Хүүхэд бол хүн төрөлхтний ирээдүй. Тэдний аз жаргал, аюулгүй байдал, боловсрол, эрүүл мэндийг хамгаалах нь дэлхийн улс орнуудын нийтлэг зорилго болсоор ирсэн. Үүний илэрхийлэл болгон Олон улсын хүүхдийн эрхийг хамгаалах өдөр буюу Хүүхдийн баярыг жил бүрийн зургадугаар сарын 1-нд тэмдэглэн өнгөрүүлдэг.

Хүүхдийн баярын түүх 1925 онд Женев хотноо болсон Хүүхдийн халамжийн асуудлаар дэлхийн бага хурлаас эхтэй. Улмаар 1950 оноос эхлэн ЗХУ-ын санаачилгаар социалист орнууд энэхүү өдрийг албан ёсоор тэмдэглэх болсон. Өнөөдөр ч Зүүн Европ, Төв Ази, Хятад, Вьетнам зэрэг олон орон энэ өдрийг хүүхдийн баяр болгон өргөн хүрээнд тэмдэглэсээр байна.

Барууны зарим улс оронд АНУ, Их Британи, Канад тэргүүтэй улс   “Хүүхдийн өдөр” тэмдэглэдэг бөгөөд ихэвчлэн боловсрол, нийгмийн хамгааллын чиглэлд анхаарсан хөтөлбөр, кампанит ажил зохион байгуулдаг. Харин Япон, Өмнөд Солонгос зэрэг Азийн өндөр хөгжилтэй орнуудад хүүхдийн эрх, сайн сайхныг дэмжсэн хуулийн бодлого давамгайлж, баяр ёслол нь илүү даруухан өнгөрдөг.

Монгол Улсад Хүүхдийн баярыг хамгийн өргөн дэлгэр тэмдэглэдэг орны нэгээр нэрлэж болно. Жил бүрийн зургадугаар сарын 1-нд нийслэл Улаанбаатар болон орон нутгийн төв талбай, соёл амралтын хүрээлэн, хүүхдийн паркууд баярын уур амьсгалаар бялхдаг. Засгийн газар, орон нутгийн удирдлагууд, хувийн хэвшлийн байгууллагууд хамтран хүүхдүүдэд зориулсан парад, тоглолт, уралдаан тэмцээн, бэлэг тараах үйл ажиллагаа зохион байгуулдаг.

Мөн энэ өдөр Хүүхдийн эрхийг хамгаалах хууль, бодлогын хэрэгжилт, тулгамдсан асуудал тухайд хэлэлцэж, олон нийтийн анхаарлыг татах зорилготой кампанит ажил, хэлэлцүүлгүүд өрнөдөг. Хүүхэд хамгааллын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг төрийн бус байгууллагууд ч мөн адил нийгмийн мэдрэмжийг сэрээх арга хэмжээнүүдийг өрнүүлдэг нь онцлог юм.

1. Хүүхдийн баярыг 100 гаруй оронд тэмдэглэгддэг

• Зургадугаар сарын 1-нийг International Children’s Day хэмээн нэрлэж 50 гаруй улс оронд тэмдэглэдэг бөгөөд өөр өдөр тэмдэглэдэг улсуудтай нийтдээ 100 гаруй улс байна.
• Япон Улсад тавдугаар сарын 5
• Энэтхэг Улс арваннэгдүгээр сарын 14
• АНУ зургадугаар сарын хоёрдахь ням гарагт

 2. Энх тайвны уриатай эхэлсэн

            1949 онд Москва хотод болсон Эмэгтэйчүүдийн дэлхийн бага хурлаар “Хүүхэд бүр энх тайван дор амьдрах эрхтэй” гэсэн уриатайгаар олон улсын хүүхдийн баярыг зарласан.

4. Хүүхдийн баярт зориулсан анхны тусгай тоглоомын парк

            1950-аад онд Зөвлөлт холбоот улсад (Москвад) хүүхдийн баярт зориулсан “Детский мир” (Хүүхдийн ертөнц) нэртэй тусгай төв нээгдэж байжээ.

 5. Баярын үеэр хүүхдүүд “Ерөнхийлөгч, сэтгүүлч” болдог

             Турк, Боливи тэргүүтэй улсад Хүүхдийн баярт зориулан хүүхдүүдийг төрийн удирдагч, телевизийн нэвтрүүлэгч, багш болгон түр томилдог уламжлалтай.

6. ЮНЕСКО, НҮБ-ийн анхаарлын төвд байдаг өдөр

            Энэхүү өдөр хүүхдийн эрх, боловсрол, хамгаалал, эрүүл мэндийн талаар олон улсын санамж бичиг, кампанит ажлыг идэвхтэй санаачлан явуулдаг.

Х.ТЭМҮҮЛЭН