Баян-Өлгийн баялгийг гадаадуудтай хамтарч ухаад “дуусаж” байгаа “баян” эмэгтэй УИХ-д заларлаа. Анх удаа казах эмэгтэй УИХ-ын гишүүн болсон нь содон үзэгдэл болов, парламентын түүхэнд. Иргэний зориг, ногооны намын жагсаалтын дөрөвдүгээрт бичигдэж, сонгогдсон С.Замира өөртөө суудал худалдаж авахаас гадна охиндоо тойрог авсан хөрөнгөлөг нэгэн. Тодруулбал, С.Замирагийн охин Хажымуратын Нургүл ИЗНН-аас Баян-Өлгий аймагт нэр дэвшиж, өвдөг шороодсон. Ээж, охин хамтдаа нэг намаас сонгуульд өрсөлдсөн нь онцгой тохиолдол байлаа. Харамсалтай нь, Х.Нургүл 245 хүний санал авч бүдэрсэн бол ээж С.Замира нь жагсаалтаар ороод ирсэн. Арай илүү мөнгө төлсөн нь гишүүн болсон гэсэн үг л дээ.

Төрийн ордонд “төөрч” яваа гишүүдийн нэг нь С.Замира. Саарал ордонд найман сар суусан ч тойргийнхоо иргэдэд танигдаагүй, амандаа ус балгасан аятай чуулганы хуралдаан дээр үг хэлж, үзэл бодлоо илэрхийлдэггүй, төлөөлөх үүргээ мартаж, парламентад суугаа “хэл”-гүй гишүүний нэг гэгдэж буй түүнийг ард түмэн анхнаасаа л өндөр настай, казах эмэгтэй гэцгээж байсан билээ. Сонгогдсоноосоо хойш ордны хонгилд олон ч биш, ганц удаа сэтгүүлчидтэй таараад “Манай нам дөрвөн суудал авахад УИХ-ын гишүүн М.Нарантуяа-Нара нөлөөлсөн. Түүний нөлөөгөөр бид УИХ-д орж ирсэн” гэж хэлээд хүүхэд, нохойн элэг, доог болсон “гунигт” түүхтэй. Өөрөөр онцгойрсон зүйл түүнд алга, үнэндээ.

Өндөр настай, казах гэдгээс нь гадна түүнийг “Хүмүүлэнгийн ажилтан, сайн үйлсэд сая саяар нь хандив өгдөг”  гэж ойр тойрныхон нь “шиддэг” ч бодит байдал арай өөр. Тодруулбал, С.Замира Баян-Өлгий аймгийн баялгийг гадаадуудтай “хамтарч” ухдаг, алтны ордны “эзэн”. Байгаль сүйтгэж, алт олборлосныхоо “нүгэл”-ийг хандиваар хаацайлдаг гэсэн үг. Үүнийг баримтаар хүргэе. 

 УИХ-ын гишүүн С.Замира ашигт малтмалын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг  “Хабекомон” ХХК-ийг Унгар Улсын иргэн Тодев Иван Николаевтой, “Гаухар тас” ХХК-ийг Казакстан Улсын иргэн Компания Прииртышская Стройтельнаятой хамтран эзэмшдэг ажээ. Гадаадын хөрөнгө оруулалттай хоёр ч компанийн гар, хөл гэсэн үг. Мөн тэрбээр “Бүркит корпораци” ХХК-ийг нөхөр Уатхан Хажымураттайгаа хамтран эзэмшдэг. Цаашилбал, “Хабекомон” ХХК нь Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл суманд байх Алтан толгойн ордын хайгуулын лицензийг 2015 оноос эзэмшиж байгаа. Харин “Бүркит корпораци” ХХК нь Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын Хуурай салаа, Булган гол, Индэрт, Их жаргалантын алтны ордын ашиглалтын лицензийг эзэмшдэг байсан. Байсан гэсний учир нь АМГТГ-ын Кадастрын хэлтсийн даргын 2024 оны арваннэгдүгээр сарын 11-ний шийдвэрээр компанийнх нь тусгай зөвшөөрлийг цуцалжээ. Шалтгаан нь, С.Замира компанийнхаа тусгай зөвшөөрлийн жилийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй гэдэг ч үнэндээ С.Замира нөхрийнхөө хамт дээрх ордуудын алтыг цөлмөөд дууссан учраас лицензээ “алдаж” байгаа дүрээр хаясан гэсэн үг. 

УИХ-ын гишүүн С.Замирагийн алт ухдаг, Баян-Өлгийн баялгийн “нинжа” байсныг нь илтгэх өөр нэг баримт байна. Тодруулбал, С.Замира алтны ордоосоо талбай түрээсэлж, 25 сая төгрөг “луйвардсан” хэргээр шүүхэд дуудагдаж байжээ. Тодруулбал, С.Замирагийн нөхөр У.Хажымуратын “Бүркит корпораци” нь 2015 онд “Эвэрласт" ХХК-тай хамтын ажиллагааны 75 сая төгрөгийн гэрээ байгуулжээ. Ингэхдээ “Булган гол дахь ордны төсөл”-д хамтран ажиллахаар тохиролцож, уг талбайд алт ухуулахаар болсон байна. Тухайн компани нь урьдчилгаа болгож, С.Замирагийн Хаан банкны дансанд 25 сая төгрөг шилжүүлжээ. Гэвч хамтын ажиллагаа бүтэлгүйтэж, “Эвэрласт” ХХК нь шүүхэд хандсан байна. Шүүхээс У.Хажымуратыг “Эвэрласт” ХХК-д 25 сая төгрөгийг буцаан олгож, хохиролгүй болгох шийдвэр гарч байжээ.

Эндээс харахад, У.Хажымурат, С.Замира нь хамтын ажиллагаа, алт ухуулах талбай түрээслэсэн санхүүжилт зэргийг хувийн дансаараа тогтмол авдаг байж болзошгүй. Энэ нь татвар төлөхөөс зайлсхийсэн хэрэгт холбогдох баримт билээ. Түүнчлэн С.Замира олтны ордоо томруулж, өөр ашигтай хайгуул, ашиглалтын лиценз санаархаж төрд орж ирсэн байхыг үгүйсгэх аргагүй. Учир нь, тэрбээр гаднын хөрөнгө оруулагчидтай нийлж, Монголын баялгийг ухаа ажилдаа гаршсан нэгэн шүү дээ.