МАН-ын удирдлагууд болон Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Авлига, албан тушаалын хэрэгтэнд хуулийн хариуцлагыг нь заавал үүрүүлнэ. Давс мэт шорвог шийдвэрүүдээ гаргасаар, үгсээ хэлсээр байх болно” гэж удаа дараа амалсан ёч, ард түмний өмнө энэ үгээ тангараг мэт уншсан ч өнөөдөр намаасаа нэг ч, гишүүн нэг ч улстөрчид хариуцлага хүлээлгэсэнгүй бүрэн эрхийн хугацаагаа дуусгах гэж байна.

Тэр байтугай намынхаа авлига албан тушаалын хэрэгт холбогдсон ёс бус үйлдэл гаргасан, улс төрд удаан суусан хуучин гишүүдээ дахин нэр дэвших эрхээр “шагнаад” бууж байгаагаас ялгаагүй боллоо. Өөрөөр хэлбэл, сонгуулийг бүсчилсэн тойргоор явуулахаар болсон нь намынхаа хууччуулд хамгийн том боломжийг нээж, дахин сонгогдох эрхийг нь цэлийтэл нээж өгсөн. Хаалганы гадна хавчигдаж байсман мэт авирлаж байсан МАН-ын хууччуул дахин дэвших эрхээ баталгаажуулчихсан гээд даналзаж байна. Өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд хамгийн их хэрэгт холбогдож, нэр хүнд нь унасан парламентын гишүүд өнөөдөр “Сонгуульд намаасаа нэр дэвшинэ. Ард түмнийхээ өмнө хийсэн ажилтай хүн” хэмээн залуусаа шахаж, нэр дэвших мандатын төлөө уралдаж байгаа сурагтай.

Эрх баригч намынхан ирэх сонгуулиар хамгийн нэр цэвэр, хүлээн зөвшөөрөгдсөсн улстөрчдийг нэр дэвшүүлнэ гэх амлалт өгч байсан ч 2020 оны сонгуулиар ЖДҮ, 60 тэрбумын хэрэгт нэр холбогдож байсан бүх гишүүдээ дэвшүүлж байсан гашуун түүхээ дахиад л давтах нь. Нүүрсний хулгай, Хөгжлийн банк, Боловсролын зээлийн санд нэр холбогдсон гишүүд нь сонгуульд нэр дэвшихээр горилж, кампанит ажлаа ч эхлүүлсэн сурагтай.

Уг нь энэ удаагийн парламентад МАН-д бүтэн нэртэй үлдсэн гишүүн үлдээгүй. Хөгжлийн банкны хэрэгт МАН-аас Ё.Баатарбилэг, Г.Амартүвшин, Х.Ганхуяг нар холбогдож, яллагдагчаар татагдан шалгуулж, УИХ-ын гишүүн Ё.Баатарбилэг шүүхийн шийдвэрээр зургаан жилийн ял сонссон ч бүрэн эрхээ хэрэгжүүлж байна. Улмаар хамгийн ноцтой гэгдэх нүүрсний хулгайн хэрэгт парламентад суугаа гишүүдийн талаас илүү хувь нь нэр холбогдоод байгаа. Үүнээс УИХ-ын гишүүн Ж.Мөнхбат бүрэн эрхээсээ татгалзаж, чөлөөлөгдсөн бол  Т.Аюурсайхан, гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлээд байна. УИХ-ын гишүүн Н.Наранбаатар бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэхээр нэр оруулсан ч намын гишүүд нь цээжээрээ хамгаалж үлдсэн.

Мөн Б.Энх-Амгалан, Ш.Раднаасэд нар хуулийн байгууллагад шалгуулж байна. АТГ-аас нүүрсний хулгайн хэрэгт холбогдуулан 50 хүн шалгаж байгаа гэснээс эхний ээлжинд 17 нэрийг ил болгож байлаа. Дээрх нэр бүхий гишүүдээс гадна УИХ-ын гишүүн Ц.Анандбазар, Ц.Сэргэлэн, Б.Баттөмөр нар нүүрсний хулгайн хэрэгт нэр холбогдож, хуулийн байгууллагад мэдүүлэг тайлбар өгч явсан удаатай. Б.Энх-Амгалан, Ш.Раднаасэд, Н.Наранбаатар нар өнөөдрийг хүртэл хуулийн байгууллагын үүд сахиж буй. Харин нүүрсний хулгайн хэрэгт холбогдсон 50 хүний дотор төрийн алба болон төрийн өмчит компаниуд ажиллаж байсан МАН-ын гишүүн олон бий.

