МАХНЫ ҮНЭ 18 ХУВИАР ӨСЧЭЭ

     Үхрийн мах 35 мянга хүрч, хотынхон нэлээн сандралдаж байна. Энэ хаврын дуулианы нэг нь мал, махны үнэ болоод байна. Ялангуяа томоохон зах, худалдааны төвүүд болох “Хүчит шонхор” ,“Саруул” захуудад үхрийн мах 32- 35 мянга хүрч нийслэлчүүдийн махны хэрэглээнд нөлөөлж эхэлсэн нь үнэн. Мал, махны үнэ өсөхөөр иргэдийн шүүмжлэл ч ихэсдэг. Монголчуудын хүнсний гол хэрэглээний нэг нь мах учраас юу юунаас илүү ач холбогдол өгдөг. Тиймээс эмээл захад болон иргэдийн өргөнөөр үйлчлүүлдэг томоохон захуудад махны үнэ ямар байгааг тодрууллаа.  

ҮХРИЙН БОРЦ 70 МЯНГАН ТӨГРӨГИЙН ҮНЭТЭЙ БАЙНА 

     Иргэдийн өргөнөөр үйлчлүүлдэг зах худалдааны төвүүдэд махны үнэ 17-35 мянган төгрөгийн хооронд хэлбэлзэж байгаа аж. Үүнд үхрийн мах 27-35 мянга, хонины мах 21-23 мянга, ямааны мах 17-19 мянган төгрөгөөр худалаалагдаж байна. Харин үхрийн борц 70 мянган төгрөгөөр зарагдаж байгаа аж. Мөн Үндэсний статистикийн хорооны мэдээлснээр сард мах махан бүтээгдэхүүний үнэ өмнөх оны мөн үеэс 18 хувиар өссөн үзүүлэлттэй гарсан байна. Энэхүү өсөлтөд үхрийн мах 26 хувь, хонь, ямааны мах 17 хувиар өссөн нь махны үнийн өсөлтөд голлон нөлөөлжээ. 

“Харин малчин лавлах 109” мэдээллийн төвд ямааны мах 16500-18000, хонь 20-21, үхэр 29-32 мянга, адуу 14-15 мянга, тэмээний мах 17 мянган төгрөгийн үнэ ханштайгаар Хүчит шонхор, Дэнжийн мянга худалдааны төвөөр зарагдаж байгаа болохыг мэдээлсэн байна. 

АРХАНГАЙ АЙМГИЙН МАЛЧИН:  ЭМЭЭЛТЭД ХОНЬ 320-500 МЯНГАН ТӨГРӨГИЙН ҮНЭТЭЙ БАЙНА

       Үүнээс гадна Эмээлт захад хонины үнэ ямар байгааг тодрууллаа. Өдий үед малчид ихэвчлэн шүдлэн, хязаалан, эр хонь оруулж ирдэг юм байна. Бид Эмээлтэд хонь зарахаар ирсэн Архангай аймгийн малчинтай холбогдож,  шөлний хонь ямар үнэтэй байгаа талаар тодрууллаа. Тэрбээр “Эмээлтэд шөлний хонь доод тал нь 320 мянган төгрөгөөс эхэлж байна. Тэгэхээр дундаж нь 400 мянган төгрөг байгаа гэсэн үг. Манайх 350-400 хооронд зарж байгаа. 500 мянгаар хонио зарж байгаа малчид, ченжүүд ч байна. Хонь үнэтэй гарч байгаа болохоор зарим нь бүтэн хонь авч чадахгүй буцаж байна” гэв.  Эмээлтээс мал худалдаж авсан иргэд заавал төхөөрүүлж, гэдэс гүзээг нь угаалгаж авдаг. Тэгвэл нэг хонийг 25000 төгрөгөөр төхөөрч, гүзээг нь 3000 угаадаг бол толгой, шийрийг нь 10 мянган төгрөгөөр хуйхалдаг байна. 

ИРГЭН: МАХАА ОЛОН УЛСЫН ЗАХ ЗЭЭЛД НИЙЛҮҮЛЖ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ЭРГЭЛТЭЭ СЭРГЭЭМЭЭР БАЙНА 

    Иргэд махны үнэ өссөнд ихэд бухимдалтай байгаа зарим нь “Нөөцийн мах амт, чанар муутай байдаг тул иргэд өндөр үнээр ч болтугай багахан хэмжээний чанартай мах авахыг илүүд үздэг. Гэхдээ энэ хавар үхрийн мах огцом өссөнд улс даяараа гайхаж байна. Манайх хэдийгээр мал, мах элбэгтэй улс ч гэлээ ард иргэдээ махны үнээр боомооргүй байна. Харин гадаадын олон улс руу гаргаж, эдийн засгаа сэргээх хүчин зүйлээ болгомоор санагддаг” гэв.

Ц.ИДЭРБАТ: БИ ЛАВ 35 МЯНГАН ТӨГРӨГИЙН ҮНЭТЭЙ МАХТАЙ ТААРСАНГҮЙ

       Тэрбээр махны үнийн талаар иргэдэд мэдээлэл өгөхдөө “Би махны үнэ судалж томоохон зах, худалдааны төвүүдээр явлаа. Баянхошуу, Баруун салаа, "Жинст" дэлгүүр, И-Март, Номин сүлжээ дэлгүүрүүдээр явлаа. Талхны үнэ янз янз байдаг  шиг махны үнэ янз бүр байна. Дөрвөн янзын үнэ байна. Тарган, шинэ мах 30 мянган төгрөгийн үнэтэй байна. Дэнжийн мянгад хонины гулууз махыг 16-17 мянгаар хуралдаж байна. Тэгэхээр үнэ харилцан адилгүй байна. Саруул захад 31 мянга, И-Март дэлгүүрт нэг кг үхрийн мах 28-29 мянган төгрөгийн үнэтэй байна. Дэлгүүрүүд шилэн хөргөгчийнхөө багтаамжаар мах авдаг юм байна. Нэг удаад 100-120 кг мах аваад 2-3 хоногт борлуулдаг гэв. Худалдагч, хэрэглэгчээс нөөцийн махны чанарыг асуулаа. Чанар муу гэж хэлэхгүй байна. Нийт нөөцийн  махны 1/3-ийг борлуулжээ. Үлдсэнийг борлуулах гэтэл нийслэлд тодорхой хүндрэлүүд үүссэн. Нөөцийн мах нийлүүлдэг есөн ААН-д шатахууны хомстол учирсан байна. Иймд цаашид тогтмол үнээр нийлүүлэхэд хэцүү болжээ. 3000 орчим тонн мах үлдсэн гэсэн мэдээллийг надад өглөө. Нийслэлтэй хамтран энэ махны түгээлт, хүртээмжийг сайжруулах арга хэмжээ авна” гэв.