Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны цахим хуудаст тавигдсан Эрүүгийн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөлд сэтгүүлзүйн хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөнд хэт халдсан, дөрөв дэх засаглалыг үгүйсгэсэн, тэр дундаа сэтгүүлчдийг хуулиар сүрдүүлэн “яллах” заалт оруулжээ. Уг хуулийн заалтыг сэтгүүлчид эсэргүүцэж байгаа юм. Өчигдөр Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэлийн Удирдах зөвлөл яаралтай хуралдаж, энэ талаар мэдэгдэл гаргах улмаар ХЗДХЯ-нд санал хүргүүлэхээр болсон байна.

Өнгөрсөн нэгдүгээр сарын 10-ны өдөр батлагдсан Эрүүгийн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулиар худал мэдээлэл тараахыг гэмт хэрэгт тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр заасан байдаг. Гэвч Хууль зүйн сайд Х.Нямбаатар тус хуулийн заалтыг хэт ерөнхий байсан учраас дахин нэмэлт өөрчлөлт оруулж,гэмт хэргийн шинжийг нь тодорхой болгох, улмаар шийтгэлийг нь чангаруулах ёстой гэж үзжээ.  

Тодруулбал, хуулийн төсөлд “13.14 ДҮГЭЭР ЗҮЙЛ. ХУДАЛ МЭДЭЭЛЭЛ ТАРААХ, ТҮГЭЭХ 

1.Хүний нэр төр, алдар хүнд, хуулийн этгээдийн ажил хэргийн нэр хүндэд халдаж гутаах, эсхүл олон нийтийг төөрөгдүүлэх, эсхүл айдаст автуулах зорилгоор хортой, илтэд худал мэдээллийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, эсхүл олон нийтийн мэдээллийн сүлжээний хэрэгсэл ашиглан тараасан, эсхүл илтэд худал мэдээлэл болохыг мэдсээр байж түгээсэн бол дөрвөн зуун тавин нэгжээс хоёр мянга долоон зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл хоёр зуун дөчин цагаас долоон зуун хорин цаг хүртэл хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх, эсхүл нэг сараас зургаан сар хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэнэ гэжээ. 

МӨН ЭНЭ ГЭМТ ХЭРГИЙГ:

2.1.захиалгаар; 

2.2.хүүхдийн эрхийг зөрчиж; 

2.3.үзэл бодол, арьсны өнгө, үндэс, угсаа, шашин шүтлэг, бэлгийн, хүйсийн чиг баримжаагаар нь үзэн ядаж; 

2.4.гамшиг, цар тахлын үед үнийн хөөрөгдөл, бараа бүтээгдэхүүний зохиомол хомсдолыг бий болгож; 

2.5.сонгуульд оролцогч улс төрийн нам, намуудын эвсэл, нэр дэвшигчийн нэр хүндэд халдаж үйлдсэн бол дөрвөн зуун тавин нэгжээс таван мянга дөрвөн зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл зургаан сараас нэг жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл зургаан сараас нэг жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ. 

3.Энэ гэмт хэргийг зохион байгуулалттай гэмт бүлэг, эсхүл Монгол Улсын тусгаар тогтнол, үндэсний аюулгүй байдал, батлан хамгаалах хүчин чадалд хохирол учруулж үйлдсэн бол таван мянга дөрвөн зуун нэгжээс хорин долоон мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ гэжээ. 

Уг хуулийн заалт нь сэтгүүлчдийн хэвлэн нийтлэх эрхийг хязгаарлах, улмаар иргэдийн мэдэх эрхэд халдаж буй ноцтой үйлдэл гэж хэлж болохоор байна. Тухайлбал, Төрийн өндөр албан тушаалтан болон улстөрчдийн талаар үнэн бөгөөд ноцтой баримт нийтлэснийхээ төлөө сэтгүүлч ял хүлээх боломжтой хуулийн заалт байгаа юм. Тэд дээрх хуулийн заалтаар өөрсдийгөө хамгаалж, ямар ч баримтыг үгүйсгэж, “худал” хэмээн няцааж, хэвлэлийн эрх чөлөөг боомилж чадахаар байна. 

Хэдийгээр бусдыг гүтгэх, худал мэдээ тараах нь гэмт хэргийн агуулгатай нь үнэн боловч улстөрчдөд хамааралтай үнэн баримтыг ч тэд уг хуулиар худал болгохоор оруулж ирснийг хэвлэлийнхэн онцолж байна.

-ЭНЭ ЗААЛТ ЗӨВХӨН СЭТГҮҮЛЧДЭД БУС, ИРГЭДЭД Ч ХАМААТАЙ-

Энэ заалт зөвхөн сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн салбарынханд хамаатай асуудал биш. Олон нийтийн сүлжээгээр үзэл бодлоо илэрхийлсэн, бусдын нийтэлсэн мэдээллийг өөрт болон бусад хүнд түгээсэн бүх хүнд хамаатай. Тодруулбал, иргэн та хэн нэгний талаар баримттай мэдээллийг өөрийн цахим хуудастаа нийтэлсэн бол, тухайн хүнд таны мэдээлэл таалагдаагүй бол таныг нэр хүндэд халдсан, худал мэдээлэл тараасан хэмээн дээрх хуулийн заалтаар шалгуулан яллаж болохоор нөхцөл үүсч байна. Энэ бол иргэдийн үзэл бодлоо илэрхийлэх, тэдний мэдэх эрхэд ноцтой халдаж байгаа хэрэг билээ. Хэрвээ уг хууль батлагдвал сэтгүүлч болон иргэд 1-5 жилийн хорих ял, хэвлэл мэдээллийн байгууллагад 10-80 сая төгрөгийн торгууль ноогдуулах юм байна. Тиймээс хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд, сэтгүүлчид нэгдэж, уг хуулийн заалтыг эсэргүүцэх саналаа нэгтгэн холбогдох яаманд хүргүүлэхэр зэхэж байна.