-У.ХҮРЭЛСҮХ ХЭЛСЭН АМАНДАА ХҮРЧ, Х.БАТТУЛГЫГ ШАЛГУУЛЖ, ОГЦРУУЛЖ ЧАДАХ УУ-

У.Хүрэлсүхийн “Хариуцлагаа хүлээдэг Засгийн газар огцроход нөлөөлсөн хүчин зүйл нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч” гэх үг тэдний түнжин нэлээд хагарсныг гэрчилж буй. Тийм ч учраас У.Хүрэлсүх танхимаараа огцрохдоо сүүлийн үгээ Ерөнхийлөгчид хаяглав.

Тэрбээр “Хариуцлага үүрч явснаас биш зугатаж явсангүй. Би уур хүрвэл хүнтэй зодолдож, өрөвдвөл нулимс унагах ийм л нэгэн монгол эр хүн. Миний эхлүүлсэн ажил цаашаа үргэлжилнэ. Алдаа гаргасан учраас огцорч байгаа юм. Түүнээс биш айж хулчийгаагүй. Би долдугаар сарын 1-нийг хүсдэггүй. Эцэст нь хэн шоронд явлаа. Цагдаа нар шоронд сууж, цолоо хураалгаж байсныг та бид санаж байгаа. Цаашид та бүхний дунд сууж байгаад хэн яаж худлаа хэлж байгаа талаар та бүхэнд хэлнэ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ардчилсан намыг самарсан, цаашид Засгийн газраа самрах нь. Шаардлагатай бол Ерөнхийлөгчтэй холбоотой Үндсэн хуулийн асуудлаар парламент дээр асуудал тавина” хэмээгээд сайд нараа дагуулан танхимаас гарсан.

Намын даргынхаа энэ мэдэгдлийг МАН-ын гишүүд дуу нэгтэй дэмжин, бүгд л “Ерөнхийлөгчийг шалгуулна, ард түмний итгэл үнэмшил дээр нэгдсэн жагсаалыг улстөржүүлсэн” хэмээн ам уралдан ярих нь Ерөнхийлөгчийн аазгайг хөдөлгөсөн нь лавтай. Төрийн тэргүүнээ “Шалгуулна” гэж удаа дараа давтаж хэлсэн Ерөнхий сайдын сүүлчийн мэдэгдэл олны анхааралд байсаар, хүлээлт үүсгэсээр байна. Бүр Ерөнхийлөгч суудлаа өгөх үү, У.Хүрэлсүх яг шалгуулж, огцруулж чадах уу гэх асуулт дээр дооргүй хөврөх боллоо.

Тэгвэл Ерөнхийлөгчийг хугацаанаас нь өмнө огцруулах боломжийг хуулийн хүрээнд тайлбарлавал, эрх зүйн хоёр процессын хүрээнд боломж байгаа юм байна. Энэ талаар Үндсэн хуулийн 35 дугаар зүйлийн хоёрдугаар хэсэгт тодорхой заажээ.

Нэгдүгээрт, УИХ Ерөнхийлөгчид импичмент үзүүлэх  боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, Төрийн тэргүүн тангараг, бусад хууль зөрчсөн талаар иргэд эсвэл УИХ-ын гишүүд Үндсэн хуулийн цэцэд хүсэлт гаргаж, шалгуулах эрхтэй. Ингээд Цэц дээрх  гомдолд дүгнэлт гаргачихвал УИХ олонхоороо Ерөнхийлөгчийг огцруулах боломжтой гэнэ.

Хоёрдугаарт, Ерөнхийлөгч өнгөрсөн долоо хоногт болсон жагсаалыг зохион байгуулсан нь нотлох баримтаар тогтоогдвол Эрүүгийн журмаар шалгагдах үндэслэлтэй аж. Угтаа бол дээрх асуудал баримтаар нотлогдчихвол Ерөнхийлөгч суудлаасаа огцрох ёстой болно. Эрүүгийн журмаар шийдвэрлэж байгаа тохиолдолд Ерөнхийлөгчийг огцруулах эсэхийг Үндсэн хуулийн цэц шийдвэрлэнэ.

Ерөнхий сайд асан У.Хүрэлсүх УИХ-ын индэр дээрээс “Ерөнхийлөгч хууль зөрчсөн. Цаашдаа энэ байдлыг таслан зогсоохын тулд асуудалд хандана. Ерөнхий сайд болохоор хамаагүй зүйл ярьж болдоггүй юм байна. Зарим зүйлийг залгиж ирсэн. Одоо сул гишүүн болчихсон учраас сайхан ярина. Ерөнхийлөгчид итгэл үзүүлэх эсэх асуудлыг хуулийн хүрээнд хандана” гэснийг дээрх хуулиар тайлбарлаж болохоор байна.

Үүнээс гадна Ерөнхийлөгчийн хууль зөрчсөн үйлдлийг ил болгохын тулд Ерөнхий сайд өөрөө хууль зөрчиж  ч болзошгүй байгаа. Ерөнхийлөгчийг шалгуулах нотлох баримтыг бүрдүүлэх нь өөрөө төрийн нууцад хамаарч болох учраас Төрийн болон албаны нууцын тухай хуулийн хүрээнд асуудал шийдэгдэнэ. Энэ хуулийн 5.1.1-т “төрийн нууц”-д “Монгол Улсын хууль тогтоомжийн дагуу төрийн нууцад хамааруулсан, задруулах, үрэгдүүлэх тохиолдолд үндэсний аюулгүй байдал, үндэсний ашиг сонирхолд аюул, занал, хохирол учруулах төрийн хамгаалалтад байх мэдээллийг задруулах нь Засгийн газар улсын хэмжээнд төрийн болон албаны нууцыг хамгаалах үйл ажиллагааг уялдуулан зохицуулна” гэж заажээ.

Гэхдээ Ерөнхий сайд асан У.Хүрэлсүх Ерөнхийлөгчийг гудамжны жагсаал зохион байгуулсан, санхүүжүүлсэн гэдгийг нотоллоо ч хуулийн байгууллагаар шалгуултлаа өдий болох биз. Учир нь, улстөрчдийн олонх нь баримт, нотолгоо олсон тохиолдолд түүнийгээ улс төрийн нүүдэлдээ ашигладаг болохоос биш, шалгуулахаа урьтал болгодоггүй билээ. Эндээс хамгийн бодитой нь, “Бараг нотлогдож байгаа. Хууль, хяналтын байгууллага тогтооно” гэж ирэх хаврын улс төрийг “амталсаар” байтал Х.Баттулгын бүрэн эрхийн хугацаа дуусах биз ээ.