Энэ удаагийн “Тэд бидний тухай” буландаа Цагаан сарын баярыг тохиолдуулан гаднын иргэд Монгол Улсад ажиллаж, амьдарч байх үедээ Цагаан сарын баяр тэмдэглэсэн хөгжөөнтэй түүхийг хүргэж байна.

             Их Британийн иргэн Элла Аттертон, Канад Улсын иргэн Жоанна Хосен, Миша Гофорт нарын Монголд тэмдэглэсэн цагаан сарын баярын тухай түүх, сэтгэгдлийг хүргэе.

ЭЛЛА АТТЕРТОН: Дээл авах гэж бараг бүх лангуун дээрх дээлийг өмсөж үзсэн

Би 2018 онд Монголд амьдарч байхдаа анхны Цагаан сараа тэмдэглэж байлаа. Тэр үед Монголд ирээд ердөө таван сар болж байсан. Сайн найз маань Цагаан сарын өдрүүдээр гэр бүлтэйгээ баяр тэмдэглэхийг урьж, би зөвшөөрсөн юм. Тухайн үед найзын маань гэр бүл намайг бараг л өргөж авсан гэж хэлж болно. Найзын маань ээж надад яг л охин шигээ хандсан. Цагаан сарын баяр тэмдэглэхийн тулд надад дээл авахаар бид Дүнжингарав руу явлаа. Бид бараг бүх лангууны дээлийг өмсөж үзсэн байх.  Маш ихээр сэтгэл догдолсон зүйл гэвэл өмсөх дээлээ сонгох байлаа. Тэгээд эцэст нь хамгийн гоё, хар дээл сонгосон доо. Тэр нь өвлийн улиралд өмсөхөд тохиромжтой зузаан, дулаахан дээл байсан.

Цагаан сарын шинийн 1-ний өглөө найзынхаа гэрт очоод гэр бүлтэй нь хамт Цагаан сард бэлтгэж, өөрсдийгөө үзэсгэлэнтэй болгосноор баяр эхэлсэн. Бидний хамгийн анхны очсон айл түүний нагац ахынх байлаа. Тэр ах нь бөө. Биднийг өдрийг сайхан өнгөрөөхийг ерөөж, Цагаан сарын анхны буузаа тэднийд идсэн дээ. Гэвч би олон бууз идэж чадаагүй. Тэр өдөр нийт 15 бууз л идсэн байх. Түүнээс олныг идэх угаасаа боломжгүй байсан. 15 бууз идчихээд хөдөлж ч чадахгүй байсан шүү.  Би зууш, нийслэл салад, ааруулд их дуртай. Тиймээс буузны уралдаанд түрүүлэхээс илүү бусад зуушийг нь сайн идэж байсан. Дараагийн гурван өдөр бид маш олон айл хэссэн маань одоо бодоход сайхан дурсамж үлдээсэн дээ. Айлд орох болгондоо "Сайхан шинэлж байна уу" гэдэг үгийг зөв дуудлагатай хэлэх гэж их хичээсэн. Миний уулзсан хүн бүр маш сайхан хувцаслаж, үзэсгэлэнтэй харагдаж байсан. Хамгийн гайхалтай нь би найзынхаа 90 настай хамаатныд зочилсон юм. Түүнд үзүүлсэн хүндэтгэл маш гоё санагдсан.

Миний төрсөн газарт мөн гэр бүлээрээ цуглардаг баяр бий ч ганц хоёрхон дотно гэр бүлийн хүрээнд л өрнөдөг. Монголд маш олон гэр бүл цуглаад, баяраа тэмдэглэж байгаа нь сайхан хийгээд талархууштай санагдсан. Хамаатан саднаараа халуун дулаан уур амьсгал бүрдүүлж, баяраа тэмдэглэж байгаа нь тухайн үндэсний ойр дотно байдлыг илтгэж байгаа мэт санагддаг.

МИША ГОФОРТ: Нэг л өдөр Цагаан сараар дахин бууз хийнэ гэж боддог

Би Монголд гурван Цагаан сарын баяр тэмдэглэсэн азтай хүн. Миний анхны Цагаан сарын баяраар найзууд маань надад бууз хийхийг зааж, үнэхээр гайхамшигтай дурсамжуудыг бүтээсэн шүү. Хийсэн бууз маань гоё хэлбэр дүрстэй болоогүй ч амттай байсан. Цагаан сар тэмдэглэсэн анхны жил шинийн 2-нд би найзуудынхаа гэрт зочилсон юм. Найзын маань эмээ тэвчээртэй нь аргагүй Цагаан сарын уламжлал, түүх, соёлын тухай надад ярьж өгсөн нь санаанаас гардаггүй. Жил бүр найзуудынхаа 3-5 гэр бүлд зочилж, шинэлсэн. Айл бүр баяраа янз бүрээр тэмдэглэж байгааг харах сайхан байсан. Айл бүрд бууз, ааруул, цай байх ч ёс, уламжлал нь өөр өөр. Найзуудтайгаа хамт Цагаан сар тэмдэглэхэд гэр бүлийнх нь нэг гишүүн мэт угтсанд үнэхээр баяртай байсан. Мөн ажлынхантайгаа Цагаан сар тэмдэглэхэд оффис дээрээ маш их айраг ууснаа санадаг. Энэ гайхалтай дурсамжууд надтай хамт үлджээ. Нэг л өдөр Цагаан сараар ахин бууз хийнэ дээ.

ЖОАННА ХОСЕН: Хүмүүсийн өгөөмөр зан, бусдад цаг гаргаж байгаа нь, хоолоо хуваалцаж байгаа нь сайхан санагдсан

Монголд ирдэг жил найзууд болон ажлын хамт олонтойгоо Цагаан сар тэмдэглэх завшаан олдсон юм. Цагаан сарын бууз хийсэн маань миний хувьд маш онцгой дурсамж. Жил ирэх тусам миний бууз хийх чадвар сайжирсан байх шүү. Цагаан сарын бэлтгэл ажил, хоол унд бэлдэж байхыг харах үнэхээр гайхмаар байлаа. Харин Цагаан сарын баярын онцлог болон соёлын тухай найзууд болон ажлынхныхаа гэрт зочлохдоо мэдэж авсан даа. Айл бүрийн бууз, цай, нийслэл салатын амтыг амтлахад үнэхээр онцгой санагдаж байсан. Жилийн хамгийн хүйтэн үед хүмүүсийн өгөөмөр зан, бусдад цаг гаргаж буй нь, хоолоо хуваалцаж буй нь надад халуун дулаан уур амьсгалыг өгсөн.

Ажлынхантайгаа бууз хийж байгаа нь.