Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор зохион байгуулагдсан Олон улсын монголч эрдэмтдийн XIII их хурлын хүрээнд “МОНГОЛЫН ИХ АМАР АМГАЛАНГААР ОРШИХ ЁС БА ИХ МОНГОЛ УЛСЫН НИЙСЛЭЛ ХАРХОРУМ" олон улсын эрдмийн чуулган эртний нийслэл Хархорум хотын өндөр сууринаа зохион байгуулагдаж байна. Энэхүү эрдмийн их чуулганд оролцож, Монголын эзэнт гүрний түүх, төрт ёс, Хархорум хотын соёл иргэншлийн өв, түүний ирээдүйн хөгжлийн талаар эрдэмтэн судлаачидтай санал бодлоо хуваалцлаа.

    Хархорум бол Монгол төр ёсны ой санамж, Евразийн өргөн уудам орон зайд улс түмэн, шашин соёл, мэдлэг ухааныг холбож байсан түүхэн их уулзвар юм. Монголын эзэнт гүрний үед бүрэлдсэн Pax Mongolica буюу Монгол амар амгалан нь хууль ёс, аюулгүй байдал, худалдаа, элч төлөөлөгчийн харилцаа, шашин соёлын хүндэтгэл, мэдлэгийн солилцоонд тулгуурласан олон улсын харилцааны өвөрмөц тогтолцоо байлаа.

    Өнөөдөр дэлхий дахинд зөрчил, үл итгэлцэл, талцал нэмэгдэж буй цаг үед Монгол амар амгалангийн энэхүү түүхэн туршлагыг шинэ өнцгөөс судалж, энх тайван, харилцан ойлголцол, яриа хэлэлцээнд оруулах хувь нэмрийн тухай эрэлхийлэх нь чухал юм. Хархорум хотыг сэргээн байгуулах тухай бидний зорилго ч эртний нийслэлийн түүхэн оюун санаа, төрт ёсны уламжлал, соёлын өвийг XXI зууны хөгжилтэй уялдуулан шинэ агуулгаар үргэлжлүүлэхэд оршино.

   Ирээдүйн Хархорум бол Монголын түүх, соёлын өвийг хадгалсан төдийгүй шинжлэх ухаан, ногоон хөгжил, ухаалаг төлөвлөлт, хүн төвтэй хот байгуулалт, олон улсын хамтын ажиллагааг хослуулсан шинэ цагийн хот байх учиртай. Энэ удаагийн эрдмийн чуулганаар хэлэлцэх “Хархорумын олон улсын тунхаг бичиг” нь эрдэм судалгааны үр дүнг Хархорумын ирээдүйн хөгжлийн үзэл санаатай холбосон чухал баримт бичиг болно гэдэгт итгэлтэй байна.

   Хархорум хот нэгэн цагт дэлхийн олон замын уулзвар байсан бол өнөөдөр дэлхий дахины эрдэмтэн судлаачдын оюун санаа, мэдлэг, ирээдүйн алсын харааг нэг дор уулзуулж байна. Эртний нийслэлийн хөрсөн дээр эхэлсэн энэхүү эрдмийн яриа хэлэлцээнээс шинэ санаа, шинэ судалгаа, шинэ хамтын ажиллагаа төрж, Хархорум хотын өнгөрснийг улам тодруулан, ирээдүйг хамтдаа бүтээх их үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулах болтугай.