Хилийн цэргийн хурандаа Г.Чинзоригийн “Андгай” тууж 2024 онд хэвлэлтээс гарчээ. Нийт 12 бүлэг дор адал явдалт түүхийг хүүрнэснээрээ онцлог юм. Номын зохиолч хурандаа Г.Чинзориг нь Дорноговь аймгийн Сайншанд хотод төрж өссөн. 2004 онд Хилийн цэргийн дээд сургуулийг “Шалган - нэвтрүүлэх албаны ажилтан-Эрх зүйч” мэргэжлээр, 2018 онд ОХУ-ын Санкт-Петербург хот дахь Цэргийн материал техникийн академийг “Материал техникийн удирдлага" мэргэжлээр тус тус төгссөн юм.

Тэрбээр шүлэг, зохиол бичих авьяастай нэгэн бөгөөд “Дархан хил минь баяртай”, “Хилчин заяа”, “Ханьдаа”, “Хилчин бүсгүй”, “Амин эрдэнийн эх орон”, “Бид дурсах учиртай”, “Хүүгийн бодол” тэргүүтэй 40 гаруй дууны шүлгийг бичжээ. Мөн "Ханагар", "Цэрэг хувцас минь", "Би жагсаалын цэрэг”, “Монголоо хайрлаарай", "Аавтайгаа байх сайхан”, “Наран ижийдээ золгоё “Ахдаа зөндөө эрхлээрэй”, “Чамд би өдөр бүр дурладаг” тэргүүтэй 50 гаруй шүлэг бичсэн юм.

Хурандаа Г.Чинзоригийн “Андгай” туужийн талаар Монгол Улсын төрийн соёрхолт, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ш.Гүрбазар “...Би Монголын утга зохиолд тавь гаруй жил гараа хийж яваа уран бүтээлч хүний хувьд энэ яах аргагүй сайн уран бүтээл, сайн туурвил болжээ гэж ам бардам хэлмээр байна. Сайны нууц нь юунд вэ. Мэддэг бүхнийгээ хүмүүсийн оюун санаанд их бодрол болгож хүргэх гэж зорьсонд байна. Таныг уйдаахгүй сайн зохиол болно гэдэгт би итгэж байна...” гэжээ. Харин Хил хамгаалах газрын Захиргааны удирдлага эрхэлсэн дэд дарга Бригадын генерал Д.Мөнгөжин “...Багаасаа тулааны спортоор хичээллэсэн, хил дээр ажилласан хилчин офицероос гарах чин сэтгэл, зориг тэмүүлэл, цэрэг эрсийн үнэнч нөхөрлөл түүний энэ туужаас амтагдах шиг болно...” гэсэн байна.

 “Андгай” туужаас онцлох эшлэлүүдийг хүргэж байна

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ. УУЛЗАЛТ

                ...Цэцэрлэгийн дунд байх сүүдрэвчинд навчин тамхи зуусан хижээл ээл насны эр нохойгоо эрхлүүлэн сууна. Түүний монгол нэрийг Шуурга гэдэг бөгөөд монголд барилга, худалдаа, хөдөө аж ахуйн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг нэгэн хятад корпорацын ерөнхийлөгч. Мэдээж энэ нь түүний нууц нэр. Үнэндээ асар хурдацтайгаар дэлхийг аалзны тор мэт хэрэн баглаж буй хар тамхины наймаа, мөнгө угаах гэмт хэргийг зохион байгуулдаг мафийн бүлэглэлийн нөлөө бүхий Монгол дахь нэгэн гишүүн юм...

ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ. НӨХӨРЛӨЛ

                ...Юу гэж дээ уучлаарай, заставын дарга “Хилчин хүн үргэлж галтай явах хэрэгтэй, тэр тусмаа чүдэнзтэй, асаагуур бол өвөл хөлдөөд асахгүй, зун халахаараа бууддаг дэмий эд” гэсэн болохоор чүдэнзтэй явдаг болсон...

 ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ. БЭЛТГЭЛ

                ...Нар доошилж, сэрүү ортол бид жагсаалын талбай дээр зургаан цаг орчим номхон зогсжээ. Буу, агсамж нийлсэн гуч гаруй кг ачаа мөрөн дээрээс дарна. Биеэс ялгарсан хөлс ургаа хад мэт халуун наранд зогсох бидний бүхий л газраар малгай, китель, өмдийг нэвчин урсана. Сэрүү унахыг анаж байсан ялаа шумуулууд цохиж үргээхгүй, номхон зогсох бидэн дээр тааваараа шавлаа...

ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ. ДУРЛАЛ

                ...Хотын гудамжаар алхах олны дундаас барьсан залуу хүү анхны болзоондоо яарч, салхи мэт хурдална. Кино театрын үүдэнд ирээд сая цагаа харвал кино эхлэх цагаас арван минутын өмнө иржээ...

ТАВДУГААР БҮЛЭГ. АЖИЛЛАГАА

                ...Хил хамгаалах ерөнхий газар. Хилчид түүнийг яагаад гэдгийг мэдэхгүй ч ногоон байшин гэж нэрлэж иржээ. Хилчдийг ногоон цустай гэж ярьдаг нь энэ байшинтай ч холбоотой байж мэднэ...

ЗУРГАДУГААР БҮЛЭГ. ХАГАЦАЛ

                ...Хоёр жил амьдарч, ижил дасал болсон өрөөгөө тойруулан харлаа. Хананд хадсан Баясгалан, Зоригт хоёрын зураг түүн рүү “Анд минь ахлагчийн эгнээнд орсонд баяр хүргэе” гэсэн шиг инээмсэглэн ширтэнэ. Дэлгэр зургийг хананаас авч, "Найз нар минь нэг алба дуусаж, дараагийн алба эхэллээ" гэж хэлээд чемодан руугаа алчуурт ороон хийв...

ДОЛДУГААР БҮЛЭГ. ХҮЛЭЭЛТ

                ...Баясгалан орж ирэхдээ л түүнийг таниад найман жилийн өмнө орос руу цэргийн сургуульд явсан, энэ өдөр уулзацгаая гэж хэлсэн найз нь том компанийн захирал болчихсон, хятадуудтай хүзүү сээрээ холбочихсон юу ч болоогүй юм шиг сууж байгааг хараад гайхсан аж...

НАЙМДУГААР БҮЛЭГ. ҮҮРЭГ

                ...Ер нь Монгол Улс өдрөөс өдөрт эзгүйрч байна...

ЕСДҮГЭЭР БҮЛЭГ. УРВАЛТ

                ...Хилчин хүн чинь амьдрах ухаанд агуу суралцана шүү дээ, өдөр бүр манаанд яваад байхаар ширхэг чулуугаа ч андахгүй болно. За тэгээд хилчин хүний ганц нөхөр бол морь, ер нь монгол эр хүний нөхөр бол морь шүү...

АРАВДУГААР БҮЛЭГ. ХИЛЧИН

                ...Эх орны амгалан өглөөг угтах сүлдэт багана. Түүний дэргэд нар тосон мишээх миний монголын чулууд өвгөдийн өвлүүлсэн бууриндаа ижийн өргөсөн сүүн цацалтай. Хээрийн салхинд элэгдэн нутгийн дээсийг сахин түүх өгүүлэх энэ л чулуу хэрвээ амьтай байсан бол хилчдийн тухай ихийг өгүүлэх байсан бизээ...

АРВАННЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ. ТАНИХГҮЙ ДУУДЛАГА

                ...Би юу ч тохиолдсон нэг л зүйлээс урваж чадахгүй, тэр бол ЭХ ОРОН, харин та өөрөө там, диваажин алиныг нь сонгохоо мэднэ биз...

АРВАНХОЁРДУГААР БҮЛЭГ. ЭХЛЭЛ БА ТӨГСГӨЛ

                ..Түүнээс холгүйхэн хилийн 820 дугаар тэмдгийн дэргэдээс хилийн застав руугаа радио станцаар Монгол улсын хил тайван байна гэж илтгэсэн нь бидний танил, эрэлхэг хилчин Баярбаатар байлаа. Түүний энгэр дээрх "Онц хилчин” тэмдэг газарт буусан од шиг гэрэлтэх авай..