Шууд будаг, цаас дэлгээд аливааг  хийхээс гадна дотроо бодож, боловсруулж тунгаана гэдэг хамгийн чухал үйл явц

Монголын урчуудын эвлэлийн хорооны гишүүн, “MN17” Арт галерейн шилдэг уран бүтээлч Б.Дөлгөөнтэй ярилцлаа.

-Хөл хорионы үед ямар уран бүтээл дээр ажиллаж байна вэ?

-Хөл хорионы үед гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт дэглэмээ сахиж байна. Гэртээ байх хугацаандаа олон янзын туршиж хийж, дотроо бодож, боловсруулж байна. Аливаа бүтээлийг хийхдээ чанарт анхаардаг болохоор богино хугацаанд бүтээл хийдэггүй.

-Багадаа зурах сонирхолтой байв уу, хэзээнээс бүтээл хийж эхэлсэн бэ?        

-2005 онд Дүрслэх урлагийн дээд сургуулийг хувцасны зураач, дизайнер мэргэжлээр төгссөн. Цэцэрлэгт орсон цагаас хойш зурах сонирхолтой, олон өнгийн харандаа, будагт дуртай байсан. Тиймээс зураач  мэргэжлийг сонгож, хүссэн сургуульдаа суралцсан.

-Аливаа уран бүтээлчид бүтээл туурвих нөхцөл,  сэтгэл зүй чухал байдаг байх. Таны хувьд ямар цаг үе тохиромжтой байдаг вэ?

-Тийм л орчин нөхцөлд зурах хүсэл төрдөг гэж тодорхой хэлж чадахгүй. Ямар ч үед зурж, бүтээл хийх хүсэл, сэтгэл төрж магадгүй. Зарим үед юу ч хиймээргүй санагдах үе олон. Шууд будаг, цаас дэлгээд аливааг  хийхээс гадна дотроо бодож, боловсруулж тунгаана гэдэг хамгийн чухал үйл явц. Ажлын тал нь гэж хэлэхэд болно.

-Та ямар гаргасан амжилтынхаа талаар дурсвал?

-“Өнгөрсөн намар “MN17" Арт галерейн үзэсгэлэнд 10 орчим зураг, хоёр хувцсаар оролцож шилдэг эмэгтэй уран бүтээлчээр шалгарч байсан. Би урлаг судлаач, шүүмжлэгч биш болохоор аливаа бүтээлийг үнэлж, цэгнэж хэлж чаддаггүй. Миний бодлоор бусад уран бүтээлчийн бүтээлээс илүү чөлөөт хэв загвартай байдаг болов уу. Давхар  хувцасны загвар гаргадаг болохоор  үүнийгээ давуу тал гэж боддог. 

-Урьд  нь бие даасан үзэсгэлэн гаргаж байсан гэж сонссон. Тухайн үзэсгэлэнгийн онцлог, гоо зүйн тухай яривал?

-Таван удаа бие даасан үзэсгэлэн гаргаж байсан. Гэхдээ үзэсгэлэнд оролцсон,  эсвэл гаргасан тоо төдийлөн чухал биш. Үзэсгэлэн бүр өөрийн гэсэн онцлог, өнгө аястай байдаг. Бие даасан үзэсгэлэн гаргах нь  нэг ёсондоо өөрийгөө сорьж байна гэсэн үг. Ямар нэг шинэ зүйлийг сурч, мэдэж туршлагатай болдог. Үзэсгэлэнгийн үеэр урлаг судлаач болон олон нийтийн санал сэтгэгдлийг сонсож, тэднээс урам зориг авч, аливаад хандах хандлага хүртэл өөрчлөгддөг. Сэтгэл санаа сэргэж, илүү ихийг хийх хүсэл төрдөг.  Нэг хэсэгтээ л урамтай сайхан байдаг даа.

-Та ямар урсгал чиглэлд хамаарах бүтээл гаргадаг вэ. Бусдаас ялгарах онцлог нь юу байна вэ?

-Одоогийн байдлаар тодорхой чиглэлээр бүтээл гаргаагүй байна. Бүгд чөлөөт зураг гэхэд болно. Цаашид ямар нэгэн төрлөөр дагнан бүтээл гаргана гэсэн төлөвлөгөө байхгүй. Аливаа бүтээл гарсны дараа л түүнийг  урлаг судлаачид тодорхойлох байх.

Хувцас бол гарт баригддаг бодит бүтээл. Мөн хүнд гоо зүйн мэдрэмж өгдөг учир хувцсаар  өөрийгөө чөлөөтэй илэрхийлэхийг хичээдэг

-Аливаа бүтээл хийх санаа, сэдэл, бүх зүйлээс урган гарах боломжтой шүү дээ. Таны хувьд юу хамгийн их нөлөөлдөг вэ?

-Уран бүтээл хийхэд нөлөөлдөггүй зүйл гэж үгүй. Тухайн орчин, гэр бүл, найз нөхөд, гудамжинд зөрөх хүмүүс шууд нөлөөлөхгүй ч  дам нөлөөлж байдаг. Энэ нь аливааг бүтээх шалтгаан болдог. Тухайн нөхцөлд ямар нэгэн шинэ содон санаа төрвөл урам зориг орж бүтээлээ шууд эхлэх үе олон байсан.

-Зураач хүний хамгийн сайхан  нь юу байдаг бол?

-Ажилдаа дуртай байна гэдэг хамгийн сайхан. Хүсэл мөрөөдлийнхөө төлөө зорилго тавин ажиллахад цаг хугацаа, орон зайн дарамтыг мэдрэхгүй сайхан байдаг. Энэ нь өөрийгөө олж, гоо зүйг  мэдрэх  хамгийн сайхан шүү.

-Хувцасны загвар гаргах, чөлөөт зураг зурах хоёрын ялгаа юу байдаг бол?

-Хувцас, зураг хоёр хоорондоо өөр хэдий ч  хоёул хүний оюун санаанаас гарч буй бүтээл. Хувцас бол гарт баригддаг бодит бүтээл. Мөн хүнд гоо зүйн мэдрэмж өгдөг учир хувцсаар  өөрийгөө чөлөөтэй илэрхийлэхийг хичээдэг.