Хөдөө суманд төрийн үйлчилгээг үзүүлэн, хууль тогтоомжыг хэрэгжүүлэгч залуу төрийн албан хаагчдын төлөөлөл Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын Татварын улсын байцаагч Б.Сайнзаяатай ярилцлаа. 

-Сайхан зусаж байна уу. Шинэ-Идэр суманд зуншлага хэр байна вэ?

       -Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр суманд бороо хур элбэг сайхан байна. Харин манай суманд коронавирусийн батлагдсан тохиолдол илэрсэн учир төрийн албан хаагчид 24 цагаар эргүүлд гарч байна. Ард иргэд, хайртай дотны хүмүүсээ хамгаалж, аль болох иргэдээ бодсон шийдвэр гарган ажиллаж байна даа. Татварын байцаагчийн хувьд хагас жилийн ажлаа дүгнэх, дараа жилийн төсвийн төслийн судалгаа хийх, галт зэвсэг, авто тээврийн хэрэгслийн албан татвар, газрын төлбөр гэх зэргээр орлогоо төвлөрүүлэхэд анхаарч буй. Энэ жилийн хувьд Малын тоо толгойн албан татварын тухай хууль хэрэгжиж эхэлсэнтэй холбоотойгоор малчдад сургалт мэдээлэл өгөх ажил өрнөж байна. 

Угтаа бол зуны цагт сумын ЗДТГ-ын албан хаагчид төрийн үйлчилгээг багуудад хүргэж ажилладаг юм. Энэ жил нөхцөл байдал таарамжгүй байгаа учир утсаар болон багийн Засаг даргаар дамжуулан сурталчилж байна.

-Ажил ихтэй байгаа бололтой. Ер нь сумын татварын улсын байцаагчийн нэг өдөр хэрхэн өнгөрдөг вэ?

        -Сумын татварын улсын байцаагч гэдэг Татварын хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангуулдаг байхаас гадна тухайн сумынхаа ЗДТГ-ын харъяанд давхар ажилладаг. Тиймдээ ч сумын татварын байцаагчид бүхий л ажлыг зэрэг амжуулдаг юм. Сумандаа татварын албаа төлөөлж, хууль хэрэгжүүлдэг учир өргөн мэдлэгтэй, харилцаа хандлагын хувьд үргэлж хичээх үүрэгтэй. Ер нь ихийг сурч, хөгжихийг шаарддаг бөгөөд ачаалал даах чадварт сургадаг. 

Сүүлийн үед иргэд И-Баримт аппликэйшнд шинээр бүртгүүлэх зорилгоор их хандаж байгаа. Голцуу хурааж, хуримтлуулах ажил хийдэг бидэнд Засгийн газраас иргэн бүрд 300 мянган төгрөг олгох үед малчдад тусламж үзүүлж байхдаа мөнгө өгдөг болчихсон юм шиг санагдаж билээ. /инээв/ Манай албаны үйлчилгээ цахимжиж байгаа нь бидний ажилд төдийгүй татвар төлөгчдөд их хэрэг болж байгааг энэ ташрамд дурьдмаар байна. Өмнө нь бид нэгдсэн мэдээлэлгүй, татварын илүү, дутуу мэдээллээ харахад хүндрэлтэй байсан бол одоо нэгдсэн системтэй учраас мэдээлэл солилцоход амар болсон. 

-Малын тоо толгойн албан татвар хэрэгжиж эхэлсэнтэй холбоотойгоор Шинэ-Идэр суманд ямар ажил хийгдэж байна вэ?

-Малын тоо толгойн албан татварын хууль энэ оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Манай сумын ИТХ-аар цар тахалтай холбоотойгоор энэ жилийн татварын хувь хэмжээг багаар тогтоосон. Үүнд, тэмээ 0, хонь 200, ямаа 300 төгрөг, адуу, үхэр 150 төгрөгөөр тогтоосон. 

Малчид өмнөх жилийн мал тооллогын дүнгээр малын тоо толгой тутамд татвар ногдуулна гэж заасан. Малчин,  мал бүхий иргэд  ногдсон татвараа хоёр хуваан долдугаар сарын 15, арванхоёрдугаар сарын 15-нд төлнө. Татвараа И-Баримт аппликэйшн эсвэл интернэт болон арилжааны банк ашиглан төлөх боломжтой. Уг хуулиар малчин татварын тайлан гаргахаар хуульчилсан. Малын тоо толгойн албан татварын тухай хуулийн дагуу тайлангаа И-Баримтаараа хялбар замаар гаргах боломжийг манай албанаас бүрдүүлсэн. 

Сумын татварын байцаагчдад энэ жил малчдад цахимаар татвараа төлөх, тайлан гаргах зэрэг сургалт, сурталчилгааг хийх их ажил бий. Багийн малчдын хувьд сүлжээ байхгүй, ухаалаг утасгүй зэрэг хүндрэл байгаа ч сумын төвд ирсэн үедээ И-Баримтаараа нэвтэрч, тайлангаа гаргаж, татвараа төлөх боломжтой. 

-Та ажил албаараа их бахархдаг бололтой?

-Мэдээж их бахархдаг. Өрх гэрийн санхүү, аав ээжийн цалин орлогоос бүрддэг шүү дээ. Үүнтэй адил би өөрийгөө эх орон, орон нутгийнхаа эцэг эхийн үүргийг гүйцэтгэж буй мэтээр төсөөлж, бахархан ажилладаг. Мөн өглөө бүр Төрийн сүлдэнд залбирч ажлаа эхлүүлдэг. /инээв/

Эх сурвалж: Татварын ерөнхий газар