-ШУДАРГА, ҮНЭН ҮГҮЙН ДУНД Ч ШУДАРГА, ҮНЭНИЙ ДУУ ХООЛОЙ БОЛОХЫГ ХИЧЭЭСЭН КАЗАХСТАН ЖАГСАГЧИД-

Энэ явдал нэгдүгээр сарын 6-нд болсон юм.

           Жагсагчид Алматы хотын Захирагчийн газрын гадна “Ардчиллын дуу”-г шөнийн турш дуулан зогсов. Харин өглөө нь Казахстан Улсын Засгийн газар, Дээд шүүхээс албан ёсоор бүртгээгүй Казахстаны Ардчилсан намын идэвхтэн Айгерим Тулеужановаг Алматы хотын төв талбайд 200 гаруй жагсагчийн хамт зогсож байхад цэргийнхэн байлдааны сумаар галлажээ.

           Эрх баригчид Казахстанд болж байгаа үйл явдал, жагсагчдыг дуу хоолойг олон улс даяар хаасан. Интернэтээ хязгаарлаж, төрийн мэдлийн гар утасны үйлчилгээний “Казахтелеком” сүлжээг таслав. Олон улсын хэвлэлээр мэдээлэхдээ ч Казахстаны тэмцэгчийн үнэнийг нууж, амиа алдсан жагсагчдын тоог ч багасгаж байлаа. Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев эсэргүүцлийн жагсаалыг “Гадаадад бэлтгэгдсэн террористууд” хэмээн нотлох баримт ч үгүй албан ёсны мэдэгдэл хийж, олон улсаар цацав.

Аюулгүй байдлын хамтын ажиллагааны гэрээний орнууд Казахстанд нэвтэрч, бослогыг дарахад туслахаа зарласнаас хойш Казахстаны Дотоод хэргийн яам тусгай ажиллагаа явуулж, 26 жагсагчийг хөнөөж, 3000 гаруй жагсагчийг баривчилсан байна. Харин тусгай ажиллагааны үеэр 18 аюулгүйн хүчний алба хаагч амиа алдсан аж.

           Аюулгүйн хүчнийхэн зэвсэггүй жагсагчдын эсрэг гал нээхэд Алматы хотын Бүгд найрамдах талбайд цугласан идэвхтнүүд “Бид террорист биш”, “Бидний битгий алаач” хэмээн аврал гуйн зугтаж байжээ.

-КАЗАХСТАНЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ АЮУЛГҮЙН ХҮЧНИЙХЭНД “ЖАГСАГЧДЫГ САНУУЛГАГҮЙГЭЭР ШУУД БУУДАЖ АЛАХ” ТУШААЛ ӨГЧЭЭ

           Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев жагсагчдыг “Террористууд” хэмээн тодорхойлсны улмаас ОХУ-ын тэргүүтэй Аюулгүй байдлын хамтын ажиллагааны гэрээний орнууд Казахстанд нэвтэрч, бослогыг дарахаар болсон. Аюулгүй байдлын хамтын ажиллагааны гэрээг ОХУ тэргүүлж, Армени, Беларусь, Казахстан, Киргизстан, Тажикистан багтдаг.

           Казахстан Улсын Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев Аюулгүй байдлын хамтын ажиллагааны гэрээний орнуудаас гадна “Террористуудыг дарахын тулд” энхийг сахиулагчдаас тусламж эрсэн. Тэрбээр мэдэгдэлдээ “Гадаад бэлтгэгдсэн 20 мянга гаруй зэвсэгт этгээдүүд Алматы хот руу зургаан удаа довтолсон” гэсэн мэдээ хүргүүлжээ. Улмаар Казахстаны аюулгүйн хүчнийхэн болон бослогыг дарахаар ирсэн энхийг сахиулагчдад “Жагсагчдыг сануулгагүй шууд буудан хөнөөх” тушаал өгсөн аж.

-ЖАГСАГЧДЫГ ДАРАХЫН ТУЛД ХУЯГТ ТАНК, ПУЛЕМЁТ АШИГЛАЖЭЭ-

Казахстаны аюулгүй хүчнийхний босогчдыг дарах “цуст бодлого” нэгдүгээр сарын 6-нд эхэлжээ.

           Назарбаеюын өргөөн чөлөөнөөс хуягт танк, эргүүлийн машин, олон арван явган цэрэг төв талбайд хүрч, Бүгд найрамдах талбайд цугласан жагсагчид руу пулемётоор галласан байна. Энэ талаар жагсаалд оролцсон идэвхтэн Марат Турумбаев, Белла Орынбетова нар “Эрх чөлөө” радиод мэдээлжээ.

           Орон нутгийн хэвлэлүүдийн мэдээлснээр буудалцаан Алматы хотын төвд шөнийн турш үргэлжилсэн. Мөн хотын төвийн ойролцоох оршин суугчдын мэдээлснээр “Автомат буунаас гадна тэсрэх бөмбөг ч дуугарахыг сонссон” байна.

-КАЗАХСТАНД ХЭЗЭЭ ШУДАРГА ЁС ТОГТОХ ВЭ-

           Дэлхийг цочроосон эсэргүүцлийн жагсаал, үймээн болсон улстөр шинжээчид “1991 онд ЗХУ задран унаснаас хойш Казахстанд чөлөөт, шударга сонгууль болж байгаагүй”-г шүүмжилж байна.

           Казахстан Улсад ардчилал зарлаж болох байсан ч, 2018 оны сонгуулиар Засгийн газраас нь тухайн үеийн Казахстаны Ардчилсан сонголт хөдөлгөөнийг “хэт даврагч бүлэг” хэмээн зарлаж, хориг тавьсан.

2021 оны нэгдүгээр сард болсон Казахстаны парламентын сонгуульд нэг ч сөрөг хүчний бүлэг, нам санал өгөөгүй. Учир нь, Казахстаны Ардчилсан нам, Нуржан Алтаевын Үндэсний найдвар нам болон бусад сөрөг хүчний бүлэгт сонгуульд оролцор эрх өгөөгүй аж. Өөрөөр хэлбэл, өөрсдийгөө сөрөг хүчин хэмээн нэрлэсэн Бүх үндэсний социал демократ нам хуурамчаар санал хураалтыг бойкотложээ.

           Казахстан Улсад болж байгаа үйл явдлыг заавал цус урсган байж дуусгахгүй байж болно. Гэвч жагсагчдын саналыг хүлээн авч, хэлэлцээ хийн эв найрамдах байгуулах талаар Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев “Гэмт хэрэгтнүүд, алуурчидтай хэлэлцээ байгуулахгүй” хэмээн мэдэгджээ. Шударга, үнэнийг нэхсэн Казахстаны жагсаал цус урсгаж байж л төгсөх нь хэмээн ажиглагчид мэдээлж байна.