АМЬТДЫН АМЬДРАХ ОРЧИНД ЗАНАЛХИЙЛСЭН ТӨМӨР ХАШААНУУДЫГ БУУЛГАЯ

             Сонгинохайрхан дүүргийн XXI хороо, Ар гүнтийн аманд бэлчээрт идээшиж явсан адуу шовх төмөр хашаан дээгүүр давах гэж байгаад гэдсээ хүүлүүлж, амьдаараа тарчилж байгаатай хоёр залуу таарсныг цахим ертөнцөөс үзээгүй хүн бараг үлдээгүй байх. Хавирга нь хэрзийгээд, амьсгаа нь дээрдээд, нарийн, бүдүүн гэдэс нь хоёр төө хэрээтэй унжчихсан, хүрэн зүсмийн жижгэвтэр адуу мөн ч их тарчилж байна. Өнөөх хоёр залуу төмөр хашааг лантуугаар хоёр цохиод, газарт унагаалаа. Гэдсээ цувуулсан адуу модны гүн рүү давхив. Хаана очиж, төмөр хашаанд сүлбүүлсэн гэдэс нь цувж дуусаад, нүд аних бол доо, хөөрхий. Тэр хүртэл мөн ч их тарчилж, зовох байх даа.

         Төд удалгүй согоо төмөр хашаанд сүлбүүлсэн зураг цахим сүлжээнд мөн цацагдлаа. Хүзүү нь хугарч, баруун хөлийн дээд талаасаа хашаанд сүлбээтэй чигээрээ, хойд хоёр хөл нь хашааны голд зоогдчихсон байдалтай байв. Бас зүүн талын бөөрөн дээр нь битүү цус, шарх болсон байв. 

          Үүгээр ч зогсохгүй эхийнхээ хөхнөөс гараагүй нялх амьтан төмөр хашаа давах гэж байгаад гэдэснийхээ тэхий голоор мөн л хашааны төмөрт зоогджээ. Зүүн урд хөл нь дөнгөж газарт шүргээд, үлдсэн гурван хөл нь агаарт дүүжлэгдэн, гэдсэнд нь хашааны төмөр сүлбэсэн байв.

        Энэ бол ердөө өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд сошиал сүлжээнд иргэдийн тавьсан дөрөв, таван жишээний гурав нь.  

     Үүнийг гэрчлэх манай нэг танилын яриа байдаг юм. Тэр хэлэхдээ “Зуслангийн бүсэд газар олгодог Баянзүрх, Хан-Уул, Сонгинохайрхан, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн газрын албаныхан гэж сонин нөхөд байдаг шүү. Энгийн нэг иргэн нь “Улсаас үнэгүй олгодог 0.7 га газраа авъя” гээд очихоор “Энэ жил газар өгөхгүй. Манайд танд өгөх газар байхгүй” гэнэ. Эсвэл “Газрын гэрчилгээ гарахгүй, олгох  газар дууссан” гээд тас гүрийгээд суучихна. Тэгээд танил тал, ах дүү, хамаатан садан, эсвэл орон сууцны хороолол барих, хувийн үнэтэй, тансаг хаусны эздэд уулын модыг, ойн гүнийг тэр чигт нь хашаалаад өгчихдөг. Газрын гэрчилгээ зэргийг гэрлийн хурдаар шийдээд өгдөг болсон. Уулын энгэр, орой, модны гүн хамаагүй таалагдсан хүндээ хаана ч хамаагүй газар олгодог нь нууц биш. Угтаа уулын модонд газар өгдөг хууль гэж байхгүй. Тал хээр нутагт давхиж явдаг амьтдынхаа бэлчээрийг булаагаад, хашаалах боломж олгочихсон нь дүүрч гэж бодъё. Хүний хэрэгцээ болсон учраас зуслангийн газар олгох зүйтэй байх. Бэлчээрээ булаалгасан амьтад нь ойн гүн рүү давхих гэхээр тэнд нь бас газар байхгүй. Ойн гүнд очоод төмөр хашаанд сүлбүүлж үхээд байна шүү дээ. Газрын тухай хуулийг зөрчиж байгаа газрын албаныханд амьтдыг хайрлах, бодох сэтгэл хумсын толио ч байхгүй бололтой. Тийм сэтгэл байсан бол тэд  модон дунд газар олгохгүй байсан шүү дээ. Өнөөх шуналын тулам болсон иргэд нь мал, амьтны бэлчээр, гэр орныг булааж амьдрах, ая тухтай байх лагерийн орд харш шиг газартай болж байгаагаа мэдэхгүй шовх төмөр хашаагаар хашаалаад хаячихна. Яагаад тийм шорон шиг байгаад байдгийг ер ойлгохгүй юм. Энэ хорвоод хүнээс гадна маш олон амьд амьтан байдаг гэдгийг ойлгоод ядаж төмөр хашаагаа авч хаях хэрэгтэй” гэж билээ.