Нүүрсний хулгайн хэрэгт холбогдсон гишүүд үүнээс ч илүү байгаа гэдгийг намын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ болон Бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн нар удаа дараа сануулж байлаа. Хамгийн сүүлд гэхэд л дуулиан дэгдээсэн ногоон автобусны хэрэг, газрын наймаанд МАН-ын гишүүд, төрийн өндөр дээд албан тушаалтнууд нэр холбогдсон. Ерөөс МАН-ын Их хуралд суугаа гишүүдээс нэр цэвэр гишүүн хайсан ч олдохгүй болтлоо бохирдчихсон.

Гэсэн ч авилга, албан тушаалын хэрэгт нэр холбогдсон хэмээн намаасаа хөөх хүртэл арга хэмжээ авна гэж байсан гишүүдээс хэнд нь хариуцлага үүрүүлж чадалгүй дахин дэвших эрхийг нь баталгаажуулж өгчихсөн гэдэг нь олны өмнө ил болж байна. Өчигдөрхөн гэхэд л нүүрсний хулгайн хэрэгт нэр холбогдож, дутуйтай нэрнээс сугалагдаж зарлуулж байсан УИХ-ын гишүүн Ц.Анандбазар сонгуульд нэр дэвшинэ гэдгээ мэдэгдсэн. Тэрбээр “Сонгуульд би нэр дэвшинэ. Намын гишүүнчлэлээс түдгэлзсэн нь цаг хугацааны асуудал. Хэрэг хийсэн хүнийг түдгэлзсэнд тооцдог. Миний хувьд бүх зүйлд шалгагдаад дууссан. Одоо нэрээ цэвэрлэж авна. Томсгосон тойрог гэдэг ажил хийсэн хүнд зөв бодлого. Монгол Улс дов жалга, аймгийн бодлогоосоо гарч чадахгүй байна. Тэгэхээр томсгосон тойрог хөгжлийн нэг алхам болж байгаа. Надад санаа зовж байгаад баярлаж байна. Хэл амтай, хов жив хийдэг хүнийг сонгоод манай улс хөгжихгүй. Юм хийж чаддаг, бүтээдэг, босгодог хүнийг сонговол их сайн байна. Та нар минь бага хиам идэж, ард түмэнд зөв мэдээлэл өгөх нь чухал юм. Бид орон нутагт ажиллаж байна. Булган аймагтаа би зөндөө ажил хийсэн, 4000 ажлын байр гаргасан. Ажлын байр байхгүйгээс манай улсын иргэд ядуу байна. Ядуу амьдрах аргаас гарах аргыг бид заахгүй бол ядуу амьдарсаар дуусна. Тиймээс ажлын байр бий болгосон” хэмээн хэнэгч үгүй мэдээлэл хийж зогссон. Энэ мэт сонгуульд горилогчдын цуваа өдөр ирэх тусам нэмэгдэж, мөнөөх намынхаа хар жагсаалтад багтсан муу нэртэй гишүүд бүгд ээлж дараалан орж ирэхээс сийхгүй болчихлоо.

Ингээд харахаар МАН хулгайч, луйварчин гэх хамгийн муу нэр зүүсэн гишүүдээсээ салж чадахгүй нь. Хөгжлийн банк, нүүрсний хэрэг, газрын наймаа, боловсролын зээлийн сан, ногоон автобусны хэрэгт нэр холбогдсон сонгуульд нэр дэвшүүлнэ. Цаашлаад ирэх сонгуулиаар энэ “хэрэгтнүүд” бүүр олуулаа болж улс төрд ирэх нь. МАН-ын үе үеийн удирдлагууд авлига, албан тушаалын хэрэгтнүүддээ хариуцлага тооцох амлалт өгдөг ч үнэн хэрэг дээрээ тэд хулгайч, луйварчдаасаа салж чадахгүй юм байна.