10 жил арьсаар тэмээ хийж буй Т.Мөнх-Очиртой ярилцлаа. Тэрбээр хийж буй ажлаасаа нэг ч удаа шантарч, няцаж байгаагүй гэдэг. Харин одоо гар урлалаа бусдад зааж сургаж, зөвхөн жуулчдад гэлтгүй монголчуудад бүтээлээ таниулах зорилготой хөдөлмөрлөж байна.

-Та манай сайтын уншигчдад өөрийгөө танилцуулаач. Хэзээнээс тэмээ хийж сурсан бэ?

     -Намайг Т.Мөнх-Очир гэдэг. Би 10 жил гэртээ тэмээ хийж байгаа. Хийх ажилгүй байхдаа багшаараа заалгаж сурсан. Түүнээс хойш сонирхлоороо өнөөдрийг хүртэл бие дааж хийж байна. Анх сурч байхад их сонирхолтой санагдаж байсан. Одоо хэвээрээ гар урлал хийхээс огт уйддаггүй. Өдөр бүр ажилдаа үнэн сэтгэлээсээ хандаж, төвлөрч хийдэг.

-Нэг тэмээг хэр удаан хийдэг вэ. Цаашид олон төрлийн амьтан хийх төлөвлөгөө бий юү?

    -Би тэмээгээ арван жил хийж байгаа болохоор гаршсан гэхэд болно. Гэхдээ нэг тэмээг эцсийн бүтээгдэхүүн болгож гаргахын тулд нэг өдөр шаардлагатай байдаг. Бүхнийг гар аргаар хийдэг учир нягт нямбай хандах, чанартай хийх шаардлагатай. Мөн миний үйлчлүүлэгчид болон таньдаг хүмүүс олон төрлийн амьтан хийхийг санал болгодог. Намайг тэмээнээс өөр зүйл хийгээсэй гэж хүсдэг юм шиг байна лээ. Тэднээс олон удаа төрөлжүүлэх, бүтээлийн сангаа арвижуулах санал ирж байгаа болохоор эвтэй дөрвөн амьтан, арван хоёр жил, морь хийх бодолтой байгаа. Морийг нь хийж эхэлж байна. Удахгүй тэднийгээ баярлуулах байх гэж бодож байна.

-Та олон жил ганцаараа урлаж байгаа юм байна. Хийх арга барилаа бусдад зааж, сургах, өргөжүүлэх, бүтээгдэхүүнээ олноор нь зах зээлд нийлүүлэх бодол байгаа юу?

     -Харин тиймээ. Олон жил ганцаараа гүрийж сууж байгаад л хийгээд байна. Удаан хугацаагаар анхааралтай сууж чаддаг, тэвчээртэй, зорилготой хүмүүст гэрээр зааж, сургах бодол бий. Өмнө нь хэд хэдэн хүнд зааж байсан. Тэд замынхаа дундаас шантраад орхиод явсан. Одоо хоёр хүнд гэрээр зааж байгаа. Нэгэнт сурах гэж ирж байгаа бол эцсийг нь үзэх хэрэгтэй гэж боддог. Хэрвээ тэд маань бүтээл хийгээд сурчих юм бол зах зээлд олноор нийлүүлж, бусдад таниулж брэнд бүтээгдэхүүн болгох төлөвлөгөөтэй. Миний хийдэг бүтээл маш ховор, өвөрмөц гар урлалд ордог. Мөн оюуны өмчөөр хамгаалагдсан учир бусад хүн хулгайлах боломжгүй.

-Та тэмээгээ хэдэн төгрөгөөр борлуулдаг вэ. Цахим хаяг хөтөлдөг үү?

     -Би тогтсон захиалагч нартай. Цахимаар бүтээлээ зардаггүй. Авах сонирхолтой хүмүүс нь зорьж холбогддог юм. Тэд надаас авч дамлан зардаг гэсэн үг. Миний арьсан тэмээг ихэвчлэн жуулчид, гадаад руу явж байгаа монголчууд худалдан авдаг. Мөн гол захиалагч маань томоохон худалдааны дэлгүүрүүддээ борлуулдаг. Цар тахлаас өмнө 80 мянган төгрөгөөр зарж байсан. Одоо 100 мянган төгрөгөөр зарж байгаа. Жилд 20-25 сая төгрөгийн орлоготой. Түүнээсээ бүтээгдэхүүнийхээ зардлыг гаргаж, үлдсэнээр нь амьдардаг. Би ганцаараа өдөрт нэгийг хийдэг болохоор олноор нь захиалсан үед жаахан хүлээлгэдэг. Удахгүй хүмүүс ажиллуулж эхэлбэл цаг тухайд нь бүтээгдэхүүнээ нийлүүлэх байх.

-Та жижиг дунд, бизнес эрхлээд удаж байгаа юм байна. Таны цаашдын төлөвлөгөө юу вэ?

    -Би өнгөрсөн жил дэлхийн банкнаас 10 сая төгрөг зээлсэн. Түүгээрээ гол хэрэглэгдэхүүн болохоо арьсаа худалдан авч, бүтэн жилийн нөөцтэй болсон. Харин боломжтой бол дахин зээлд хамрагдаж, залуучуудыг ажлын байртай болгох бодолтой байна. Тэд заавал ямар нэгэн газар очиж цаг бүртгүүлж ажил хийх шаардлагагүй. Гэрээрээ ажиллах бүрэн боломжтой. Ялангуяа тусгай хэрэгцээтэй хүмүүст давуу тал болно. Тийм учраас сонсголын бэрхшээлтэй, тулгуур эрхтний бэрхшээлтэй хүмүүс сургаж, ажиллуулахаар зар байршуулсан байгаа. Эхэндээ тэднийг цалингийн доод хэмжээнээс дундаж хүртэлх хэмжээгээр цалинжуулах төсөл бичээд эхэлчихсэн.

-Дэлхийн банкнаас зээл авахад хүндрэлтэй зүйл байв уу. Танд тавьсан шаардлага нь ямар байсан бэ?

    -Дэлхийн банкнаас зээл авахад хүндрэлтэй зүйл байгаагүй. Долоо хоногийн дотор зээл бүтсэн гэхэд болно. Мөн тэдний төсөл, хөтөлбөрийн дагуу сургалтад хамрагдсан. Тус сургалтаас эдийн засгийн мэдлэг болон мөнгө, санхүүтэй хэрхэн зөв харьцаж, яаж зохицуулах тухай ихийг сурсан. Би зээл авахдаа байраа барьцаалсан. Гурван хувийн хүүтэй учир эргэн төлөлтөд хүндрэлтэй зүйл байхгүй.