөр дөрвөн том хагалгаатай. Элэгний хавдартай таван сартай охин, цөсний хүүдий нь тэр чигтээ чулуужиж, элэг, нойр булчирхай нь үрэвссэн 14 настай охин, өндгөвчний хорт хавдартай 13 настай охин, бөгснийх нь хуниас идээлж, шулуун гэдэс нь үрэвсчихсэн хүүд мэс засал хийх ёстой.

Өнгөрсөн долоо хоногийн лхагва гарагт Цэндээ эмч рүү залгалаа. Түүнд “Таны нэг өдрийн ажил хэрхэн өрнөж байгааг сурвалжилмаар байна. Би хэзээ, хэдэн цагт танай эмнэлэг дээр очих вэ” гэсэнд мань эр “Надад яриад байх юм юу байх вэ. Хэдэн хүүхэдтэйгээ шөнө өдөргүй ноцолдож сууна. Баасан гарагт гурав, дөрвөн хагалгаатай байгаа. Чи 07:30 цагт ажил дээр ирвэл ир” гэж хэлчихээд утсаа салгачихлаа. Цэндээ эмч завгүй үедээ утсаа хурдан салгадаг гэдгийг мэдэх учир дахиж залгаж төвөг учруулсангүй. Товлосон ёсоор баасан гарагийн өглөө ажил дээр нь явж очоод сурвалжилгаа эхлүүлж  байгаа минь энэ. Сүүлийн үед хүүхдүүд хорт хавдараар өвчлөх нь эрс нэмэгдсэн. Бас ургийн гажиг, бусад төрлийн мэс заслын өвчтэй хүүхэд мянга мянгаараа өвчнөөсөө салах гэж эмчийн гарыг харан өдөр хоногийг арай ядан өнгөрүүлж байгааг ЭХЭМҮТ-өөс харж болно.